پاکستاني رسنیو په ملګرو ملتونو کې د دغه هېواد د استازي منیر اکرم له قوله راپور ورکړی چې د ملګرو ملتونو امنیت شورا د افغانستان پر خاوره د پاکستان د هوايي بریدونو پر وړاندې د افغانستان شکایت رد کړی دی.
د افغانستان مخکیني ولسمشر محمد اشرف غني د کوچني اختر په مناسبت په خپل ویډیویي پیغام کې چې په فیسبوک کې په ژوندۍ بڼهخپور شو ویلي چې افغانستان د تاریخ په تر ټولو بد حالت کې دی او اړتیا ده چې موږ ټول یو بل ومنو او د نورو ناخوالو د مخنیوي لپاره پهګډه کار وکړو.
د اسلامي امارت مشر هبتالله اخندزاده د کندهار په عیدګاه جومات کې د کوچني اختر لمونځ ادا کړ. هغه د اختر لمانځه تر ادا کولو مخکې د اختر د رارسېدو په مناسبت په یوه وینا کې په هېواد کې د «اسلامي نظام د ټينګښت، د امنيت او ازادۍ د تامين» مبارکي ورکړه.
د روژې په میاشت کې په ځانګړې توګه په وروستیو ورځو کې پرله پسې چاودنو هېوادوال اندېښمن کړي. د پلازمېني اوسېدونکي وايي، پرله پسې چاودنو وېرولي او د دې تمه هم نه لري چې امنیتي وضیعت به سم شي.
د کابل ښار په یوه جومات کې نننۍ چاودنې په کور دننه او بهر کې ګڼ غبرګونونه راپارولي دي. په کابل کېد ملګرو ملتونو ځانګړې استازې مته نوډسن د دې چاودنې په غبرګون کې ویلي:« په ملکي وګړو وروستيبریدونه چې قومي او مذهبي اقلیتونه په نښه کوي په افغانستان کې د اندیښنې وړ حالت ښیي. دا دنړیوال بشري حقونو له قانون څخه سرغړونه ده او باید ژر تر ژره پای ته ورسېږي.»
د کابل د امنيې قومانداني وياند خالد ځدران سلاموطندار ته وویل چې د کابل ښار د شپږمې امنیتي حوزې اړوند د سه راهي علاوالدين سيمې په یوه جومات کې د چاودنې له امله د وژل شویو کسانو شمېر ١٠ او د ټپيانو هم ٣٠ ته ورسېد.
د اسلامي دولت نومې ډلې یا (داعش) اعلان کړی چې د بلخ ولایت په مرکز مزارشریف ښار د درېیمې او لسمې امنیتي حوزې اړوند سیمو کې د پرونیو چاودنو مسوولیت پر غاړه اخیستی دی. په دغو چاودنو کې ۹ ملکیان وژل شوي او ۱۳ نور ټپیان شوي وو.
د بلخ امنیتي سرچینو د مزارشریف ښار د درېیمې او لسمې امنیتي حوزو اړوند سیمو کې د دوو چاودنو خبر ورکړی دی. دا چاودنې نن ماښام ۷ بجې د مزارشریف ښار په مرکز کې شوې دي.
د امریکا دفاع وزارت یا پنټاګون په یوه راپور کې ویلي، له افغانستان څخه د دغه هېواد له وتلو وروسته، د اووه میلیارده ډالرو په ارزښت پوځي تجهیزات چې له مخکي حکومت سره یې مرسته کړې وه، ترې پاتې دي. دغو پوځي تجهیزاتو کې الوتکې، پوځي وسایط، د مخابرې دستګاوې او بېلابېل ډوله وسلې او نور مهمات شامل دي.
سمنګان کې ځايي سرچینې سلاموطندار ته وايي، پرون ماښام د دغه ولایت د درهصوف پایان ولسوالي «کوتل رېګ» سیمه کې ۵ ملکيان چې کاریګر وو، د ناپېژنده وسلهوالو لهخوا وژل شوي دي. سرچینې وویل، د پېښې لامل تراوسه نه دی معلووم، خو وژل شوي کسان له هزاره قوم څخه دي. که څه هم تراوسه معلومه نهده چې دغه کسان د چا لهخوا وژل شوي، خو د وحدت ګوند مشر محمد محقق داعش ډلې ته اشاره کړې.
په اسلامکلا بندر کې د اسلامي امارت او ایراني پولهساته ځواکونو ترمنځ د شخړو په لړ کې، ایراني رسنیو خبر ورکړی چې دغه هېواد له افغانستان سره پولې ته نږدې، ګنشمېر پوځيان ځای پر ځای کړي دي.
دې وروستیو کې داسې راپورونه خپاره شوي چې له افغان خاورې د ازبکستان پر ترمز ښار راکېټي بریدونه شوي دي. ا.ا که څه هم دغه موضوع رد کړه، خو شمالي ولایتونو کې د ازبکستان هوايي ځواک د افغانستان په خاوره هوايي ګزمې وکړې. د لوګر، پنجشېر او بلخ په څېر ځینو نورو ولایتونو کې هم د نامشخصو بېپېلوټه الوتکو د ګرځېدو ادعاوې شوې.
ارواپوهان وايي، په هېواد کې وروستیو ناامنیو او مرګوني بریدونو زدهکوونکو ته د فزیکي زیانونو تر څنګ رواني زیانونه هم پیدا کړي دي. اروا پوه سیدعلي اکبر سروري سلاموطندار ته وویل، دا پېښې زدهکړې او راتلونکې لپاره د زدهکوونکو او خلکو انګیزه له منځه وړلی شي.
د چارو یوشمېر کارپوهان اندېښنه ښيي چې اوسني وضعیت ته په کتو، د ترکیې او تاجکستان په څېر ځینې ګاونډي او د سیمې هېوادونه د اسلامي امارت د مخالفینو کوربهتوب کوي او یوشمېر لوېدیځ هېوادونه هم د افغانستان د شمال امنیت خرابولو په موخه پر هغوی پانګونه کوي چې داعش او نورو ترهګرو ډلو سره اړیکې ټینګې کړي.
د دفاع وزارت سرپرست محمد یعقوب مجاهد نن د اسلامي امارت د بنسټاېښودونکي ملا محمدعمر مجاهد د مړینې نهم تلین په تړاو جوړې شوې غونډه کې وايي چې ملا محمدعمر د افغانستان ټول قومونه تر یوه چتر لاندې راټول کړل او افغانستان یې له یوې پلان شوې تجزیې څخه وژغوره.
د ننګرهار د امنیې قومنداني چارواکي وايي چې د عادل په نوم د هغه ماشوم د قضيې څېړنه يې پيل کړې چې بېګاه شاوخوا لس بجې د جلالاباد ښار په اوومه ناحيه کې په ډزو وژل شوى دی.
