د افغانستان په غیردولتي کورنیو او بهرنیو موسسو کې د اسلامي امارت له لوري د ښځو پر کار د بندیز پرېکړې ته په غبرګون کې د افغانستان لپاره د امریکا ځانګړي استازي توماس وېسټ دغه پرېکړه غیرمسوولانه بللې ده.
د بښنې نړیوال سازمان د اسلامي امارت د هغې پرېکړې پر وړاندې غبرګون ښودلی چې له مخې یې، کورنیو او بهرنیو نادولتي موسسو ته سپارښتنه شوې، څو تر بل امر پورې د ښځینه کارکوونکو کار وځنډوي.
د اسلامي امارت له لوري په پوهنتونونو کې د نجونو د زدهکړو مخنیوي پر وړاندې د را پارېدلیو غبرګونونو په دوام، د اسلامي امارت یوشمېر چارواکو هم له دې پرېکړې سره مخالفت کړی دی.
د کورنیو چارو وزارت سلاکار انس حقاني پر ټویټر د قلم ارزښت کمېدو او په دې برخه کې د چوپتیا په اړه څو بیتونه لیکلي دي.
د اقتصاد وزارت په یوه مکتوب کې ټولو کورنیو او بهرنیو نادولتي موسسو ته سپارښتنه کړې چې تر بل امر پورې دې د ښځینهوو کارکوونکو دندې وځنډوي.
د اقتصاد وزارت په دغه مکتوب کې چې پر ټولنیزو رسنیو لاس په لاس کېږي، لیکل شوي چې که کومې کورنۍ او بهرنۍ نادولتي موسسې په دې برخه کې ناغېړي وکړه، دغه وزارت به یې جوازونه لغوه کړي.
یوشمېر زدهکړیالانو نن د اعتراض په توګه په هرات او تخار ولایتونو کې د نجونو پر زدهکړو د اسلامي امارت د بندیز پر وړاندې لاریون وکړ.
معترضانو خپل لاریون د تخار د مرکز تالقانو ښار د تېلو پلورنځای له څلورلارې نه پیل کړ او غوښتل یې چې تر استقلال څلورلارې پورې ولاړې شي، خو د اسلامي امارت د ځواکونو له مخالفت سره مخامخ شوې.
له هغه وروسته چې اسلامي امارت د نجونو پر مخ د پوهنتونونو دروازې وتړلې، د افغانانو ترڅنګ، د سیمې او نړۍ هېوادونو د دې پرېکړې پر وړاندې غبرګونونه وښودل.
تازه د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند ناصر کنعاني هم ویلي چې د اسلامي امارت دې پرېکړې خواشیني کړي دي.
پوهنتونونو ته د افغان نجونو پر تګ بندیز او پر وړاندې یې د پوهنتون دروازو د تړل کېدو په دوام، له پرون راهیسې د هېواد د بېلابېلو خصوصي او دولتي پوهنتونونو نږدې ۵۰ استادانو له دندو استعفاوې کړې دي. د کابل پوهنتون استاد عبیدالله وردګ لومړنی استاد و چې پرون یې د ا.ا د دې پرېکړې په غبرګون کې د اعتراض په توګه له استادۍ استعفا وکړه.
د افغانستان مخکیني ولسمشر محمداشرف غني د اسلامي امارت له لوري پوهنتونونو کې د نجونو د زدهکړو ځنډېدو په غبرګون کې روان وضعیت جنسیتي اپرټایډ بللی او له ا.ا یې غوښتنه کړې چې د دوحې هوکړې پټ «ضمایم» افغانانو سره شریک کړي. خو اسلامي امارت ته نږدې څېره او سیاسي فعال سیدذکرالله هاشمي وايي، د دوحې هوکړه ضمیمه نهلري.
د پکتیا د اریوب ځاځي ولسوالي اوسېدونکي وايي چې لومړنیو روغتیايي خدمتونو ته لاسرسی نه لري او دې برخه کې له ګڼو ستونزو سره مخ دي.
په پوهنتونونو کې د نجونو د زدهکړو بندېدو په اړه د غبرګونونو پر دوام د سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزارت ویلي چې د اسلامي امارت له دې پرېکړې خواشینی او حیران شوی دی.
یوشمېر افغان خبریالان او د بشري حقونو فعالان چې بېګاه د پاکستان په پلازمېنې اسلاماباد کې د اعتراض په توګه را ټول شوي وو، له نړیوالې ټولنې، په تېره د ملګرو ملتونو سازمان، امریکا، کاناډا او نورو اروپايي هېوادونو وغوښتل چې له دوی سره پر کړیو ژمنو دې عمل وکړي.
د افغانستان مرکزي بانک اعلان کړی چې د افغانیو ارزښت ساتلو او ثبات لپاره شنبه د مرغومې درېیمه ۱۵میلیونه امریکايي ډالر د داوطلبۍ په توګه بازار ته وړاندې کوي. دغه بانک له ټولو خصوصي بانکونو او پر شرایطو برابر د پولي خدمتونو او صرافیو شرکتونو څخه غوښتنه کړې چې دې داوطلبۍ کې ګډون وکړي. د افغانستان بانک ویلي چې د داوطلبۍ ګټونکي باید خپل ټول حسابونه د لیلام د ورځې تر پایه تصفیه کړي.
افغان مُډل او یوټیوبر اجمل حقیقي چې اسلام ته د سپکاوي په تور څو میاشتې وړاندې نیول شوی و، د اسلامي امارت له زندانه ازاد شوی دی. اجمل حقیقي د روانې اوونۍ د چهارشنبې پر ورځ پر خپل یوټیوب چېنل یوه ویډیو خپره کړې چې نوموړي په کې د اسلامي امارت له زندانه د ده او د ملګرو د خوشې کېدو خبره کوي. نوموړي دې ویډیو کې ویلي چې دی او ملګري یې غلام سخي، امید ارمان او عبیدالله مجیدي هم ازاد شوي دي.
د اروپايي ټولنې د بهرني سیاست مسوول جوزپ بورل نن پر ټویټر د نجونو پر مخ د پوهنتون د دروازو تړل کېدو په اړه د اسلامي امارت پرېکړه غندلې ده.
نوموړي د اسلامي امارت د دې پرېکړې د غندنې ترڅنګ، ویلي چې دا په نړۍ کې یوه بېمخینې کار دی.
د اسلامي امارت له لوري د هېواد په پوهنتونونو کې د نجونو زدهکړیالانو د زدهکړو ځنډېدو ته د غبرګونونو پر دوام د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي رپورټر ریچارډ بنټ ویلي چې دغه پرېکړه په ټولنه کې له مساوي زدهکړو د ښځو او نجونو د محرومولو په معنی ده.
د اسلامي امارت له لوري په پوهنتونونو کې د نجونو زدهکړیالانو د زدهکړو بهیر ځنډېدو ته د غبرګونونو په لړ کې د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت د دې پرېکړې په اړه ناهیلې ښودلې او له اسلامي امارت یې غوښتنه کړې چې پر خپلې کړې پرېکړې بیاکتنه وکړي.
