د ملګرو ملتونو د یونسکو برخې سږ کال د «ښوونې او روزنې» نړیواله ورځ چې د جنوري ۲۴مه ورځ ده، هغو افغان نجونو او ښځو ته ځانګړې کوي چې له زدهکړو بېبرخې شوې دي.
یونسکو نن د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره له اسلامي امارت څخه غوښتي چې ژرترژره د افغان نجونو او ښځو پر زدهکړو بندیزونه لرې کړي.
افغانستان ته د ملګرو ملتونو راغلی پلاوی پرون کندهار ته تللی او هلته یې د دغه ولایت له مسوولانو سره په خبرو کې ویلي چې غواړي له نړیوالې ټولنې سره د اسلامي امارت اړیکې پیاوړې کړي.
د روزګان ولایت مسوولان وايي چې یوه کس د دغه ولایت په چهارچینو ولسوالي کې خپله مېرمن په مرمۍ وژلې ده.
د روزګان د والي ویاند احسانالله حماس سلاموطندار ته وويل چې د محمدنسيم په نوم دغه کس تېره ورځ خپله مېرمن وژلې ده.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو ځانګړې استازولۍ یا یوناما رسنیو ته په لېږلې خبرپاڼه کې لیکلي چې د دغه سازمان یو لوړپوړی پلاوی کابل ته راغلی، څو د افغان ښځو د زدهکړو او کار په اړه د اسلامي امارت له مشرانو سره خبرې اترې وکړي.
د روغتیا نړیوال سازمان په خپل وروستي راپور کې ویلي چې د افغان ښځو پر کار د اسلامي امارت له بندیز وروسته ۹۷ روغتیايي مرکزونه تړل شوي او په دې سره خدمتونو ته د افغانانو لاسرسی کم شوی دی. دغه سازمان وايي، په دې سره بیړنیو روغتیايي خدمتونو ته د نیم میلیون افغانانو لاسرسی محدود شوی دی.
د بغلان مرکز پلخمري ښار کې یوې سوداګرې مېرمنې د کېک او کلچو د تولید کارخونه جوړه کړې چې په یاده کارخونه کې ۳۰ ښځو ته د کار کولو زمینه برابره شوې ده.
په بامیان او دایکندي کې د سختو واورو له اورښت سره هممهاله د دغو دوو ولایتونو اوسېدونکي له بېوزلۍ او ناداراۍ څخه د اندېښنې په څرګندونو سره وايي چې د خوراکي او سوند توکو د پېرلو توان نهلري. دوی همداراز د مرستو نه ترلاسه کولو او د مرستندویه بنسټونو له لوري د مرستو پر ناعادلانه وېش هم نیوکه کوي.
د ماشومانو د خوندیتوب سازمان (Save The Children) اجراییوي رییس ډېوېډ رایټ پرون یکشنبه د مرغومې ۲۵مه ویلي چې د افغانستان په ځینو ولایتونو کې د خپلو فعالیتونو یوه برخه بېرته له سره پیلوي. نوموړی وايي چې ښځې د یاد سازمان د کاري ځواک ۵۰سلنه برخه جوړوي.
د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر یا اوچا وایي، په کورنیو او بهرنیو نادولتي موسسو کې د افغان ښځو پر کار د اسلامي امارت بندیز اړمنو کورنیو، په تېره ښځینهوو ته د مرستو رسولو بهیر ټکنی کړی دی.
د بېپولې ډاکټرانو سازمان پرون جمعه په یوه خبرپاڼه کې لیکلي، هېڅ رسمي ضمانت نشته چې دغه سازمان له کوم خنډ پرته خپل کار ته دوام ورکړي.
د بېپولې ډاکټرانو سازمان په وینا، ګڼشمېر هغه ښځې چې له دغه سازمان سره کار کوي، ناهیلې شوي او د راتلونکې په اړه وېره لري.
د پنځو اسلامي هېوادونو دیني عالمان چې په يوه سفر افغانستان ته راغلي وايي، اسلامي امارت له دوی سره ژمنه کړې چې د نجونو د زده کړو لپاره به زمینه برابره کړي.
افغانستان کې د ښځو د کار او زده کړو ځنډېدو سره هم مهاله بشردوستانه چارو کې د ملګروملتونو د سرمنشي مرستیال، د ژغورنې نړیوالې کمېټې، يونېسف او د افغانستان لپاره د برېټانیا شارژدافیر یو ځل بیا خبرداری ورکړی چې د ښځو پر وړاندې رامنځته شوي بندیزونه باید لرې شي.
په اسلاماباد کې د افغانستان سفارت وايي چې د پاکستان د کراچۍ ښار له بېلابېلو زندانونو څخه سلګونه افغان کډوال نن ازاد او ډېر ژر به بېرته هېواد ته ستانه کړل شي.
د افغانستان سفارت نن شنبه د مرغومې اوولسمه پر خپله ټوېټرپاڼه لیکلي چې په ازادو شویو کسانو کې ۵۴ ښځې او ۹۷ ماشومان شامل دي.
د ماشومانو لپاره د ملګروملتونو ملاتړې ادارې (یونېسف) لوګر کي ۹۱۱ محلي ټولګي چې پهکې له لیکلوست محروم زدهکوونکي تر درېیم ټولګي پورې په لیک لوست بوخت وو، دا مهال د زدهکوونکو پر مخ تړلي دي. د لوګر پوهنې ریاست ویاند وايي، هڅه کوي دغې ستونزې ته حل لاره ولټوي او تړل شوي محلي ټولګي د زده کوونکو پرمخ پرانېستل شي.
د بلخ د روضې په شمالي دروازه کې د لاسي توکو ښځینه پلورونکې چې شمېر یې نږدې ۴۰ ته رسېږي، له اسلامي امارت غواړي چې ښځو او نجونو ته د کار او زدهکړو اجازه ورکړي. دوی سلاموطندار سره خبرو کې ویلي، اسلامي امارت باید هغو لوستو ښځو ته بېرته د کار کولو اجازه ورکړي چې له دې وړاندې یې دندې لرلې.
وروسته له هغې چې اسلامي امارت د نجونو پر زدهکړو او د مېرمنو پر کار بندیز ولګاوه، یوشمېر بنسټونو په انلاین بڼه د افغان نجونو او ښځو لپاره د ښوونیزو پروګرامونو جوړولو ته مخه کړه. دغه نړیوال ښوونیز بنسټ په انلاین بڼه فعالیت کوي او د نړۍ په کچه نږدې ۲۰۰ پوهنتونونو او علمي موسسو سره همکاري لري.
