دې ته په پام چې له کلونو راهیسې ښځې او خبریالان له ډېرو ستونزو او ننګوونو سره مخ وو، خو د کار، زده کړو او تحصیل حق یې درلود. په تېر میلادي کال د پخواني حکومت په چوکاټ کې د هېواد ښځو، په سیاسي، ټولنیزو، اقتصادي او فرهنګي برخو کې رول درلود، خو په افغانستان کې د اسلامي امارت په راتلو سره ډېرو ټولنیزو فعالیتونو کې یې ونډه کمه شوه.
په تېر ۲۰۲۱ کال کې د افغانستان ښوونیز او زدهکړهییز نظام له سیاسي او د کورونا ویروس د خپرېدو له امله له ګڼو ننګونو او لوړو او ژورو سره مخ و.
د ۲۰۲۱ کال په اپرېل میاشت کې ښوونځي او پوهنتونونه د دوو میاشتو لپاره پرانیستل شول او په نورمال ډول یې دوام درلود، خو د کورونا ویروس خپرېدو ښوونیز او زدهکړهییز بهیر ته زیان ورساوه.
د ماشومانو لپاره د ملګرو ملتونو اداره یا یونیسف ویلي چې ۲۰۲۱ کال کې د جګړو پر مهال د ماشومانو له حقونو پراخې سرغړونې شوې دي. یونیسف پرون په یوه خپور کړي رپوټ کې ویلي، له افغانستان څخه تر یمن، سوریه او شمالي ایټوپیا پورې، زرګونو ماشومانو د وسلهوالو نښتو او تاوتریخوالي له امله زیانمنکوونکې بیې پرې کړې دي.
د کاناډا د کډوالو وزارت ویلي چې دغه هېواد په پام لري هغو افغان ښځينه قاضیانې او د هغوی کورنۍ چې له افغانستان څخه نورو هېوادونو په ځانګړې توګه یونان ته وړل شوي ورته پناه ورکړي. رویټرز خبري اژانس د دغه موضوع په اړ ه د کاناډا د کډوالو وزارت د یوه ویاند له خولې رپوټ ورکړی دی.
د امریکا د بهرنیو چارو وزیر انتوني بلنکین ویلي، د افغانستان د اقتصاد پیاوړتیا لپاره د لارو چارو پر څېړنو بوخت دی. بلنکین دغه څرګندونې د ۲۰۲۱ کال په وروستۍ ورځ په یوې خبري ناسته کې کړي دي. نوموړي په دغه ناسته کې ټينګار کړی چې امریکا په دې وروستیو کې د افغانستان له شتمنۍ څخه د ۲۸۰ میلیونو ډالرو د ازادولو په برخه کې مهمه ونډه لرله.
د خبریالانو نړیوال فدراسیون اعلان کړی چې په تېر ۲۰۲۱ کال کې ۴۵ خبریالان او د رسنیو کارکوونکي د نړۍ په ۲۰ هېوادونو کې د خپلو دندو پر مهال وژل شوي دي. دغه بنسټ د ۲۰۲۱ کال په وروستۍ ورځ په یوه خپور کړي رپوټ کې ویلي چې د خبریالانو د وژنې ډېرې پېښې په افغانستان کې وې.
د کډوالو نړیوال سازمان وايي چې ۲۰۲۱ کال د افغانانو لپاره د کډوالۍ په برخه کې له کړاوه ډک و چې په دغه کال کې سلګونه زره کسان له خپلو مېنو بېځایه، ګنشمېر له هېواده بهر کډوالۍ ته اړ شوي او تر یوه میلیونه نور بیا له بهرنیو هېوادونو بېرته افغانستان ته لېږدول شوي دي.
د برښنا شرکت ویلي چې هېواد ته له ازبکستان څخه د لېږدونکې برښنا تړون یې د یوه کال لپاره نوی کړی او دغه هېواد د ۲۰۲۲ میلادي کال تر پایه افغانستان ته برښنا ورکړي.
اسوشیټډپرس خبري اژانس رپوټ ورکړی چې د امریکا د کډوالۍ او خدمتونو فدرالي ادارې د سلګونه افغانانو چې غوښتل یې په لنډمهالې توګه امریکا کې پاتې شي، د بشردوستانه وېزو غوښتنلیکونه رد کړي دي. د رپوټ له مخې، د دغو غوښتنو ردول د وېزو غوښتونکو د ناهیلۍ لامل شوي چې له ګواښ سره مخ دي.
کابل کې د پاکستان سفیر منصور احمدخان ویلي چې د دغه هېواد د بشردوستانه مرستو یوه جوپه چې ۱۸۰۰ټنه غنم دي، په تورخم کې د اسلامي امارت چارواکو ته سپارل شوې ده.
نیمروز ولایت کې یوه امنیتي سرچینه چې نه غواړي نوم یې واخیستل شي، سلاموطندار ته وايي چې څو ورځې وړاندې پاکستاني پوځیانو غوښتل د یاد ولایت د چهاربرجک ولسوالي په «دک» سیمه کې د ځان لپاره پوستې جوړې کړي چې پرون یې د اسلامي امارت ځواکونو مخه نیولې ده.
د عدالت او توسعې ګوند اجرایي رییس جواد حسیني نن په کابل کې د یوې خبري ناستې پر مهال له اسلامي امارت څخه غوښتنه وکړه چې جعفري مذهب دې په رسمیت وپېژني.
د مالیې وزارت ویاند احمدولي حقمل سلاموطندار ته وویل، هغه سوداګر چې هم افغانستان او هم پاکستان کې فعالیت لري، دواړو هېوادونو کې ورڅخه د مالیې اخیستو له ستونزو سره مخ دي. هغه ویلي چې له دواړو هېوادونو څخه سوداګر باید یوه هېواد کې مالیه ورکړي او د دوه ځلې، مالیې ورکولو مخه باید ونیول شي.
د افغانستان مخکیني پرځول شوي ولسمشر محمداشرف غني په یوې مرکه کې ویلي چې د ده د حکومت پرمهال پر نړیوالو او په ځانګړې توګه پر امریکا باور د نوموړي تر ټولو لویه تېروتنه وه.
د افغانستان بانک اعلان کړی چې د هېواد بانکي سیستم به ډېر ژر بېرته خپل عادي حالت ته راوګرځي. دغه بانک نن په یوې خپره کړې ویناپاڼه کې ډاډ ورکړی چې د هېواد بانکي سکټور به بېرته ښه شي او ډېر ژر به یې فعالیتونه عادي حالت غوره کړي.
د اسلامي امارت مشر هبتالله اخوندزاده په کندهار کې له چارواکو او محلي مسوولانو سره په یوې لویه غونډه کې لیدلي دي. باختر خبري اژانس پر خپل ټویټرپاڼه لیکلي چې هبتالله اخوندزاده له چارواکو سره په دغې لیدنه کې د اسلامي امارت پر ځواکونو غږ کړی چې د ټولبښنې فرمان ته دې درناوی وکړي.
