ننګرهار کې پر مېرمنو د کورونا اغېزې

ننګرهار د سرحدي ولايتونو له ډلې یو هغه دی چې اوسېدونکي یې د کورونا ويروس له ګواښ سره لاس او ګرېوان وو. دغه ولایت ته له کوزې پښتونخوا څخه د مسافرو او کډوالو راتګ هغه څه و چي د کورونا ويروس د خپرېدو په اړه یې خلک اندېښمن کړي وو. اوس يوشمېر مېرمنې وایي، له یوې خوا یې کورونا د وجود مقاومت کمزوری کړی او بله‌خوا د بې‌کارۍ له کبله له ګڼو اقتصادي ستونزو سره لاس او ګرېوان دي. د دوی په وینا، د نارینه‌وو ډېر وخت پر کور پاتې کېدل، د خاوند او مېرمنې ترمنځ د تاوتریخوالي لامل شوي دي.

پکتيا کې مېرمنې ميراث غواړي

یوشمېر پکتیاوالې وايي چې په دغه ولايت کې ډېر لږ داسې کسان شته چې خپلو خويندو ته يې د ميراث حق ورکړی دی.
د دوی په وینا، مېرمنې د ميراث په ورکړې سره له اړمنتیا خلاصېږي او نورو ته بیا لاس نه نيسي.
په پکتیا کې د ښځو برخې فعاله انارګله وايي، که ښځو ته د ميراث حق ورکړل شي، په ټولنه کې تر ډېره د ښځو پر وړاندې شته بې‌عدالتۍ کمېدلای شي.

لوګر کې ۵۰ سلنه نجونې له زده‌کړو بې‌برخې دي

د لوګر د پوهنې ریاست ویاند شاه‌پور عرب سلام‌وطندار ته ویلي چې د وروستیو ناامنیو او ځینو کلتوري ستونزو له امله د مرکز پل‌علم په ګډون، په بره‌کي برک، خوښۍ، محمداغې او څرخ ولسوالیو کې ۵۰ سلنه نجونې له لیک او لوست څخه بې‌برخې شوې دي. د هغه په وینا، له زده‌کړو ډېری بې‌برخې شوې نجونې له لومړنۍ دورې پورته دي او د لوګر د پوهنې ریاست هڅه کوي چې د دیني عالمانو او قومي مشرانو په مرسته یې ستونزې هوارې کړي.

د سولې خبرو کې تر اوسه پورې د ښځو د حقونو په اړه بحث نه دی شوی

د حکومت د مذاکراتي پلاوي غړی محمد امین احمدي نن په کابل کې د یوې خبرې ناستې په ترڅ کې د سولې په خبرو کې د اندېښنو او  د ښځو کم رنګه ونډې ته په اشاره او همداراز د سولې په خبرو کې د ښځو د حقونو څخه د ځانکړي تعریف د نه موجوديت ترڅنګ وایي، تر دا مهاله  له طالبانو سره د سولې خبرو کې د ښځو د حقونو په اړه بحث نه دی شوی.

ننګرهار کې ناپېژانده وسله‌والو ۳ واکسیناتورانې وژلي

ننګرهار ولايت کې حکومتي سرچینې وايي، نن سهار شاوخوا لس بجې ناپېژاندو وسله‌والو جلال‌اباد ښار کې ۳ واکسیناتورانې وژلي دي.

یوې حکومتي سرچینې د نوم نه خپرولو په شرط سلام‌وطندار ته وویل، دغه واکسیناتورانې په دوو بېلابېلو پېښو کې داسې مهال په نښه شوي چې په واکسین کولو بوختې وې.

هغه سرتېری چې تورخم کې یې یوه ښځه وهلې وه، د تل لپاره له نظام څخه واېستل شو

د کورنیو چارو وزارت وايي، د پولیسو هغه سرتېری چې د ننګرهار ولایت په تورخم کې یې یوه ښځه وهلې وه، د تل لپاره له نظام څخه واېستل شو.
د دغه وزارت ویاند طارق ارین نن پر ټویټر لیکلي چې یاد سرتېری وهاب نومېده او په وینا یې، د یادې پېښې له څېړنې وروسته یې دا پرېکړه کړې ده.

پکتيا کې تېر څو کلونه؛ د ۷ ولسوالیو له ښوونځيو نجونې نه دي فارغې شوي

د پکتيا د پوهنې رياست مسوولان وايي، که څه هم په دې وروستيو کې په دې ولايت کې د نجونو د زده‌کړې پر وړاندې خنډونه لرې شوي؛ خو لاهم د څوارلس ولسواليو څخه په اوو ولسواليو کې له ښوونځيو نجونې فارغانې نه لري.

د پکتیا ولایت د پوهنې رياست د معلوماتو پربنسټ، دې ولایت کې د نجونو ۸۸ ښوونځيو له ډلې ۱۶ یې لېسې، ۹ منځني او پاتې نور يې لومړني ښوونځي دي چې تر ۷۰ زره زياتې نجونې په‌کې پر زده کړو بوختې دي.

پکتیا؛ په بدو کې د نجونو ورکړې ناوړه دود له منځه تللی

پکتیا کې مېرمنې که څه هم شکايت کوي چې لا هم د اسلام او قانون له لوري ورکړل شوي حقونه په بشپړه توګه نه دي ورکړل شوي او په ترلاسه کولو کې یې له ستونزو سره مخامخ دي، خو زیاتوي چې په ځينو برخو کې مثبت بدلونونه هم راغلي دي.
دغو مېرمنو دا خبرې په ګردېز کې د بشري حقونو په يوه جوړه شوې غونډه کې کړې دي.

بلخ کې یوې مېرمنې ۲۰ ښځو ته د کار اسانتيا برابره کړې

مدیحه امیري ۲۶ کاله عمر لري او د بلخ پوهنتون په انجینرۍ څانګه کې یې زده‌کړې کړي وایي، دا چې په خپله تحصیلي برخه کې یې ورته د کار زمینه نه وه برابره، د ۳۰ زرو افغانیو په پانګې اچونې سره یې د خیاطۍ کار خونه جوړه کړې ده.

د یادې کارخونې د کار کوونکيو له لوري ټولې ګڼدل شوې جامې په نوي او ځانګړې بڼه تولید او بازار ته وړاندې کېږي. د مدیحې په دې کار خونه کې اوس ۲۰ ښځینه کار کوونکې په کار بوختې دي.

«د ماشوم پر ازاديو محدوديت، د ماشوم د حقونو ملاتړ د قانون د اصولو خلاف کړنه ده»

د افغانستان د بشر د حقونو خپلواک کميسيون د پوهنې وزارت له لوري تر ۱۲ کلنۍ د زيات عمر لرونکيو نجونو  د ترانې ويلو د بنديز په غبرګون کې ويلي، د ماشومانو پر ازاديو د محدوديت لګول، د ماشومانو د حقونو د ملاتړ د قانون د اصولو خلاف کړنه ده.

له ياد کميسيونه نن په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي چې زدکړه، د وينا ازادي او هنري مهارتونو ته لاسرسی، د سن او جنس له تبعيض پرته د ټولو ماشومانو لومړني، بنسټي حقونه دي. د خبرپاڼې له مخې، ماشومان، نجونې او هلکان کولی شي د قوانينو په چوکاټ کې په برابر او ازاد ډول له خپلو حقونو ګټه واخلي.

نجونې نور له ۱۲کلنۍ وروسته د نارینه‌وو په غونډو کې ترانې نه‌شي ویلی

هغه مکتوب چې په ټولنيزو رسنيو کې لاس په لاس کېږي ښيي چې د کابل ښار د پوهنې ریاست په یوه مکتوب کې لارښوونه کړې چې تر دې وروسته هغه نجونې چې له ۱۲ کلونو ډېر عمر لري؛ نه شي کولی د نارینه‌وو په حضور غونډو کې ترانې ولولي.

د مارچ اتمه؛ د افغانو مېرمنو نمایشي نمانځنه

افغانستان کې هر کال د «مارچ اتمه» د ښځو له نړيوالې ورځې د يو لړ شاندارو مراسمو په ترڅ کې نمانځنه کېږي. دغه مراسم د حکومت او د ښځو د حقونو د يو شمېر ملاتړو بنسټونو له لوري ترسره کېږي. يو شمېر مېرمنې دغه مراسم نمايشي ګڼي او وايي چې دا کارونه د ښځو هېڅ درد ته درمل نه‌شي کېدی.

د ښځو نړیواله ورځ؛ بامیان کې ۵۰ سلنه نجونې په کم عمر کې واده شوي

د بامیان د ښځو چارو ریاست د ښځو نړیواله ورځ د نمانځغونډې جوړولو تر څنګ، د ښځو د لاسي صنایعو او ځايي خوړو د نندارتون او د بېلابېلو سپورټي پروګرامونو په جوړولو سره دا ورځ ونمانځله.

دغه راز، په بامیان ولایت کې د اغاخان بنسټ له لوري او د دغه ولایت د ښځو چارو ریاست، د بشري حقونو سیمه‌ييز دفتر، پوهنتون، د احصایې ریاست او د بامیان د ټولنیز معاونیت په څارنې سره «د بامیان ولایت د ښځو ټولنیز پروفایل» په نوم د یوې علمي څېړنې پایلې هم خپرې شوې.

‌«د سولې بهیر په ټولو پړاوونو کې باید ښځو ته د ګډون فرصت برابر شي»

د بشري حقونو خپلواک کمیسیون مشرې شهرزاد اکبر د ښځو نړیوالې ورځې په نمانځغونډه کې د افغانستان سولې په ټولو پړاوونو کې ښځو ته د ونډې ورکولو غوښتنه وکړه.

شهرزاد اکبر ومنله چې په دغه بهیر کې د ښځو کمه ونډه نه‌شي کولای په افغانستان کې سوله ټینګه کړي.

پروين: که سوله راشي د غور ټولو لرې پرتو سيمو ته ورځم او د خلکو درملنه کوم

پروین چې په غور ولايت قابله ده او د خلکو درمنله کوي د مارچ د اتمې د ښځو د پیوستون ورځې په مناسبت وايي،  که سوله راشي حاضره ده چې د دغه ولایت لرې پرتو سیمو ته لاړه شي او د جګړو ځپلو خلکو درملنه وکړي.

د پروين په وینا، د طالبانو او افغان ځواکونو ترمنځ څو کلنو جګړو د ښځو او ماشومانو پر ژوند منفي او بدې اغېزې کړي چې ډېری یې په رواني ناروغیو اخته شوي دي.

لوګر کې د مېرمنو لاسي صنایعو پراختيا کړې

د لاسي صنایعو په برخه کې د افغان مېرمنو فعالیت د کورنیو تولیداتو د ودې لپاره ګټور بلل کېږي. د ياد ولايت د ښځو چارو ريیسې شیما زرګر سلام‌وطندار ته وویل، د دغه ولایت لسګونه اوزګارو مېرمنو ته یې د خیاطۍ، مُهره دوزۍ او نورو برخو کې روزنه ورکړې او له دې لارې خپلې اقتصادي چارې سمبالوي.

شيما زرګر وویل، اوسمهال مرکز پل‌علم او یو شمېر ولسوالیو کې څه باندې سل مېرمنې د لاسي صنایعو په جوړولو بوختې دي او هڅه کوي چې دغو مېرمنو سره د ظرفیت لوړونې او بازار موندنې برخو کې همکاري وکړي.