د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د اسلامي امارت له لوري په افغانستان کې د نړیوالو رسنیو پر نشراتو د بندیز لګولو په اړه اندېښنه ښودلې او له سرپرست حکومت څخه یې غوښتنه کړې چې د افغانانو پر حقونو برید ودروي.
رویټرز د جمعې په ورځ راپور ورکړی چې متحده ایالاتو د اسلامي امارت د سرپرست حکومت لخوا د نجونو د ښوونځیو د تړلو د پریکړې په غبرګون کې له دې ډلې سره پلان شوې غونډې لغوه کړې.
د نجونو لپاره د متوسطه ښوونځیو او لېسو د تړل پاتېدو په اړه د اسلامي امارت د پرېکړې په اړه د منفي غبرګونونو په دوام، د افغانستان لپاره د امريکا ځانګړي استازي توماس وېسټ دغه پرېکړه له افغانانو او نړيوالې ټولنې سره خيانت بللى دى او ویلي چې دا افغانستان او نړېوالې ټولنې سره د شوي ژمنې خلاف وو.
له روسیې سره د چین د مرستو په اړه د اندېښنو پر دوام د امریکا ولسمشر جو بایډن له خپل چیني سیال شي جین پېنګ سره نن ټیلیفوني خبرې کوي.
دواړه مشران داسې مهال خبرې کوي چې امریکا پر چین فشار راوستی، څو پر اوکراین د روسیې د برید د ملاتړ لپاره له مسکو سره مرسته ونهکړي.
دې وروستیو اونیو د سعودي عربستان او د متحده عرب اماراتو مشرانو د امریکا ولسمشر جو بایډن سره له اړیکې ډډه کړې؛ ځکه متحده ایالت او متحدین یې غواړي پر اوکراین د روسیې یرغل په دلیل د انرژۍ د بیې لوړېدو مخه ونیسي. د اوپک + سازمان چې روسیه هم په کې شاملیږي، د لوېدیځو له غوښتنې سربېره د نفتي محصولاتو د بیې لوړېدل رد کړ.
له نن څخه دوه کاله وړاندې د اسلامي امارت او امریکا ترمنځ د دوحې تړون لاسلیک شو. له هغه وخت راهیسې دواړه لوري پر یو بل تورونه لګوي چې تړون کې پر شویو هوکړو عمل نه کوي. د شنونکي په وینا، که امریکا او اسلامي امارت دې تړون ته ژمن پاتې نشي، پایلې به یې ناوړې وي
د اسلامي امارت د کانانو او پطرولیم وزارت سرپرست کابل کې یوې غونډې ته وویل چې د دوحې د سولې خبرو پرمهال امریکايي لوري له دوی څخه په افغانستان کې د اډو غوښتنه کوله چې دوی ورسره مخالفت کړی. د هغه په وینا، امریکا ټينګار کاوه که اډه ورنه کړل شي، نو دغه هېواد به ووېشل شي.
د ۲۰۲۰ میلادي کال د فبرورۍ په ۲۹ نېټه د امریکا او د اسلامي امارت ترمنځ د دوحې هوکړه لاسلیک شوه چې سبا یې دوه کاله پوره کېږي.
دغه هوکړه چې د دوحې هوکړې په نوم نومول شوې په قطر کې د اسلامي امارت د هغه وخت سیاسي مرستیال عبدالغني برادر او د افغان سولې لپاره د امریکا د ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد ترمنځ لاسلیک شوه.
د امریکا د مالیې وزارت پرون افغانستان کې سوداګریزو او مالي معاملو ته د پراختیا ورکولو په موخه، نوی جواز صادر کړی دی.
دې وزارت یوې خبرپاڼه کې ویلي، دغه جواز په دې موخه صادر شوی چې پر اسلامي امارت د امریکا بندیزونه د هغو معاملو او فعالیتونه مخه ونه نیسي چې افغانانو ته د بشري مرستو د رسولو لپاره ورته اړتیا ده.
د هندي پوځ یوه جنرال ویلي، د امریکا د پوځ وسلې او د څارنې دستګاوې چې افغانستان کې یې ور څخه استفاده کوله، له هغو ترهګرو څخه نیولي چې غوښتل یې کشمیر ته ننوځي. نوموړي زیاته کړې، ترلاسه شوې وسلې د امریکايي پوځیانو دي چې په افغانستان کې یې ورڅخه ګټه اخیستله.
د افغانستان ارزي زېرمو په اړه د امریکا د ولسمشر جو بایډن وروستۍ پرېکړې ته د غبرګونونو پر دوام، کابل کې د سولې او ازادۍ لپاره د ښځو موسسې غړې وايي چې امریکا دې افغانانو ته د تېرې ۲۰کلنې جګړې غرامت ورکړي.
د افغانستان بانک د کنګل شوې پانګې د ازادېدو په برخه کې د امریکا د ولسمشر جو بایډڼ د وروستۍ پرېکړې په اړه د اندېښنو په لړ کې یوشمېر افغان صرافان وايي، په راتلونکې کې د افغانیو ارزښت ټيټوالي ته اندېښمن دي. د صرافانو ټولنې ویاند عبدالرحمن زیرک وايي، دا پرېکړه د افغانیو د ارزښت ټيټوالي لامل کېږي او امریکا باید پرې بیاکتنه وکړي.
د سپینې ماڼۍ ویانده جن ساکي وايي چې د امریکا متحده ایالاتو د محکمې له حکم پرته د افغانستان بانک هېڅ پانګه به د سپټمبر یوولسمې پېښې د قربانیانو کورنیو ته نه ورکول کېږي. خو نوموړې ټينګار کړی چې د بایډن د اجرایي فرمان موخه د بشردوستانه مرستو د استفادې لپاره افغانانو ته د دې پیسو د یوې برخې د ورکړې زمینه برابرول دي.
د چین د بهرنیو چارو وزارت د امریکا هغې پرېکړې ته غبرګون ښودلی چې له مخې یې دغه هېواد د افغانستان د اووه میلیارده ډالرو پانګې نیمايي هغه یې د سپټمبر یوولسمې پېښې د قربانیانو کورنیو ته د غرامت په توګه ورکوي. یاد وزارت دې پرېکړې ته په غبرګون کې ویلي: «د نړۍ بډایه هېواد په ښکاره د بېوزله هېواد شتمني غلا کوي.»
د بشري حقونو څار بنسټ د امریکا د ولسمشر جو بایډن پر هغه فرمان نیوکه کړې چې له مخې یې د افغانستان بانک ۳.۵ میلیارده ډالر د سپټمبر یوولسمې د قربانیانو کورنیو ته ورکول کېږي. دغه بنسټ ویلي چې د امریکا ولسمشر غواړي د افغانستان پر کنګل شوې شتمنۍ ولکه خپله کړي.
د افغانستان بانک عالي شورا غړي شاه محرابي ویلي چې د افغانستان اقتصاد د پاشلتیا په درشل کې دی او امریکا کولای شي چې د پاشلتیا مخه یې ونیسي. نوموړي الجزیرې خبري شبکې ته په یوه استولي لیک کې ټينګار کړی چې افغانستان له یوه سخت ناورین سره مخ دی او د مخنیوي حل لاره یې نیویارک کې ده.
