په منځني ختیځ کې د امریکا د پوځ عمومي قوماندان کېنټ مکېنزي له افغانستانه د بهرنیو ځواکونو تر وتلو وروسته وضعیت په اړه د اندېښنې ښودلو ترڅنګ ویلي، افغان ځواکونه له افغانستانه د بهرنیو سرتېرو له وتلو وروسته هم ملاتړ ته اړتیا لري.
هغه دا څرګندونې پرون د امریکا د سنا پوځي خدماتو کمېټه کې کړې دي.
ولسمشر محمداشرف غني نن په کندهار کې یوې غونډې ته د وینا پر مهال پاکستان ته په خطاب کې وویل، که له افغانانو سره د سولې راتلو په برخه کې رښتینې همکاري ونه کړي، په نړیواله کچه به منزوي شي؛ ځکه په خبره یې، له افغانستانه د بهرنیو ځواکونو په وتلو سره ورځ تر بلې د دغه هېواد رول کمېږي.
په ميدان وردګ ولايت کې يوې امنيتي سرچينې د نوم نه ښودلو په شرط سلاموطندار ته وويل چې د طالبانو یوه نفوذي کس بېګاه شپه د دغه ولایت د مرکز ميدانښار اړوند په چهاربند امنيتي پوسته کې خپل ۴ ملګري وژلي او له وسلو او مهماتو سره وسلهوالو ته ورغلی دی.
سرچينه زياتوي، دا پېښه د طالبانو یوه نفوذي کس له لوري چې خپله هم پولیس و، شوې او په خپلو ملګرو یې ډزې کړې دي.
په پام کې وه چې د افغان سولې په تړاو د استانبول غونډه د سیمې او نړۍ یوشمېر هېوادونو د استازو په ګډون د روانې اپرېل میاشتې په ۲۴مه جوړه شي، خو اوس چې یادې نېټې ته یوازې څو ورځې پاتې دي، داسې ګنګوسې دي چې دا غونډه ځنډېدلې او له روژې وروسته به جوړه شي.
د هېواد په لوېدیځ زون کې د جګړو یوشمېر هغه قربانیان چې په جګړو کې یې د خپل وجود غړي له لاسه ورکړي، نن په هرات کې د یوې خبري غونډې پر مهال د جګړو له ښکېلو اړخونو وغوښتل چې د کورنیو او میندو په خاطر دې له جګړې او وینې تویېدنې لاس واخلي او سوله دې وکړي.
په ولسي جرګه کې د میدان وردګ ولایت استازی مهدي راسخ وايي، تېره ورځ پرې د میدان وردګ ولایت د بهسودو لومړۍ برخې ولسوالي کې برید شوی دی.
بېګاه شاوخوا ۹ بجې او پنځوس دقیقې د کابل ښار د پنځلسمې امنیتي حوزې اړوند په شهید څلورلارې کې درنه چاودنه وشوه چې غږ یې د کابل ښار په لرو پرتو سیمو کې هم اورېدل شوی دی.
امنیتي مسوولان وايي، په دې چاودنه کې د امنیتي ځواکونو دوه رېنجرې له منځه تللي، خو د پېښې عیني شاهدان وايي چې ملکيانو ته یې هم مرګژوبله او مالي زیانوني اړولي دي.
ولسمشر محمداشرف غني پرون د دولتي پلاوي په یوه ناسته کې له افغانستانه د بهرنیو ځواکونو له وتلو وروسته د لویې مشورتي جرګې د جوړولو خبر ورکړ، خو د دې جرګې د جوړېدو د موخې او څرنګوالي په اړه د دولت ویاندویان د معلوماتو ورکولو ته نه حاضرېږي.
د حزب اسلامي د یووالي شوراګانو رییس جمعهخان همدرد نن په کابل کې د یوې خبري غونډې پر مهال وویل، افغان حکومت نهدی توانېدلی چې د استانبول غونډې ته د سولې یوه واحده طرحه چمتو کړي.
د هغه په وینا، د ملي روغې جوړې شورا د توحید کمېټې له لوري وړاندې شوې طرحه ټولشموله نه ده او په دې برخه کې له سیاسي ګوندونو سره سلا مشورې نه دي شوي.
د بدخشان، هرات او فاریاب محلي او امنیتي مسوولان په دغو ولایتونو کې د ۱۱ امنیتي ځواکونو د وژل کېدو او ۱۹ نورو د ټپي کېدو خبر ورکوي.
د بدخشان محلي سرچینې وايي، طالبانو نن سهار وختي شاوخوا ۳ بجې د دغه ولایت په زېباک ولسوالي کې د امنیتي ځواکونو پر پوستې برید کړی چې له کبله یې ۸ سرتېري وژل شوي او ۲ نور ټپیان دي.
د ولسي جرګې غړیو نن د دې جرګې په عمومي غونډه کې له طالبانو وغوښتل چې خپلې غوښتنې په روښانه ډول شریکې کړي. دوی له افغانستانه د بهرنیو ځواکونو د وتلو هرکلی وکړ او زیاته یې کړه چې د طالب ډلې یوه غوښتنه هم عملي کېږي. د ولسي جرګې غړیو پر طالبانو غږ وکړ چې له شته فرصت نه ګټه واخلي او له افغانانو او افغان دولت سره یوځای شي.
د بشري حقونو خپلواک کمېسیون مسوولان وايي، چې یوازې تېره اوونۍ د هېواد په څلور ولایتونو کې ۳۹ ملکیان وژل شوي دي.
د دغه کمېسیون د رسنیو برخې مسوول ذبېحالله فرهنګ وايي، یاد ملکیان په فراه، پروان، ننګرهار او کندهار ولایتونو کې د چسپکي او سړک غاړې ماین چاودنو او وسلهوالو بریدونو کې وژل شوي دي.
د امریکا د ملي امنیت سلاکار جېک سالیوان وايي، له افغانستانه د امریکايي ځواکونو له وتلو وروسته هېڅوک د دغه هېواد راتلونکی نه شي تضمینولی. د نوموړي په وینا، افغانستان به د هغو ترهګرو پر ګواښونو متمرکز پاتې شي چې له دغه هېواده سرچینه اخلي. هغه دا خبرې پرون له فاکس نیوز سره په مرکه کې کړې دي. سالیوان زیاتوي، د امریکا ولسمشر جو بایډن افغانستان ته د خپلو سرتېرو د بیا لېږلو هېڅ پلان نه لري.
په وروستیو لسو ورځو کې د وسلهوالو طالبانو نفوذي کسانو په تخار، کندوز بادغېس او غور ولایتونو کې خپل ۹ ملګري وژلي او د پوستو نظامي تجهیزات یې له ځان سره وړي دي.
طالبانو په تېرو شپږو مېاشتو کې نفوذي بریدونه نه وو کړي، خو اوس یې یو ځل بیا ورته مخه کړې ده. د دې ډلې یوه نفوذي کس د وري په ۲۵مه د کندوز د پنځمې امنیتي حوزې مرستیال له دوو سرتېرو سره وواژه او له تجهیزاتو او یوه هاموې ټانګ سره یوځای طالبانو ته ورغی.
د بیان ازادۍ کور بنسټ نن د رسنیو له مسوولانو او خبریالانو سره خپله لومړنۍ رسمي غونډه جوړه کړه.
د دغه بنسټ له لوري په یوه خپره شوې خبرپاڼه کې د تاوتریخوالي زیاتوالی او د بیان ازادۍ لپاره د فضا تنګېدل د اندېښنې وړ وبلل او د سولې له مذاکراتي لوریو یې وغوښتل چې د بیان ازادۍ پر ساتنې او ملاتړ هوکړه وکړي.
د امریکا دفاع وزارت وايي، له افغانستانه په خوندي توګه د سرتېرو را وتلو لپاره ښايي په دغه هېواد کې د امریکايي ځواکونو شمېر زیات شي.
د امریکا د دفاع وزارت ویاند جان کربي ویلي، اوس له افغانستانه د امریکايي ځواکونو را وتلو لپاره د نورو سرتېرو مرستې ته اړتیا ده او په دې برخه کې د جو بایډن د لارښوونې ښه پلي کېدو لپاره د خپلو ځواکونو شمېر زیاتوي.
