شاوخوا پنځه میاشتې وړاندې د کابل ښاروالۍ په کابل ښار کې لاس پلورونکو ته د غرفو اېښودلو پر طرحې کار پیل کړ. د دې طرحې پر بنسټ، لاس پلورونکي اړ دي چې هره میاشت له ۵۰۰ څخه تر ۲۰۰۰ افغانیو پورې فیس ورکړي.
یو کال وړاندې په همدې ورځ د غويي په اتلسمه د کابل لوېدیځ کې د سیدالشهدا د نجونو پر ښوونځي درې پرلهپسې خونړي بریدونه وشول چې ګنشمېر زدهکوونکو ته یې مرګژوبله واړوله هاو د یو کال په تېرېدو سره د دغه خونړي برید اغېز اوس هم تر سترګو کېږي.
د اسلامي امارت د امر بالمعروف او نهې عنالمنکر وزارت نن په یوه تازه فرمان کې له ټولو مېرمنو غوښتي چې اسلامي حجاب مراعت کړي، کنه نو د بېحجابه ښځې «ولي» ته به سزا ورکول کېږي. د اسلامي امارت له خوا پر ښځو د حجاب جبري کېدو پرېکړې ملي او نړیوال غبرګونونه راپارولي دي.
د لوړو زدهکړو وزارت څو موده مخکې یوه نوې طرحه وړاندې کړه چې له مخې یې شنبې، دوشنبې او چهارشنبې ورځې به ښځینه زدهکړیالانې او یکشنبې، سهشنبې او پنجشنبې ورځې به نارینه زدهکړیالان پوهنتونونو ته ځي.
پرون ماسپښین د کندوز ولایت په امام صاحب ولسوالي کې د مولوي سکندر په جومات کې دننه چاودنه وشوه چې له امله یې لسګونو ملکي وګړو ته مرګ ژوبله واوښته. د اسلامي امارت ویاند ذبیحالله مجاهد د دغه چاودنې د غندلو ترڅنګ وویل چې په دې چاودنه کې ۳۳ کسان وژل شوي او ۴۳ نور ټپیان شوي دي.
د ماشومانو د ساتنې اداره وايي، د دوی څېړنې ښيي چې په افغانستان کې د اسلامي امارت له لوري له شپږم ټولګي پورته د ښوونځیو د بندپاتېدو له امله شاوخوا ۸۰ سلنه ښځینهزده کوونکي له زده کړو محرومې شوې دي.
د اسلامي امارت ویاند ذبیحالله مجاهد د پخوانیو دولتي سرتېرو د وژلو او تښتولو په اړه د نیویارک ټایمز راپور بې اساسه (مغرضانه) او له حقیقته لرې بللی دی.
مجاهد نن ماښام په خپل ټویټر کې لیکلي چې اسلامي امارت عمومي عفوه اعلان کړی او د اسلامي امارت ځواکونه حق نه لري چې له چا څخه غچ ( انتقام ) واخلي.
د اسلامي امارت له لوري په ټول هېواد کې د منځتۍ او عالي دورې د نجونو زدهکوونکو د ښوونځیو تړل پاتېکېدو پرېکړې په غزني کې له لومړي تر شپږم ټولګي پورې د زدهکړو لپاره د نجونو زدهکوونکو روحیه کمزورې کړې ده.
د انسان پیژندنې امریکایي ټولنه وایي ټاکل شوې وه د “هغه وخت او اوسنی افغانستان: د پخواني ولسمشر اشرف غني سره خبرې اترې” تر عنوان لاندې غونډه د مارچ په ۳۱مه جوړه شي. خو د دې ټولنې مسوولانو ویلي، د هغه وضعیت له امله چې د دوی په کنټرول کې نه و یاده غونډه لغو شوه.
د ملګرو ملتونو د پراختیایي پروګرام (UNDP) مشر اخیم شټاینر د سهشنبې په ورځ کابل کې په یوه خبري غونډه کې د اسلامي امارت له مشرانو څخه وغوښتل چې د نجونو ( له شپږم پورته نجونو زدهکوونکو) د متوسطه او عالي لېسو د پیل په اړه پر خپلې پرېکړې بیا کتنه وکړي.
د البانیا، اندورا، استرالیا، بلجیم، بوسنیي او هرزګوین، کاناډا، استوني، المان، ایسلنډ، کوزوو، مالاوي، مغولستان، نیوزلنډ، سویډن، تونګا او بریټانیا د بهرنیو چارو وزیرانې نن په افغانستان کې له شپږم ټولګي پورته د ښځینه زدهکوونکو د تړلو په غبرګون کې یوه ګډه اعلامیه خپره کړه.
د امريکا ولسمشر جوبايډن د جمعې په ورځ د چين ولسمشر شي جينپينګ ته خبرداری ورکړ چې که بيجينګ په مادي توګه پر اوکراين د روسيې د يرغل ملاتړ وکړي، له بندیزونو سره به یې مخ شي. دا په داسې حال کې ده چې دواړو لورو د ډیپلوماسۍ له لارې د دغه ناورین پر حل ټینګار کړی دی.
نژدې اووه میاشتې کېږي چي اسلامي امارت واک ته رسېدلی، په دې موده کې رسنۍ او خبریالان له ګڼو ستونزو سره مخ شوي دي. ځینو رسنیو د مالي سرچینو د نشتوالي او اقتصادي ستونزو له امله خپرونې بندې کړي او یا هم ګڼو خبریالانو خپلې دندې له لاسه ورکړي دي.
په کوزوو هېواد کې د امریکا پخواني سفیر فلیپ کازنت د امریکا حکومت ته وړاندیز کړی چې ددغه هېواد په پوځ کې دې د افغان سرتېرو او کمانډو ځواکونو یوه ځانګړې او پیاوړې قطعه رامنځ ته کړي. ځګه، پر اوکراین د روسیې له برید وروسته، واشنګتن د اروپا د امنیت ساتلو لپاره پیاوړي جنګیالیو ته اړتیا لري.
چابهار بندر شاوخوا درې کاله وړاندې د ۱۳۹۶ کال د لیندۍ په ۱۲مه د یو میلیارډ ډارو په پانګونې سره د ایران د ولسمشر له لوري پرانېستل شو. دغه بندر د ایران په سیستان او بلوچستان ولایتونو کې پروت دی، افغانستان، هندوستان او ایران یو له بل سره نښلوي. خو د ۳۶ میاشتو په تېرېدو سره لا هم د سوداګرو لپاره پر یوې ښې لارې نه دی بدل شوی.
د بامیانـبغلان لویه لاره چې د سالنګ لویې لارې د بدیلې په توګه هم یادېږي، د جوړولو چارې یې د ملي یووالي حکومت پر مهال په ۲۰۱۸ کال کې د ولسمشر غني د دویم مرستیال سرور دانش او یوشمېر نورو حکومتي چارواکو له لوري په رسمي ډول پیل شوې.
