په پکتيا او خوست ولایتونو کې ډاکټرانو او د روغتيا برخې کارکوونکو د عامې روغتیا وزارت له لوري له تېرو څلورو مياشتو د دوی د معاشونو د نه ورکولو په غبرګون کې کاربندیز کړی او په دغه ولایتونو کې یې د عامې روغتیا ریاست دروازې د اعتراض په توګه تړلي دي.
د پلټنې ملي ادارې رییسې غزال حارث پر خپل ټویټرپاڼه لیکلي چې په دغه اداره کې له دوو کلونو خدمت کولو وروسته له خپلې دندې استعفا کوي. مېرمن حارث ویلي چې په دې موده کې یې دوه ځلې ولسمشر ته خپله استعفا وړاندې کړې وه، خو د نوموړي له لوري نه ده منظور شوې.
د ننګرهار د ولایتي شورا رییس احمدعلي حضرت وايي، د ننګرهار د محبس مدیر د قتل په جرم پر ٢٥ کاله بند محکوم شوى بندي خوشې کړى او ورسره يوځاى تښتېدلى دى.
له اداري فساد سره د مبارزې کميسيون مسوولان وايي، په هند کې د « ای اس بي ام» تحصيلي بنسټ تر ۳زره ډېرو افغانانو ته د لسانس، ماسټرۍ او دوکتورا جعلي ډيپلومونه ورکړي دي.
د ياد کميسيون رييس عبدالقيوم نظامي د ۱۴۰۰مالي کال د څلورو لومړيو مياشتو د راپور وړاندې کولو په نوم خبري ناسته کې وويل چې د نوموړي کار له پيله تر اوسه پورې شاوخوا ۴۷ مورده شکايتونه څېړل شوي چې له ډلې يې ۱۶ مورده لويې څارنوالۍ ته استول شوي دي.
د پکتيا د ولايتي شورا، د مدني ټولنو استازي او کرکټ لوبغاړي وايي، په ګردېز ښار کې د کرکټ لپاره په جوړ شوي لوبغالي کې فساد شوی دی. دوی وايي، د ياد لوبغالي چارې څلور کاله وړاندې پيل شوې؛ خو په ډېر خراب کيفيت تر سره او نيمګړې پاتې دي.
دوی په يوه خبري ناسته کې د کرکټ بورډ په ادارې غږ وکړ چې په دې ولايت د نيمه جوړ شوي لوبغالي په اړه پلټنې او څېړنې وکړي.
د ولسمشردویم مرستیال سرور دانش نن ذبېحالله کلیم د لویې څارنوالي د سرپرست په توګه د دې ادارې کارکوونکو ته ور وپېژنده.
دانش د لویې څارنوالي د سرپرست پېژندلو په غونډه کې د فساد پر وړاندی مبارزې ټينګار وکړ او په وینا یې، داسې ډېر قوانین شته چې د پلي کېدو او څرنګوالي په اړه یې باید ارزونې وشي.
طالبانو تر خپلو کنټرول لاندې سيمو کې هغو قراردادي روغتيايي بنسټونو ته خبرداری ورکړی، که چېرې خپل مسووليتونه په سمه توګه ترسره نهکړي، فعاليتونه به يې وځنډوي.
وسلهوالو طالبانو په يوه خپره شوې اعلاميه کې ويلي، سره له دې چې يو شمېر قراردادي روغتيايي بنسټونه له اړوندو بنسټونو پوره بوديجه ترلاسه کړې؛ خو له کاره يې اوږې سپکې کړي او د مسووليتونو په ترسره کولو کې يې ناغېړي کړې.
د بندخونو چارو د تنظیم ادارې د دفتر رییس او د رسنیو برخې مسوول فرهاد بایاني که څه هم سلاموطندار ته د ولسمشر فرمانونو د پلي کېدو په برخه کې د اړیکو پالل او فساد نه ردوي، خو وايي چې په دې اداره کې یې د مفسدو لاسونه لنډ کړي دي.
د نوموړي په وینا، د دې ادارې د کشفي او استخباراتي برخو په پیاوړتیا سره یې په ۱۳۹۹ کال کې نږدې ۱۰ کسان د بندیانو د بښنې او د بند کمښت په برخه کې د ولسمشر فرمانونو د پلور په تور نیولي دي.
د افغانستان د بیارغونې پر چارو د امریکا پلټونکې ادارې يا سیګار په خپل کلني راپور کې په افغانستان کې د لوړې کچې ګواښونو تر نامه لاندې اتو جدي ګواښونو ته اشاره کړې چې د ناامنیو ډېرښت په کې په لوړه کچه ښودل شوی دی.
د راپور له مخې، د دوحې د سولې هوکړه او د سولې له بینالافغاني مذاکراتو وروسته سولې او د تاوتریخوالي کمښت ته د هیله مندیو سربېره، د طالبانو په بریدونو کې زیاتوالی راغلی دی.
کندوز کې یوه امنیتي سرچینه چې نه غواړم نوم یې خپور شي وايي، د ياد ولايت له نشهيي توکيو سره د مبارزې مدیر د بډو اخیستو په تور ونیول شو.
یوې باوري امنیتي سرچینه چې نه غواړي نوم یې یاد شي، سلاموطندار ته ویلي چې د ملي امنیت ځواکونو پرون په کندوز کې غوښتل د دغه ولایت د بندخونې مدیر ونیسي، خو په وینا یې، هغه له نیول کېدو مخکې تښتېدلی دی.
د لویې څارنوالۍ مسوولان وايي، یوازې د روان لمریز کال په قوس او جدي مياشتو کې يې د اداري فساد ۲۲۴ دوسيې څېړلي چې په دې دوسيو کې ۵۰۰ کسان تورن دي. د دوی په وينا، د يادو قضيو په تړاو ۵۰۰ تورن کسان محکمې هم ته معرفي شوي دي.
سترې محکمې ویلي چې د سوداګرۍ او صنایعو پخوانی وزیر میر محمدامین فرهنګ یې له واک نه د ناسمې ګټې اخیستنې او فساد په تور په یوه کال بند او دولت ته د ۸۶۴ زره امریکايي ډالرو په ورکولو محکوم کړی دی.
د پکتيا والي محمد حليم فدايي ملت ته د حساب ورکولو کلنۍ غونډه کې وويل، دغه ولایت کې د يو شمېر ادارو رييسان بېکفايته دي او غوښتنه يې وکړه چې په خپله خوښه دې استعفاوې ورکړي.
لويه څارنوالي وايي، د پوهنې وزارت د تهيې او تدارکاتو او د وارث سیر شرکت رييسان يې د اداري فساد په تور نيولي دي.
يادې څرنوالۍ نن په خپره شوې خبرپاڼه کې ويلي، دا دوه کسان د اداري فساد پر ضد د مبارزې عدلي او قضایي مرکز ځانګړې څارنوالۍ له خوا تر یو لړ څېړنو وروسته د اداري فساد په تور د ۱۳۹۹ لمریز کال د کب پر درېیمه نیول شوي.
د کابل ښار یو شمېر اوسېدونکي د اسنادو د تاييدۍ او پر هغو له ډېر لګښته شکایت کوي. دوی وايي، خپل اسناد «تذکره، د زېږېدنې کارت، نکاح خط» او نور چې غواړي تايید یې کړي؛ نو د پوست له لارې یې باید د بهرنیو چارو وزارت ته واستوي چې دا چاره ډېر وخت نیسي او لګښت یې هم ډېر دی.
