د امریکا مالیې وزارت د سهشنبې پر ورځ په افغانستان کې له بېوزله او اړمنیو کسانو سره د لا ډېرو بشري مرستو د برابرولو په اړه درې عمومي جوازونه صادر کړل. د امریکا د مالیې وزارت د بهرنیو شتمنیو د کنټرول ادارې پرون د یوې ویناپاڼې په خپرولو سره ویلي چې پر افغانستان د اسلامي امارت له واکمنېدو وروسته، دغه هېواد له کړکېچ سره مخ شوی او اقتصاد یې سقوط کړی.
د ملګرو ملتونو امنیت شورا د اسلامي امارت تر کنټرول لاندې، افغانستان ته د بشري مرستو رسولو د اسانتیا برابرولو لپاره یو پرېکړهلیک تصویب کړ. دا مرستې په افغانستان کې د لومړنیو بشري اړتیاوو د ملاتړ په موخه دي او د اسلامي امارت پر اړوندو بنسټونو د بندیزونو لرې کولو په معنی نه دي.
سعودي عربستان د افغاني سرې میاشتې د عمومي ریاست په همکارۍ نن په کابل کې پر څه باندې ۵۰۰۰ بېوزلو کورنیو د بشري مرستو په لړ کې د خوراکي او غیرخوراکي توکو د وېش بهیر پیل کړ.
ملګرو ملتونو په افغانستان کې د خپلو تاسیساتو او کارکوونکو د امنیت ساتنې لپاره د اسلامي امارت د کورنیو چارو وزارت ته د ۶ میلیونو ډالرو د ورکړې وړاندیز کړی دی. رویټرز خبري اژانس د یوه پټ سند او له دغې موضوع څخه د یوې باخبرې سرچینې له قوله ویلي چې وړاندیز شوې پیسې به په راتلونکي کال کې د اسلامي امارت ځواکونو ته ورکړل شي.
د امریکا په کانګرېس کې د دموکرات ګوند یوشمېر غړو د دغه هېواد ولسمشر جو بایډن ته یو لیک استولی او له نوموړي یې غوښتي چې په افغانستان کې د اقتصادي پاشلتیا او پراخې قحطۍ څخه د مخنیوي لپاره دې، د دغه هېواد د کنګل شویو شتمنیو د ازادولو زمینه برابره کړي.
په افغانستان کې د خصوصي سکتور ټولنې مشر محمد ناصر محتسبزاده وايي، شاوخوا ۲۰۰۰ شرکتونه د دې ټولنې سره ثبت دي او حکومت له ۵۵ څخه تر ۶۰ ملیارده افغانۍ د یادو شرکتونو څخه پوروړی دی او که چېرته دغه پیسې ورنه کړل شي، یاد شرکتونه به له ماتې سره مخ شي.
د کابل ښار یوشمېر اوسېدونکي چې په عزیزي او نورو خصوصي بانکونو کې حسابونه لري، وايي چې د خپلو پيسو په اخیستو کې له ګڼو ستونزو سره مخ دي. دوی زیاتوي چې له خپلو حسابونو په اوونۍ کې یوازې ۲۰۰۰۰ افغانۍ یا هم ۲۰۰ ډالر ترلاسه کولای شي.
د ژمي په پیل او هېواد کې د بېوزلۍ او لوږې پراختیا سره هممهاله، د بامیانو یوشمېر اوسېدونکي په دغه ولایت کې د خیریه موسسو د مرستو پر ناانډول وېش نیوکه کوي او په دغه بهیر کې له شته فساد څخه شکایت لري.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویاند نډ پرایس وايي چې د ژمي په رارسېدو سره په افغانستان کې بشري وضعیت خورا خراب شوی او امریکا افغانانو ته د مرستو د لېږد پر لارو چارو بوخته ده چې څه ډول دغه هېواد ته بشري مرستې ورسوي. نډ پرایس ویلي چې امریکا له ملګرو ملتونو او نورو هېوادونو سره افغانستان ته د بشري مرستو پر لېږد ګډ کار کوي.
د اسلامي امارت د بهرنیو چارو وزارت چارسمبالی امیرخان متقي په پاکستان کې د اسلامي همکاریو سازمان په ناسته کې له ګډون وروسته، نن بېرته هېواد ته راستون شو. نوموړي د کابل هوايي ډګر کې خبریالانو ته وویل چې د افغانستان په اړه د اسلامي همکاریو سازمان ناسته هیلهبښوونکې وه. متقي زیاته کړې چې اسلامي امارت په غوڅه توګه د داعش ډلې د فعالیتونو زیاتېدو پر وړاندې اقدام کړی او د دغې ډلې په اړه اندېښنې له منځه تللي دي.
د اسلامي همکاریو سازمان ویلي، د دغه سازمان غړو هېوادونو ژمنه کړې چې د اسلامي پراختیايي بانک په ملاتړ به د افغانستان لپاره «بشردوستانه امانتي صندوق» جوړوي. د یاد سازمان د غړو هېوادونو د بهرنیو چارو وزیرانو او د یوشمېر هېوادونو استازیو د ناستې په پای کې له افغانستان سره د بشردوستانه مرستو د رسولو پر څرنګوالي او لارو چارو غږېدلي دي.
د پاکستان په کوربهتوب د اسلامي همکاریو سازمان غونډې ته د اسلامي امارت د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي د خپلې وینا پر مهال ویلي چې د افغانیو ارزښت ساتلو لپاره دوی د توکو د مرستو پر ځای نغدو پیسو ته اړتیا لري.
د اسلامي همکاریو سازمان د غړو هېوادونو د بهرنیو چارو وزیرانو غونډه نن د پاکستان په پلازمېنه اسلاماباد کې د امریکا، اروپایي ټولنې او یوشمیر نورو هېوادونو د استازیو په ګډون جوړه شوه. دې غونډې ته د پاکستان لومړي وزیر عمران خان وویل، اسلامي او د نړۍ نور هېوادونه باید له افغانستان سره مرستې جاري وساتي، څو د بشري ناورین مخه ونیول شي.
د هند د بهرنیو چارو وزیر جېشنکر ویلي، د مرکزي اسیا هېوادونه له خنډ پرته په افغانستان کې د ټولګډونه حکومت جوړېدو، له ترهګرۍ سره د مبارزې او د بشردوستانه مرستو د تضمین په اړه ګډې اندېښنې لري. نوموړي د افغانستان له وضعیت د اندېښنې په څرګندولو سره ویلي، د دغه هېواد له اوسېدونکو سره د مرستې لپاره باید ګډې حل لارې ولټول شي.
د اسلامي همکاریو سازمان د غړو هېوادونو د بهرنیو چارو وزیرانو د افغانستان په اړه د خپلې اوولسمې ناستې د جوړېدو په درشل کې ویلي، افغانستان د دغه سازمان د غړو هېوادونو بشپړ ملاتړ ته اړتیا لري. دغه سازمان له خپلو غړو او نورو هېوادونو غوښتي چې د افغانانو د ملاتړ لپاره مالي سرچینې او د بېړنیو مرستو د رسولو په برخه کې خپل پروګرامونه بسیج کړي.
په بلخ کې د خوړو نړیوال پروګرام له اووم تر دولسم ټولګي پورې ۴۵۷۹۰ ښځينه زدهکوونکو باندې د نغدي مرستو د وېش بهیر پیل کړ چې له هرې زدهکوونکې سره به ۲۵۰۰ افغانۍ مرسته وشي. دغه بهیر د نومبر میاشتې له لومړیو پیل شوی وو او د زدهکوونکو له سروې او بایومټریک وروسته یې د مرستو د وېش بهیر پیل شوی دی.
