د ژغورنې نړیوالې کمېتې د یوه رپوټ په خپرولو سره ویلي چې د افغانستان روغتیايي سیستم د پاشلتیا له ګواښ سره مخ دی او وېره شته چې د دغه هېواد څه باندې ۹۰ سلنه روغتیايي مرکزونه وتړل شي. په رپوټ کې راغلي چې د اسلامي امارت په راتلو سره کڼشمېر نړیوالو مالي ملاتړ کوونکو خپلې بشردوستانه مالي مرستې له افغانستان سره ځنډولي دي.
د ملګرو ملتونو د بشري مرستو همغږې کوونکې ادارې یا اوچا د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، تمه ده دغه سازمان د روانې اوونۍ د سهشنبې پر ورځ د افغانستان لپاره د مرستو راټولولو په موخه یوه ناسته جوړه کړي.
جمال چې دا یې مستعار نوم دی د غزني ولایت اصلي اوسېدونکی دی، خو نشې هغه د نیمروز ولایت مرکز زرنج ښار په یوې څنډه کې وېجاړې کنډوالې ته راوستی دی.
په دې وروستیو کې د پاکستان او اسلامي امارت چارواکو ترمنځ پر ډیورنډ فرضي کرښه د پاکستاني پوځ لهخوا د اغزن تار غځولو او د هېواد پر ختیځو سیمو د راکیټي بریدونو پر سر ناندرۍ زیاتې شوي دي. د چارو یوشمېر شنونکي وايي چې پاکستان په دې کړنو سره غواړي، د اسلامي امارت حکومت کمزوری کړي او خپل ولس او نړیوالو ته وضعیت ناسم وښایي.
په بامیانو کې د اغاخان پراختیايي بنسټ د روغتیا برخې مسوولان او د بهزیستي او تحرک موسسې چارواکي وايي چې له درېوو ورځو راهیسې، د درنو واورو د ورښت او سختو توپانونو له کبله د دایکندي ولایت د پنځو او د بامیانو ولایت د دوو ولسوالیو مواصلاتي لارې تړل شوي او د روغتیايي خدمتونو د وړاندې کولو بهیر له ستونزو سره مخ شوی دی.
د نیوزیلنډ د کډوالو چارو وزارت منلې چې د افغانستان د مخکیني حکومت د ولسمشر دویم مرستیال سرور دانش او د هغه د کورنۍ ۱۳غړو ته یې پناه ورکړې ده. د نیوزیلنډ د کډوالو وزارت یوه لوړپوړي چارواکي ویلي چې د بشرحقونو په اړه د سرور دانش دریځ د دې لامل شوی چې دوی ورته پناه ورکړي.
ایټالیا کې د افغانستان سفارت په یوې خپره کړې خبرپاڼه کې ویلي چې د دې سفارت پخوانی ډیپلومات محمدفهیم کشاف په ناقانونه توګه د افغانستان د سفارت انګړ ته ور دننه شوی او سفیر سره یې له دې امله فزیکي شخړه کړې چې د اسلامي امارت له لوري په روم کې سفیر ټاکل شوی دی.
د ملګرو ملتونو د بشردوستانه مرستو د همغږۍ دفتر یا اوچا ویلي چې د افغانستان اوسېدونکي ډېر سخت ژمي په مخ کې لري او روان ژمي کې به د دوی اوسنی وضعیت نور هم ستونزمن او تریخ شي.
دغه بنسټ د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي چې د وروستیو ورځو په ترڅ کې درنو وارو او بارانونو په یوشمېر ولایتون اغېزمن کړي او الوتنې یې له خنډ سره مخ کړي دي.
د پکتيا مرکز او ولسواليو کې ډېری داسې سيمې شته چې نجونې په کې د ښوونځيو د نهشتوالي او لرېوالي له امله له زدهکړې څخه بېبرخې پاتې شوي دي.
د اسلامي امارت د چارو ادارې ویلي چې د بېګناه زندانیانو د خوشېکولو په اړه د اسلامي امارت د مشر هبتالله اخندزاده د فرمان پلي کولو په موخه د مرکز او ولایتونو ټولو بندخونو د څېړنې لپاره یو پلاوی ټاکل شوی دی.
د اسلامي امارت د رییسالوزرا لومړي مرستیال ملا عبدالغني برادر پرون د افغانستان له ملي ټلویزیون سره په یوې ځانګړې مرکه ویلي چې اسلامي امارت په خپل نظام کې د مخکیني حکومت د چارواکو د شاملولو لپاره هوډ نه لري او دغه کسان به د نوي نظام د بدنامۍ لامل شي.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر شاهمحمود قریشي ویلي چې هېواد یې د ډیورنډ پر فرضي کرښه د اغزن تار لګولو په اړه د راپورته شویو جنجالونو د هواري لپاره له ډيپلوماټيکو لارو د افغانستان د اسلامي امارت له چارواکو سره د تعامل په هڅه کې دی.
نوموړي په پاکستان کې یوې خبري ناسته کې ټينګار کړی چې دغه هېواد خپلو ملي ګټو ته ژمن دی او په یوه اړخیزه توګه به د دواړو هېوادونو ترمنځ په پوله کې د اغزن تار لګولو ته دوام ورکړي.
د سلام افغانستان راډیويي موسسې «سلاموطندار راډیو» په نوښت نن کابل کې د ولایتي راډیوګانو د مسوولانو سربېره د اسلامي امارت د یوشمېر چارواکو په شتون کې د «ولایتي راډیوګانو د فرصتونو او ننګونو د ارزونې» تر سرلیک لاندې غونډه جوړه کړې وه. په دغه غونډه کې د محلي راډیوګانو پر ستونزو او ننګونو خبرې وشوې.
د ترکې صباح ورځپاڼې د رپوټ له مخې، یوه افغان مېرمنه له خپلو دوو ماشومانو سره چې غوښتل یې له ایران څخه ترکیې ته واوړي، د لارې په اوږدو کې د سړې هوا له امله مړه شوې ده.
په رپوټ کې د ترکي چارواکو له قوله راغلي چې دغه مېرمن د ایران په «بلاسور» کلي کې د دواړو هېوادونو ترمنځ پولې ته نږدې مړه شوې.
د افغانستان بیارغونې لپاره د امریکا ځانګړې پلټونکې ادارې یا سیګار هېواد کې د ښځو د وضعیت څرنګوالي څخه اندېښنه څرګنده کړې او ویلي یې دي چې روغتیايي مرکزونو ته د ښځو لاسرسی محدود شوی دی. خو د اسلامي امارت د ویاند مرستیال بلال کریمي پر ښځو د محدودیت لګول او روغتیايي مرکزونو ته د هغوی د لاسرسي محدودېدل ردوي.
د هرات په ښار کې د تېر په پرتله د سړک غاړې او کارګرو ماشومانو شمېر ډېر شوی او له خلپې راتلونکې ناخبره په دغه ښار کې پر درنو کارونو او ځينې یې له پلو کسانو پر سوال کولو بوخت دي.
