ازبکستان کې د افغانستان په اړه د نړیوالې غونډې له پای ته رسېدو سره هممهاله یوشمېر شنونکي دغه ناسته د سیمې او نړۍ امنیت ته د افغانستان له خاورې د ګواښ نه پېښېدو په اړه له ا.ا د ډاډ ترلاسه کولو په معنی بولي. بلخوا د پوهنتون استاد محمود اضطرابي یاده ناسته د اسلامي امارت د مشرانو کړنو ته په کتو ګټوره نه بولي.
په دایکندي کې محلي سرچینې او رسنۍ وايي، له تېرو دوو ورځو راهیسې په مرکز او شهرستان، میرامور او خدیر ولسوالیو کې د شویو اورښتونو له امله سېلابونه راوتلي چې پرمهال یوه نجلۍ مړه شوې او خلکو ته یې ګڼ مالي زیانونه اړولې دي. د دایکندي د امنیې قومنداني د ویاند په وینا، د دغه کلي اوسېدونکو د یادې ۱۱کلنې نجلۍ جسد نن له خټو رایستلی دی.
واک ته د اسلامي امارت تر بیارسېدو راپدېخوا هېواد کې د پاسپورټ د غوښتونکو کچه په بېمخینې توګه لوړه شوې، خو پاسپورټ ریاست کې د ظرفیت کمښت او د پاسپورټ د غوښتونکو لوړ شمېر، لامل شوی چې د پاسپورټ اخیستلو بهیر له خنډ سره مخ شي.
د اسلامي امارت د اداري اصلاحاتو او ملکي خدمتونو ادارې مسوولان وايي چې له دې وروسته د دولتي ادارو د کارکوونکو ګومارنه کې «په اسلامي اصولو سمبالښت» ته لومړیتوب ورکول کېږي.
هلمند کې د کجکي برښنا بند له شتون سربېره، د مرکز لښکرګاه ښار او د ناوې او نادعلي ولسوالیو یوشمېر اوسېدونکي او د فابریکو مسوولان د برښنا کمښت او نهشتون څخه سر ټکوي.
افغانستان کې د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام مسوول عبدالله الدرداري سلاموطندار ته ویلي چې دغه سازمان افغانستان کې د اقتصاد پیاوړتیا او د خلکو وضعیت ښهکولو برخه کې ګټورې پروژې تر لاس لاندې لري.
د هېواد په یوشمېر ولایتونو کې د وروستیو اورښتونو له امله په راوتلو سېلابونو کې زیانمنې شوې کورنۍ وايي چې بېړنیو مرستو ته اړتیا لري.
په دې وروستیو کې پر خواله رسنیو داسې اندېښنې مطرح شوي چې پاکستان غواړي د افغانستان د واخان له لارې نورو هېوادونو سره ټرانسپورټي لاره ولري.
په دې اړه د سرحدونو، قومونو او قبایلو چارو وزارت پخواني مسلکي معین فریدون بارکزي د بدخشان واخان کوریدور له ستراتیژیک او اسیا کې د اوبو د سرچینو له اړخه د افغانستان لپاره مهم بللی دی.
په فاریاب کې د سلاموطندار خبریال علاءالدین ایرکین وایي، د ا.ا د استخباراتو له دوه ساعته بند وروسته خوشې شوی دی.
په فاریاب کې د تمنا راډیو مسوول فېروز غفوري وايي، د طلحه په نوم د دغه ولایت د استخباراتو مرستیال له څو نورو ځواکونو سره نن سهار لس نیمې بجې د سلاموطندار خبریال علاوالدین ایرکین د ده له دفتره بیولی دی. غفوري وايي، څو دقیقې وروسته د طلحه په نوم د فاریاب د استخباراتو مرستیال له څو ځواکونو سره د ده دفتر ته ورغلی او د سلاموطندار خبریال یې له ځان سره بیولی دی. .
ټاکل شوې سبا دوشنبه د ازبکستان په پلازمېنه تاشکند ښار کې د افغانستان د وضعیت څېړلو په موخه نړیواله غونډه جوړه شي چې دوه ورځې به دوام وکړي.
د اسلامي امارت د بهرنیو چارو سرپرست امیرخان متقي په مشري یو پلاوی هم دغه غونډه کې د ګډون لپاره نن ازبکستان ته تللی دی.
د مرکزي اسیا هېوادونو د ولسمشرانو په څلورمه مشورتي ناسته کې چې دوه ورځې وړاندې په قرغیزستان کې جوړه شوې وه، د ناستې ګډونوالو افغانستان کې د روان وضعیت په اړه اندېښنه څرګنده کړې ده.
د ا.ا ویاند ذبېحالله مجاهد د تېرې اوونۍ د پنجشنبې پر ورځ پر خپله ټوېټرپاڼه د ا.ا د مشر هبتالله اخندازده له قوله یوه سپارښتنه خپره کړې چې پربنسټ یې، د ا.ا پر چارواکو بېځایه تور لګول شرعي جواز نه لري.
په همدې حال کې یوشمېر هېوادوال وايي چې د اسلامي امارت د مشر وروستۍ فرمان ښکاره ظلم دی. .
کاناډايي چارواکي وايي چې دغه هېواد ته له ګواښ سره د مخ افغانانو د لېږد بهیر په برخه کې ګڼې ستونزې شته، خو دوی هڅه کوي چې له خپلو کړیو ژمنو سره سم، د افغانانو د لېږد بهیر ته دوام ورکړي.
افغانستان کې د تېرو دوو لسیزو پرمهال ګڼشمېر رسنیو د اطلاع رسونې په برخه کې وده وکړه چې د ملاتړ لپاره یې هېواد کې یوشمېر ملاتړو ادارو هم په فعالیت پیل وکړ.
واک ته د اسلامي امارت بیارسېدو سره هممهاله ګڼشمېر افغانان هېواد کې د نامعلوم برخلیک، اقتصادي او نورو ستونزو له کبله ایران او پاکستان ته مخه کړه.
