ولسمشر غني له طالبانو وغوښتل چې د افغان سولې بهیر په اړه د روان فرصت هرکلی وکړي او سولې ته دې غاړه کېږدي. ولسمشر غني نن د کوچني اختر له لمانځه وروسته وویل، د بهرنیو ځواکونو له وتلو سره سم د سولې ټینګښت لپاره ستر فرصت رامنځته شوی او له طالبان باید له دغه تاریخي فرصت څخه ګټه واخلي او سوله وکړي. ولسمشر غني وویل، د طالبانو لپاره د ولس او جمهوریت غېږه خلاصه ده او دا ډله دې هم د ټولنې بېلابېلو پوړونو ته درناوی وکړي.
بدخشان ولایت کې یوه ملکي سرچینه وایي، د دغه ولایت هغه ځوانان چې په امنیتي ځواکونو کې دنده ترسره کوي، د مرګژوبلې شمېر یې په تېرو ۳ ورځو کې په کمسارې توګه زیات شوی دی.
د بدخشان ولایت د مدنې ټولنې رییس سیف الدین سایس وایي، په تېرو ۳ ورځو کې په بېلابېلو ولایتونو کې د بدخشان ولایت د هغو ځوانانو ۱۸۰ جنازې چې د امنیتي ځواکونو په لیکو کې یې دنده ترسره کوله، دغه ولایت ته ور وړل شوي دي. سایس له سلاموطندار سره خبرو کې وویل چې دغه شمېرې یې په کابل کې د سردار محمد داوود خان روغتون کې له یوې روغتیایي سرچینې څخه لاسته راوړي دي.
د لوګر یوشمېر اوسېدونکي او د ولايتي شورا غړي وايي، په دغه ولايت کې هدفي وژنې په بېسارې توګه ډېرې شوي او یوازې په تېرو ۷۲ ساعتونو کې ۱۵ کسان وژل شوي او ۵ نور ټپيان دي.
د کابل ښار په دیارلسمه ناحیه کې سیدالشهدا ښوونځي ته څېرمه د شوې چاودنې د قربانیانو په اړه د راپورونو په دوام، دا ځل د زرغونې او عادلې کور ته ورغلم.
د چاودنې پر سبا د دشت برچي له ټولو جوماتونو د قرآنکریم غږ خوت، خو نن یې کوڅې پر تور رنګ پوښلې دي. یوازې ۸۵ کورنۍ د غم پر ټغر نه دي ناستې، بلکې ټول افغانان او ان نړۍ د یادې پېښې قربانیانو د هیلو پر خاورې کېدو ویر کوي.
د سلاموطندار موندې ښیي چې د وروستي یوه کال په ترڅ کې د بېلابېلو امنیتي او اقتصادي ستونزو له کبله ۳۰ رسنو خپل فعالیتونه درلولي دي. دغه رسنۍ چې ۵ یې تصویري، ۹یې غږېزې او ۱۶یې چاپي دي په ۱۳ ولایتونو کې یې فعالیت کاوه.
د پاکستان لوی درستیز جنرال قمرجاوید باجوه او د انګلیستان د وسلوالو ځواکونو قوماندان جنرال نیکولس کارټر تېره ورځ افغانستان ته راغلي وو او له ولسمشرغني او د مصالحې عالې شورا له مشر سره یې د افغان سولې بهیر او امنیتي وضعیت په اړه خبرې کړې دي.
د امریکا او طالبانو ترمنځ د سیاسي هوکړې دوه کاله تېرېږي او له امریکا سره د سولې خبرواترو پرمخ بېولو لپاره د طالبانو یو شرط دا و چې امریکایي ځواکونه به په بشپړه توګه له افغانستان څخه وځي.
د انتقالي عدالت د همغږۍ ډلې نن په کابل کې د یوې خبري ناستې په ترڅ کې پر ملکي او ښوونیزو مرکزونو د ترهګریزو بریدونو له زیاتوالي څخه اندېښنه څرګنده کړه.
د دغې ډلې مسوولان وايی، له تېرو څو کلونو راهیسې د یوه ځانګړي مذهبي قوم پر وړاندې په سیستماتیک ډول ترهګریز بریدونه کیږي، خو حکومت د ورته بریدونو د مخنیوي لپاره کوټلي ګامونه نه دي پورته کړي.
د روژې روانه میاشت په هېواد کې د تېرو څو لسیزو په پرتله ترټولو خونړۍ میاشت وه چې په ګڼشمېر کورنیو کې د غم ویر خپور و. د کورنیو چارو وزارت د شمېرو له مخې، د روژې له پېل څخه تراوسه نږدې ۳۰۰ ملکیان وژل شوي او۵۰۰ نورټپیان دي.
د افغان سولې لپاره د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد، د طالبانو او افغان حکومت له لوري د اوربند له اعلان څخه هرکلی کړی دی. خلیلزاد بېګاه شپه په خپل ټوېټر پاڼه لیکلي چې په وروستیو اوونیو کې تاوتریخوالی ډېر وو او افغانانو یې بیه پرې کړې ده.نوموړي ټينګار کړی چې افغانان یوې سیاسي او تلپاتي اوربند ته اړتیا لري.
هغه ویلي: « مونږ د بین الافغاني خبرو، سیاسي هوکړې او د بې معنا جګړې د پای ته رسولو ژر تر ژره غوښتونکي یو، دا هغه څه دي چې د افغانستان خلک یې هیله لري.»
د راپور جوړولو لپاره د چهل دختران غره لمنې ته ورغلم. د دشت برچي تر ټولو لرې سیمه چې ډېرې نجونې له ګڼو هیلو سره یې په خاورو کې خښې دي. د سیدالشهدا ښوونځی له ټولو ټپونو سره سره بیا هم په ویاړ ولاړ دی او اوس یې هم غېږه د ډېرو نجونو روزلو ته پرانېستې ده.
د چهل دختران غره په اړه ډېرې کیسې شوې دي.
دوه ورځې وړاندې د کابل لوېدیځ دیارلسمې امنیتي حوزې اړوند په دشت برچي سیمه کې پر سیدالشهدا ښوونځي برید کې له ۶۰ ډېر کسان ووژل شول او شاوخوا ۱۵۰ نور ټپیان شول.
د پېښې د وژل شویو په منځ کې د یوه جومات پنځوس کلن مؤذن هم شامل دی چې د دغه برید د تر ټولو ډېر عمرلرونکی قرباني دی.
په پروان او زابل ولایتونو کې پر مسافر وړونکي موټرو د چاودنو له کبله ۱۲ کسان وژل شوي او له۵۰ زیات ټپیان دي. د زابل د والي مرستیال عنایتالله هوتک سلاموطندار ته وایي، نن سهارمهال کلات ښار کې د کندهار-کابل پر لویه لار ۴۰۴ډوله مسافر وړونکی موټر د سړک غاړې ماین ښکار ګرځېدلی دی.
پرون مازدیګر د کابل ولایت د دیارلسمې امنیتي حوزې اړوند دشت برچي سیمه کې، د درې پرلهپسې چاودنو په ترڅ کې له ۵۰ ډېرکسان ووژل شول او څه باندې۱۰۰کسان ټپیان شول. دغه چاودنې هغه مهال شوي چې د سید الشهدا په نوم ښوونځي څخه زدهکوونکې د راوتو په حال کې وو چې د پېښې ډېری قربانیان هم زده کوونکې دي.
د کابل ښار دیارلسمې امنیتي حوزې اړوند دشت برچي سیمه کې، سید الشهدا ښوونځي ته څېرمه پرونۍ چاودنه کې د وژل شویو جنازې دغې سیمه کې د امید سبز ښارګوټي دانایي تپې کې خارو ته سپارلو لپاره ور وړل شوي دي. په دې جنازو کې د هغې نجلۍ جسد هم وه چې یوازې یې د بدن یو څو ټوټې په تابوت کې اېښودل شوي دي.
ننګرهار کې د یوه خصوصي ښوونځي زدهکوونکو نن په یوه خبري ناسته کې د کابل په دشت برچي کې د تېر ماښام پېښه او په هېواد کې وروستۍ ناامنۍ وغندلې. دغو زدهکوونکو چې عمرونه یې د اوو او پنځلسو کلونو ترمنځ وو وویل، وروستي امنیتي حالت خواشیني کړي او پر ژوند او زدهکړو یې منفي سیوری غوړولی دی.
