د اسلامي امارت ویاند ذبیحالله مجاهد وايي، د ملګرو ملتونو هغه درې میاشتنی راپور چې پهکې د افغانستان په اړه ناسم مالومات خپاره شوي او هڅه شوې چې د اوسني وضعیت په اړه تشویشونه رامنځ ته شي، ناسم دی.
هغه نن (شنبه، جوزا ۳۱) یوه خبرپاڼه کې ویلي، افغانستان کې امنیت تر بل هر وخت ښه شوی او خلک ارامه ژوند کوي.
ده وویل: «موږ دغه راپور ردوو او هغه د ناسمو معلوماتو په اساس او د پروپاګند په موخه چمتو شوی راپور بولو.»
فارین پالیسي دوه ورځې وړاندې په یوه څېړنیز راپور کې ادعا کړې چې ا.ا په افغانستان کې د القاعده شبکې ملاتړ ته لا هم دوام ورکړی دی.
فارین پالیسي ادعا کړې چې یاد راپور یې د پټو ډيپلوماټیکو اطلاعاتو پر بنسټ جوړ کړی او ا.ا په افغانستان کې د القاعده غړیو ته د وسلو، کور، ښځو او پاسپورټ په څېر امکانات برابر کړي دي.
افغانستان کې د وروستیو سیاسي تحولاتو راپدېخوا او له زدهکړو او کار څخه د نجونو او مېرمنو راګرځولو سره هممهاله ګڼشمېر ښځو د لاسي صنایعو او خیاطي زدهکړې ته مخه کړې.
په دې راپور کې له ۳۰ مېرمنو سره مرکې شوې چې د سرپرست حکومت په واکمنېدو سره یې د خیاطي زدهکړې ته مخه کړې ده.
که څه هم ا.ا وايي چې په افغانستان کې یې د داعش ډلې پټنځایونه له منځه وړي، خو دې ډلې اوس هم د افغانستان په اړه د نړیوالو یوه مهمه اندېښنه شمېرل کېږي.
د ملګرو ملتونو پراختیایي پروګرام یاUNDP د یکشنبې په ورځ په یوه راپور کې لیکلي چې افغانستان د برښنا په برخه کې له سختو ننګونو سره مخامخ دی او یوازې ۴۰ سلنه افغانان برښنا ته لاسرسی لري.
د دغه سازمان په راپور کې لیکل شوي چې د افغانستان ۷۵ سلنه برښنا له نورو هېوادونو را واردېږي.
د سره صلیب نړیوال فدراسیون او د سرې میاشتې ټولنې د لیندۍ په پنځمه، د یکشنبې ورځ د ۲۰۲۳ لومړنیو شپږو میاشتو پر مهال د افغانستان وضعیت په اړه یو راپور خپور کړی چې پهکې د افغانانو د ماتېدونکي روغتیايي، اقتصادي او خوړو په اړه خبرداری ورکړل شوی دی.
یوې امریکايي رسنۍ بلومبرګ تازه په یوه راپور کې ویلي چې په ۲۰۲۳ کال کې «افغانۍ» له کولمبیا او سریلانکا وروسته د درېیم باثباته پولي واحد ځای خپل کړی دی.
په دغه راپور کې لیکل شوي چې له افغانستان میلیارډونه ډالره بشري مرستې او له اسیايي ګاونډیانو سره د دغه هېواد د سوداګرۍ پراختیا لامل شوې چې «افغانۍ» په دغو درېوو میاشتو کې د نړیوالې درجهبندۍ سر ته راولي.
د شهیدانو او معلولینو چارو وزارت مسوولان وايي چې دغه وزارت سره په ټولییزه توګه ۶۳۸۹۵۴ یتمان، کونډې او معلولیت لرونکي کسان ثبت کړي دي.
د افغانستان پر سولې د څار ادارې په دې وروستیو کې د یوه راپور په خپرولو سره ادعا کړې چې په هلمند، ننګرهار او کندهار ولایتونو کې د امریکايي وسلو بازار تود شوی دی. خو اسلامي امارت دغه راپور ردوي او وايي، سرپرست حکومت د وسلو په ساتلو کې جدي دی او هېچا ته اجازه نه ورکوي چې د وسلو پېر او پلور وکړي.
د کډوالو نړیوالې ورځې سره هممهاله د بښنې نړیوال سازمان له پاکستان غوښتنه کړې چې دغه هېواد کې د افغان کډوالو له ځورونې او نیونې لاسه واخلي.
ملګري ملتونه د کډوالو وضعیت په اړه د عامه پوهاوي لوړولو په موخه هر کال د جون ۲۰مه د کډوالو نړیوالې ورځې په توګه نمانځي.
د بښنې نړیوال سازمان ا.ا د تېرو نږدې دوو کلونو پر مهال پنجشېر کې پر جنګي جرمونو تورن کړی دی.
د بښنې نړیوال سازمان په یوه تازه خپور کړي راپور کې ادعا کړې چې پنجشېر کې د ا.ا ځواکونو د کړنو ۲۹ مورده چې په وینا یې، د جنګي جنایتونو څرګندونه کوي، مستند کړي دي.
د افغانستان لپاره په بشري چارو کې د ملګروملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بنټ او یاد سازمان کې د نجونو او ښځو پر وړاندې د تبعیض کاري ډلې رییسې دو روټي استراداتانک افغانستان ته د بشري حقونو وضعیت په اړه د خپل وروستي سفر موندنې جېنوا کې د دې ټولنې دفتر ته وړاندې کړې دي.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام یا UNDP په ۲۰۲۳ زېږدیز کال کې د افغانستان د اقتصادي او ټولنیز وضعیت په اړه یوه راپور کې ویلي چې په دغه هېواد کې د بېوزلۍ کچه دوه برابره لوړه شوې او د اړمنو افغانانو شمېر هم ۳۴ میلیونه ته رسېدلی دی. په راپور کې د افغانۍ ثبات، د صادراتو زیاتوالي او د عوایدو را ټولېدو یادونه هم شوې ده.
د نړیوال بانک د رپوټ پر مخې، تېرو شپږو کلونو کې د افغانستان ناخالص داخلي تولیدات څه باندې شپږ میلیارد ډالر کم شوي دي.
رپوټ کې ویل شوي چې د ۱۴۰۱ کال د زمري په ۲۴مه د جمهوري نظام له نړېدو وروسته د افغانستان مخ پر ودې اقتصاد هم سقوط کړی او هېواد کې د نړیوالې ټولنې بشري مرستو ته د اړمنو کسانو کچه لوړه شوې ده.
نړیوال بانک د افغانستان اقتصادي وضعیت په اړه تازه رپوټ کې ویلي، ۲۰۲۱ ته په پرتله تېر ۲۰۲۲ کال کې د افغانستان صادرات زیات شوي او افغانیو هم د بهرنیو اسعارو پر وړاندې خپل نسبي ثبات ساتلی دی.
د ترکیې د کډوالو ادارې ویلي چې په تېر ۲۰۲۲ کال کې یې له دغه هېواد څخه په زرګونه هغه کډوال بېرته خپلو هېوادونو ته لېږلي چې په ناقانونه توګه ترکیې ته راغلي وو. د ترکي رسنیو په خپرو شویو راپورونو کې راغلي چې په اخراج شویو کډوالو کې ۶۸۲۹۰ یې هغه افغانان دي چې په ناقانونه دغه هېواد ته تللي وو.
