د تېر یوه کال پرمهال د هېواد له بېلابېلو تاریخي او تفریحي سیمو څخه شاوخوا ۹زره بهرنیو او ۹ میلیونه کورنیو سیلانیانو لیدنه کړې.
د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت مسوولان وايي چې دغه بهرني سیلانیان تېرکال افغانستان ته راغلي او په وینا یې، سیلانیانو ته د اسانتیاوو برابرولو په موخه، په سیاحتي سیمو کې د معیاري هوټلونو د جوړولو چارې هم روانې دي.
سلاموطندار د هېواد په ۲۸ ولایتونو کې د څو وادونو په تړاو د ځوانانو ترمنځ سروې کړې چې د سروې د هرو لسو ګډونوالو له ډلې اته یې، له څو وادونو سره مخالفت لري. د سروې ډېری ګډونوال د کاپیسا او لږ هغه یې، د نورستان دي.
د پکتيکا یوشمېر اوسېدونکي او فرهنګپالان شکایت کوي چې د دغه ولایت مرکز او ولسواليو کې د تاريخي ځايونو بيارغونې ته هېڅ پام نهدی شوی.
دوی سلاموطندار ته وايي چې د مرکز ښرنې په ګډون ولسوالیو کې تاریخي کلاګانې او زیارتونه د بارانو او وارو له امله زیانمن شوي چې باید د بیارغونې لپاره یې کار وشي.
سلاموطندار د هېواد په یوشمېر ولایتونو کې له ۲۲ واده شویو مېرمنو او نارینهوو سره د دوی ګډ ژوند کې د کورنیو لهخوا د مداخلې پایلو ارزونې په موخه د سروې لپارهله دوی سره مرکې کړې چې د یادې سروې پایلې ښيي، د ډېری دغو کسانو ګډ ژوند اغېزمن او د بېلوالي لامل هم شوی دی.
د هېواد په یوولس ولایتونو کې له ۳۲ نجونو او هلکانو سره د سلاموطندار د مرکو پایلې ښيي چې د یادو ځوانانو له ډلې، ۲۵ هغه یې، د خپلې خوښې تفرېحې ته لاسرسی نهلري. په دغه سروې کې د کابل، جوزجان، تخار، کندوز، بامیان، بادغیس، سرپل، فراه، کاپیسا، ننګرهار او فاریاب ولایتونو له ځوانانو سره مرکې شوې دي.
په دولسو ولایتونو کې له ۲۲ ښځینه شاعرانو او لیکوالانو سره د سلاموطندار د مرکو موندنې ښيي چې ډېری یې له ټولنیزو ستونزو سره مخامخ دي او خپل شعرونه او لیکنې تر ډېره د افغان ښځو پر ستونزو او ناهیلیو لیکي.
دوی وايي، په خپلو شعرونو او لیکنو کې د هغو افغان ښځو دردونه، ناهیلۍ او ناویلې منعکسوي چې غږ یې چوپ شوی دی.
د هلمند مرکز لښګرګاه ښار ته نږدې تازه نهرسراج ولسوالي، د نورو ولسوالیو رسمي تشکیل ته وراضافه شوې او اوسېدونکي يې د ادارې واحدونو له نشتوالي او لريوالي شکایت کوي. د دغه ولسوالي اوسېدونکي له سرپرست حکومت او ولایتي ادارې غوښتنه کوي چي د دوی غوښتنو او ستونزو ته ژره ترژره رسېدنه وکړي، څو چارې یې له ځنډ پرته مخته لاړې شي.
سلاموطندار د هېواد په بېلابېلو ولایتونو کې ۳۰ ځوانانو سره د مرکو پرمهال موندلې چې بېلابېل خنډونه لامل شوي چې واده یې وځنډېږي. د جنسیت له پلوه د واده مخنیوي لاملونو په اړه د سلاموطندار موندنې توپیر لري، ۱۲ مرکه کوونکو له ډلې څخه دوه یې د غوراوي حق او لس یې د مالي توان نهدرلودل، هغه لاملونه بللي چې له کبله یې وادونه ځنډېدلې دي.
جوړې شوې مشاعرې ته د لوګر اطلاعاتو او فرهنګ ریاست ریيس رفېعالله صمیم وویل، سږکال سنځل ګل دودیزه او عنعنوي مشاعره کې د اطلاعاتو او فرهنګ سرپرست په ګډون د یوشمېر وزارتونو مرستیالانو، والیانو او د پلازمېنې کابل په ګډون د شاوخوا لس ولایتونو شاعرانو، لیکوالانو او زرګونه مینهوالو ګډون کړی وو.
پکتيا کې د نښتر دوديزه کلنۍ مشاعره په لومړي ځل د اريوبځاځي ولسوالي د «سپينې شګې تفريحي سيمه» کې د ګڼو شاعرانو، ليکوالانو، حکومتي مسوولانو او عامو خلکو په ګډون جوړه شوه. نښتر مشاعره د تېرو کلونو پرمهال مرکز ګردېز ښار کې جوړېده چې سږکال د اریوبځاځیو د نښترو سيوري لاندې جوړه شوه. ځينو شاعرانو د نښتر ونې په ستاينه کې ځانګړي ليکل شوي شعرونه هم ولوستل.
هلمند کې د بيبي تاریخي کلا چې د دغه ولایت سوېل خانشین ولسوالي کې موقعیت لري، د لهمنځه تلو ګواښ سره مخ ده.
تاریخپوهان وايي، دغه کلا شاوخوا ۱۰۰۰کاله تاریخ لري چې د حکومتونو د نهپاملرنې له امله اوس د لهمنځه تلو ګواښ سره مخ ده. د سیمي اوسېدونکي وايي، که حکومت دغه کلا ته پاملرنه ونهکړي، په یومخیز ډول به لهمنځه لاړه شي.
یوشمېر افغان ښځې د اختر په را نږدې کېدو سره د نارینهوو له همکاري پرته د کور کارونه کوي؛ جامې مینځي، کور پاکوي، وچه او تازه مېوه برابروي او د مېلمنو لپاره د دسترخوان په اوارولو سره د اختر هرکلی کوي. سلاموطندار په دغه راپور کې د بېلابېلو ولایتونو له ۲۶ ښځو سره مرکې کړي او ۱۹ هغو ویلي چې نارینه یې د کور په کارونو کې ورسره همکاري نه کوي.
د ا.ا رییسالوزرا محمدحسن اخوند له خلکو غوښتي چې په افغانستان کې د اسلامي نظام غوڅ ملاتړ وکړي.
نوموړي په خپل اختریز پیغام کې چې د ارګ پر اېکس خپور شوی، ویلي چې د خلکو همکاري او ملاتړ د نظام د ساتنې او پیاوړتیا لپاره ډېر مهم دي.
نن د مې میاشتې ۲۹مه، غبرګولي نهمه د «پښتو ژبې نړیواله ورځ» ده. د افغانستان او پاکستان په ګډون د نړۍ په بېلابېلو هېوادونو کې هر کال د مې میاشتې ۲۹مه «غبرګولي نهمه» د پښتو ژبې نړیوالې ورځې په توګه نمانځل کېږي.
ګڼشمېر فرهنګپالو او پښتنو پر ټولنیزو رسنیو د «پښتو ژبې نړیوالې ورځې» مبارکي لیکلي او د یادې ژبې د ودې او پراختیا غوښتنه یې کړې ده.
د بامیان محلي مسوولان وايي چې دغه ولایت کې د یوې موسسې په مرسته «۱۵» بېوزله نجونې او هلکان چې د واده لګښت یې نشوای برابرولی، د ډلهییز واده مراسم جوړ شوي دي.
د ډلهییز واده دغه مراسم تېره ورځ د «کوثرالقران» موسسې په مالي لګښت جوړ شوي و چې د یاد ولایت والي او نورو چارواکو هم پهکې ګډون کړی وو.
سږ کال په لغمان کې د «سمسور لغمان» په نوم کلنۍ مشاعره چې هر کال په پسرلي کې جوړېږي، د بېلابېلو ولایتونو د یوشمېر شاعرانو، لیکوالانو، فرهنګیانو، ژورنالېستانو او ځوانانو په ګډون جوړه شوه.
