اسلامي امارت د اوسلو غونډه له لاسته‌راوړنو ډکه بولي

د روانې اوونۍ د یکشنبې پر ورځ د ناروې په پلازمېنه اوسلو کې د افغانستان په تړاو درې ورځنۍ غونډه جوړه شوې وه چې د اسلامي امارت پلاوي هم په‌کې ګډون کړی دی.

په یاده ناسته کې له افغانستان سره پر بشري مرستو، ښوونې او روزنې، بشري حقونو، روغتیا او د امریکا له لوري د افغانستان څه باندې ۹ میلیارده ډالرو په ارزښت د ګنګل شویو شتمنیو پر ازادېدو خبرې اترې شوي دي.

شنونکي: پاکستان د اسلامي امارت په کمزوري‌‌کېدو کې خپلې ګټې لټوي

په دې وروستیو کې د پاکستان او اسلامي امارت چارواکو ترمنځ پر ډیورنډ  فرضي کرښه د پاکستاني پوځ له‌خوا د اغزن تار غځولو او د هېواد پر ختیځو سیمو د راکیټي بریدونو پر سر ناندرۍ زیاتې شوي دي. د چارو یو‌شمېر شنونکي وايي چې پاکستان په دې کړنو سره غواړي، د اسلامي امارت حکومت کمزوری کړي او خپل ولس او نړیوالو ته وضعیت ناسم وښایي.

شنونکي: د اسلامي امارت په رسمیت پېژندل به وخت ونیسي

د اسلامي امارت مسوولان له تېرو څه باندې ۳ میاشتو راهیسې له کله چې واک یې ترلاسه کړی د خپل حکومت په رسمیت پېژندلو غوښتنه کوي او په دې برخه کې یې د سیمې او د نړۍ له یو‌شمېر هېوادونو سره هم ناستې کړي، خو لاهم دا چاره نه ده عملي شوې. دوی وايي، د حکومت د رسمیت پېژندنې ټول شرایط یې پوره کړې دي.

سور صلیب: په یوازې ځان د افغانستان ناورین نه شو کابو کولای

سره صلیب خبرداری ورکړی چې مرستندویه سازمانونه په یوازې ځان په افغانستان کې د انساني ناورین د مخنوي توان نه لري. دغه بنسټ له نړۍ‌والې ټولنې غوښتنه کړې چې له طالبانو سره همکاري وکړي. د سره صلیب عمومي مدیر رابرټ ماردیني ویلي، دغه بنسټ پر افغانستان د طالبانو له واکمېدو راهیسې له نورو سازمانونو سره خپلې هڅې پراخې کړي.

د ناټو دفاع وزیران د افغانستان په اړه غونډه کوي

د ناټو سرمنشي ینس سټولټنبرګ ویلي چې د ترهګرۍ او افغانستان په اړه د دغه سازمان د دفاع وزیرانو غونډه نن جوړېږي. ټاکل شوې چې په دغه ناسته کې به له افغانستان څخه د ترهګریزو ګواښونو په اړه بحث او خبرې وشي. د ناټو سرمنشي ټينګار کړی چې دغه سازمان او متحدان به یې طالبان د ترهګرۍ، بشرحقونو او له افغانستان څخه په خوندي توګه د افغان‌همکارانو د وتلو په اړه د خپلو کړیو ژمنو لپاره ځواب ویونکي وي.

شنونکي: داعش ډله د نړۍ په کچه قوي ملاتړ لري

وروسته له هغې چې کندوز او کندهار ولایتونو کې د اسلامي دولت نومې ډلې یا داعش مرګونو بریدونو ګڼو ملکیانو ته درنه مرګ‌ژوبله واړوله، د دغې ډلې فعالیت په اړه د سیمې هېوادونو په ځانګړې توګه د روسیې اندېښنې زیاتې شوې دي. د چارو یو‌شمېر افغان کارپوهان هم داعش ډله افغانستان او سیمې ته ګواښ بولي او په دې باور دي چې دغه ډله قوي بهرنی ملاتړ لري.

قطر: نړیوال دې د طالبانو د حکومت رسمیت پېژندلو ته بېړه نه کوي

د قطر د بهرنیو چارو وزارت ویاندې له امریکايي فارن پالیسي مجلې سره په مرکه کې ویلي چې قطر له خپلو نړیوالو شریکانو غوښتي، څو د طالبانو په مشرۍ د حکومت په رسمیت پېژندنه کې تلوار ونه کړي. لولوه رشید الخاطر ټینګار کړی چې له طالبانو سره تعامل باید دوام پيدا کړي، خو دا تعامل د دوی د حکومت د تائید په معنا نه دی.

د اسلامي امارت په راتګ سره د غالیو صادرات په ټپه درېدلي

د افغانستان غالۍ د نړۍ په ډېرو هېوادونو کې د پلور ښه بازار لري، خو اوس یې بهر ته صادرات بند شوي دي. د غالیو د صادراتو ټولنې د اټکل مدیر عبدالودود خان وايي، د اسلامي امارت په راتلو سره د غالیو صادرات په ټپه ولاړ دي او په کور دننه یې هم په پلور کې کموالی راغلی.

داعش ډلې د عیدګاه جومات مخته د چاودنې مسوولیت پر غاړه اخیستی

د اسلامي دولت نومي ډلې یا داعش دوه ورځې وړاندې د کابل ښار د عیدګاه جومات دروازې مخته د شوې چاودنې مسوولیت منلی دی. د اعماق خبري اژانس چې داعش پورې اړوند خبرونه خپروي، راپور ورکړی چې په دغه ځانمرګي برید کې یې لسګونه «طالب ملېشې» وژلي او ټپیان کړي دي.

بادغیس کې د بې‌ځایه شویو اندېښمنونکی وضعیت

 علي‌احمد په بادغس کې د سلګونو بې‌ځایه شویو له ډلې دی چې د دغه ولایت د بې‌ځایه شویو په یوه پڼغالي کې ژوند کوي. هغه وايي، هره ورځ یوې مړۍ ډوډۍ ته په تمه وي، څو خپل ماشومان پرې ماړه کړي. علي‌احمد چې د پنځو ماشومانو پلار دی وايي، هېواد کې وروستیو جګړو، وچکالۍ او وروستیو تحولاتو ترې د ژوند ټول شته اخیستي او اوس په خراب اقتصادي وضعیت کې ژوند کوي.

طالبان: امریکا د افغانستان هوايي حریم نقض کړی

طالبانو ویلي چې امریکا د نړیوالو ژمنو خلاف د افغانستان هوايي حریم نقض کړی او د دغو سرغړونو مخه باید ونیول شي. د طالبانو له لوري په یوې خپره کړې خبرپاڼه کې راغلي چې ټول حکومتونه له هغې ډلې طالبان د نړیوالو حقونو او قوانینو پر بنسټ، د خپل هوايي او ځمکيني حریم مالکان دي، خو امریکا د دوحې هوکړې خلاف په خپلو بې‌پيلوټه الوتکو سره د افغانستان هوايي حریم نقض کړی دی.

حقاني: نجونې او هلکان دې په بېلو ټولګیو کې زده‌کړې وکړي

عبدالباقي حقاني چې پرون د طالبانو له لوري لوړو زده‌کړو وزارت ته د سرپرست په توګه وټاکل شو، نن یې کابل کې یوې غونډې ته په وینا کې وویل چې نجونې او هلکان دې په بېلو ټولګیو کې زده‌کړې وکړي. حقاني وايي چې زده‌کړیالانو لپاره د ارامه تحصیلي چاپیریال رامنځ ته کول یې د کارونو په لومړیتوبونو کې دي.

هراتیان د ولسي مقاومت حرکت لپاره د مرستو راټولولو صندوق جوړوي

په هرات کې د ولسي مقاومت خوځښت ځواکونو څخه د ملاتړ لپاره د مرستو د راټولو صندوقونه جوړ شوي دي.  هرات کې د ولسي مقاومت د حرکت ویاند عبدالرازق احمدي سلام‌وطندار ته وایي چې دغه صندقونه د خلکو له لوري جوړ شوي او په نږدې راتلونکي کې به یې په رسمي توګه پرانیسته وکړي.

غني: له تيري کوونکو سره مبارزه ملي وجیبه ده؛ طالبان: جګړه د حکومت عمر لنډوي

ولسمشر غني چې نن د ملي شورا یوې فوق العاده غونډې ته وینا کوله وویل، افغانستان باندې تېری شوی او په هېواد کې روانه جګړه پر افغانانو تحمیل شوې او د تېرې کوونکو پر وړاندې درېدل د ټولو ملي وجیبه ده. ذبیح‌الله مجاهد بیا ویلي، افغانان ملي خاینان څاري او د عدالت مېز ته به یې راولي او د ناسمو تورونو لګول به د ولسمشر غني د حکومت عمر را لنډ کړي.

لوېډ اسټین افغانستان کې سیاسي هوکړې ته د رسېدو لپاره د نړیوال فشار غوښتنه کړې

د امریکا د دفاع وزیر لوېډ اسټین په افغانستان کې د جګړې او تاوتریخوالي د پای ته رسولو او یوې سیاسي هوکړې ته د رسېدو لپاره د نړیوال فشارغوښتنه وکړه. د امریکا دفاع وزیر ویلي چې ټوله نړۍ باید د دغه فشار د دوام لپاره مرسته وکړي، خو نوموړي د نړیوال فشار د څرنګوالي په اړه جزییات نه دي ورکړي.