د چاپېریال ساتنې برخې کارپوهان د غره له نړیوالې ورځې سره هممهاله وايي چې د افغانستان د غرنيوالي وضعیت ناسم مدیریت افغانان نورو هېوادونو ته اړ کړي دي. د دوی په وینا، د افغانستان ۷۵ سلنه برخه غرونه دي چې له کبله یې په هېواد کې پنځه اوبهيیزې حوزې جوړې دي او شپږ ډوله اقلیم لري.
په پکتيا کې له پاکستانه تازه راستنې شوې کورنۍ وايي، د ژمي په رارسېدو سره لومړنیو مرستو ته اړتیا لري. دوی شکایت کوي چې په تېره شاوخوا یوه میاشت کې له پاکستان څخه له راګرځېدو وروسته ورسره د ا.ا له ۱۰۰۰۰ افغانیو پرته هېڅ ادارې ورسره مرسته نهده کړې.
د تاجکستان، قرغزستان او پاکستان د برښنا وزیرانو د کاپ۲۸مې غونډې په څنډه کې له افغانستان څخه غوښتي چې د برښنا د لېږد په کاسا۱۰۰۰ پروژه کې فعاله ونډه واخلي. دوی په اعلامیه کې لیکلي: «موږ غواړو چې په افغانستان کې د کاسا۱۰۰۰ پروژې کار بیا پیل کړو؛ ځکه د افغانستان له ګډون پرته به دا پروژه خپل ارزښت له لاسه ورکړي.»
د لغمان د مرکز مهترلام په ګډون، په قرغیو او الیشنګ ولسوالیو کې پر ۲۸۰ جریبه ځمکې د ۲۸۰۰۰ نیالګیو د کېنولو لړۍ پیل شوه.
د لغمان والي قاري زینالعابدین عابد وایي چې د مالټو د دغو باغونو پر جوړولو یو لک امریکایي ډالره لګښت راځي چې د اېفاېاو موسسې له لوري ورکول کېږي.
د پکتیا لجهمنګل ولسوالي چې پر غرونو پوښل شوې، اوسېدونکي یې وايي، یادې ولسوالي کې شته روغتیايي مرکزونه له دوی لرې جوړ شوي چې د ناروغانو لېږد پرمهال له بېلابېلو ستونزو سره مخ دي.
د يادې ولسوالي یوشمېر اوسېدونکي سلاموطندار ته وايي، جوړ شوي کلينيکونه د هستوګنې له کورونو لرې دي او په وینا یې، پر وخت ورته خپل ناروغان نهشي رسولی.
د میدانوردګ د طبیعي پېښو پر وړاندې د مبارزې ریاست مسوولان وایي چې د کډوالۍ نړیوال سازمان/IOM له لوري دغه ولایت کې پر ۵۰۴ بېوزله او سېلابځپلیو کورنیو باندې نغدي غیرخوراکي توکي وېشل شوې دي.
روزګان کې د بادامو یوشمېر بڼوال وايي چې دغه ولایت کې سږکال د وچکالي له کبله د بادامو نیمايي باغونه لهمنځه تللي دي.
بڼوال زیاتوي چې د تېرکال په پرتله یې د بادامو په حاصلاتو کې د پام وړ کموالی راغلی او د اوبو نشتون له کبله نږدې نیمايي باغونه لهمنځه تللي چې دوی ته یې مالي زیانونه اړولې دي.
د هوا په سړېدو سره د کندوز ولایت په شهیدي بازار کې د لیلامي جامو پېر او پلور زیات شوی دی. احمدسیر چې د کندوز په شهیدي بازار کې لیلامي جامې پلوري وایي، د هوا له سړېدو سره د دغو جامو د پلور بازار هم ښه شوی دی.
د کندهار د سپین بولدک ولسوالي ولسوال عبدالله بشیر په دې ولسوالي کې د ۱۸ میلیونه افغانیو په لګښت د اووه کیلومټره عمومي سړک د بیاجوړونې او د اوبو د دوو زېرمو جوړولو چې یوویشتنیم میلیونه افغانۍ لګښت پرې راځي، د چارو د پیل خبر ورکوي. هغه وايي، یادې پروژې به د ښاروالي په خپلو عوایدو په راتلونکې یوهنیمه میاشت کې بشپړې شي.
په پکتيا کې يوشمېر بڼوال او د دې برخې کارپوهان وايي، د مني په موسم کې بڼونو ته د حیواني سرې ورکول ډېره ګټه لري. د دوی په وینا، حيواني سره تر ونو لاندې ځمکه نرموي او د ونو په وده کې مهم رول لري.
د پکتيا د احمداباد ولسوالي یو بڼوال روزيخان وايي، په خپل بڼ کې حيواني سره په دوو وختونو کې کاروي چې يو د مني موسم او بل هم په پسرلي کې د غوي میاشت ده.
د تورخم کمیسار مولوي عصمتالله یعقوب وایي، پاکستان بېګاه ناوخته یو ځل بیا د تورخم دروازه د ټرانزیټ پر مخ وتړله.
د نوموړي په وینا، د پاکستان نظامي مسوولانو بېګاه ناوخته غوښتل چې د تورخم دروازې ته څېرمه شل متره د افغانستان خوا ته د لوحې په پلمه بله دروازه جوړه کړي، خو دوی یې د جوړېدو مخه نیولې ده.
د ا.ا د سوداګرۍ او صنایعو وزارت په یوه خبرپاڼه کې لیکلي چې افغانستان په تېرو یوولسو میاشتو کې د یو میلیارډ او ۷۱۷ میلیونه ډالرو په ارزښت سوداګریز توکي بهر ته صادر کړي دي.
د ملګرو ملتونو د کډوالۍ عالي کمېشنرۍ د افغانستان څانګې مسوولان وايي، پر افغانستان د لګېدلو بندیزونو تر څنګ، له پاکستانه د افغان کډوالو په زوره اېستلو دغه هېواد له سخت بېړني حالت سره مخامخ کړی دی.
په همدې حال کې هغه افغانان چې تازه له پاکستان څخه راکډه شوي، د ژمې په را رسېدو سره د مرستو درېدو په اړه شکایت کوي.
په خوست کې د «ګلاغا پرواني خيريه بنسټ» لهخوا ۳۰ جوړو ته د ډلهييز واده مراسم جوړ شول. د دغه بنسټ مسوولان وايي، نن سهشنبه یې د هغو ۳۰ جوړو لپاره د ډلهيیز واده مراسم برابر کړل چې بېوسه وو او له کلونو راهیسې یې د واده لګښت نه شوای پوره کولای.
له سلاموطندار سره د هېواد په بېلابېلو ولایتونو کې «۳۰» نجونو د مرکو پرمهال ویلي چې د خپلو کورنیو لهخوا ورسره دوهګونی چلن شوی او د دوی په پرتله نارینهوو ته ډېر پام کېږي.
د مرکه شویو ۳۰ نجونو له ډلې ۲۲ یې سلاموطندار ته ویلي، د کورنیو د غړیو له لوري له بېلابېلو جنسیتي توپیرونو سره مخ دي چې د دوی پر روح او روان یې بده اغېزې کړې دي.
په کابل کې د جاپان سفارت نن (د لیندۍ دیارلسمه، د دوشنبې ورځ) پر خپلې اېکسپاڼې لیکلي چې هېواد یې له افغانستان سره ۵۸،۴ میلیونه ډالره مرسته کوي. د جاپان سفارت هیلهمندي ښودلې چې دا پیسې به د افغانانو د باعزته ژوند او پر ځان بسیاینې لپاره مرسته وکړي.
