د ناروې په اوسلو غونډه کې د افغان ښځو په استازیتوب یوې افغان مېرمنې هدا خموش وینا وکړه او افغانستان کې یې د ښځو پر کار، زدهکړو او سیاسي ګډون ټينګار وکړ. فاطمي زیاتوي، د افغان معترضو مېرمنو د استازې وینا باید له شرط پرته د کار او زدهکړو حقونو ورکړه او په سیاسي برخه کې د ښځو پر ګډون راڅرخېدای.
د ناروې د بهرنیو چارو وزارت ویلي، ټاکل شوې تر راتلونکو دوو ورځو پورې دغه هېواد د افغانستان په اړه د یوې غونډې کوربهتوب وکړي. د ناروې د بهرنیو چارو وزارت په وینا، په دې غونډه کې د اسلامي امارت چارواکي هم ګډون کوي. د اعلامیې په وینا، د اسلامي امارت استازي به په دغه دوه ورځنۍ غونډه کې د ګډون سربېره د ناروې مقاماتو او د نړیوالې ټولنې له استازو په ځانګړې توګه د ناروې له متحدینو سره هم وګوري.
د ملګرو ملتونو د بشر حقونو د کارپوهانو یوې ډلې ویلي چې د اسلامي امارت مشران د ښځو او نجونو پر وړاندې په پراخه توګه د تاوتریخوالي او جنسیتي تبعیض د بنسټیزهکېدو هڅې پیل کړي دي. دوی په ټولنه کې د ښځو د فعالیت او حضور په اړه د سختو محدودیتونو لګول«په ټولییزه توګه ښځو او نجونو ته د سزا» ورکولو په معني بولي.
د افغان ښځو د پیوستون بنسټ نن کابل کې د یوې غونډې پرمهال، یو ځل بیا د حکومت جوړښت کې د ګډون غوښتنه وکړه.
د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت مرستیال او د اسلامي امارت ویاند ذبیحالله مجاهد ویلي چې پوهنې وزارت هڅه کوي، څو په نوي لمریز کال کې د نجونو ټول تړل شوي ښوونځي بېرته پرانیزي. نوموړي له اسوشیټډپرېس خبري اژانس سره په یوې مرکه کې ټينګار کړی چې اسلامي امارت هیلهمند دی، څو په نوي ښوونیز کال کې د نجونو ښوونځي بېرته پرانیزي.
د بشري حقونو څار سازمان په ۲۰۲۱ میلادي کال کې په افغانستان کې د بشري حقونو د وضعیت په اړه خپل کلنۍ راپور کې ویلي چې په تېر اګست میاشت کې د اسلامي امارت له راتګ وروسته په افغانستان کې اوږد مهاله جګړه د بشري ناورین او بشري حقونو بحران ته لاره هواره کړه.
د لوړو زدهکړو وزارت سرپرست نن په کابل کې یوې غونډې ته د خپل څلور میاشتني کاري رپوټ د وړاندې کولو پر مهال وویل چې د اقتصادي او نورو ستونزو له امله په هېواد کې د شاوخوا ۴۰ دولتي پوهنتونونو د زدهکړو بهیر درېدلی او هڅې روانې دي چې دغه ستونزې هوارې شي.
یوشمېر ښځو نن یو ځل بیا په کابل کې د اسلامي امارت لهخوا د لګول شویو بندیزونو پر ضد لاریون وکړ او واټونو ته راووتلې.
جوزجان د هېواد په شمال کې یو له هغو ولایتونو څخه دی چې د نارینهوو ترڅنګ ښځې هم پهکې کوچنۍ او لویې پانګونې کوي او د خپلو کورنیو د ملاتړ لپاره کاري فرصتونه رامنځته کوي.
د افغانستان بیارغونې لپاره د امریکا ځانګړې پلټونکې ادارې یا سیګار هېواد کې د ښځو د وضعیت څرنګوالي څخه اندېښنه څرګنده کړې او ویلي یې دي چې روغتیايي مرکزونو ته د ښځو لاسرسی محدود شوی دی. خو د اسلامي امارت د ویاند مرستیال بلال کریمي پر ښځو د محدودیت لګول او روغتیايي مرکزونو ته د هغوی د لاسرسي محدودېدل ردوي.
کابل کې نن یوشمېر ښځو د اسلامي امارت له لوري پر ښځو د تازه لګول شویو بندیزونو او د حقونو د نهرعایت په غبرګون کې لاریون وکړ او د کار او زدهکړو له حق څخه د افغان ښځو د محرومیت پر وړاندې د نړیوالو چوپتیا له «شرمه ډکه» وبلله.
په جرمني کې دوه افغان ورونه د خپلې خور د وژنې په تور چې هغه یو ناموسي قتل بللی شوی، د برلیین ښار څارنوالۍ پرون په رسمي توګه تورن پېژندلي دي.
د اسلامي امارت د امر بالمعروف او نهې عن المنکر وزارت لهخوا له محرم پرته د ښځو پر سفر د بندیزونو لګولو په برخه کې د دغه وزارت د نوې تګلارې د جوړېدو په اړه د بشري حقونو د څارسازمان غبرګون منفي تبلیغات او پروپاګند بللی دی.
په وروستیو درېوو یعنې تلې، لړم او لیندۍ میاشتو کې د ځانوژنې د پښو په اړه د سلاموطندار موندنې ښيي چې د هېواد په ۹ولایتونو کې د ځانوژنې ۱۳ پېښې ثبت شوي دي. د یادو موندو پر بنسټ، دغه ځانوژنې د وزګارتیا، د روان ګونګ وضعیت او کورني تاوتریخوالي له امله شوي چې ډېری پکې ښځې دي.
د جوزجان امر بالمعروف او نهې عن المنکر رییس مولوي محمدياسين وقاص، پرون د دغه ولایت مرکز شبرغان ښار له هټیوالو او پلورنځیو څخه د لیدنې پر مهال وویل، د لوېدیځو هېوادونو د جامو پېر او پلور په هېواد کې د بهرني فرهنګونو د ترويج لامل کېږي او د اسلامي شريعت له ارزښتونو سره په ټکر کې دی.
د بېپولې خبریالانو ټولنې د افغانستان د رسنیو په اړه په یوې سروې کې ویلي، له هغه راهیسې چې اسلامي امارت پر دغه هېواد واکمن شوی نږدې ۲۳۱ رسنۍ تړل شوي او شاوخوا ۶۴۰۰ خبریالانو او د رسنیو کارکوونکو خپلې دندې له لاسه ورکړي دي. په سروې کې همداراز راغلي چې په دغه موده کې د نارینه خبریالانو په پرتله ښځې تر ډېره اغېزمنې شوې دي.
