د غزني یوشمېر اوسېدونکي وايي چې د دغه ولایت، په ولایتي روغتون کې د «ماشومانو ناروغۍ درملنې» برخه کې د ډاکټران د کمښت له امله له ستونزو سره مخ شوې دي.
دوی وايي، اړ دي چې د خپلو ناروغانو درملنې لپاره خصوصي روغتونونو او روغتیايي مرکزونو ته مراجعه وکړي.
سلاموطندار په پلازمېنه کابل کې د کورنیو ترمنځ «نجونو او هلکانو» ته د غوراوي «انتخاب» حق ورکړې په تړاو له ۳۶نجونو او هلکانو سره مرکې کړې دي.
د مرکو پایلې ښيي چې په کورنیو کې د نجونو په پرتله هلکانو ته د غوراوي «انتخاب» حق ورکړې ته ډېر پام کېږي او نجونې ترې محرومې دي.
افغانستان کې د تېرو نږدې درېوو کلونو پرمهال د ښځو پر زدهکړو او کار محدودیتونه لامل شوي چې دوی ټولنې ته د ورګرځېدو او ځانبسیاینې لپاره په نورو برخو کې کار کولو ته مخه کړي. له یادو مېرمنو اووه یې په کندوز، شپږ یې په بدخشان، څلور یې جوزجان، پنځه یې فراه او یوه مېرمن هم په تخار کې فعالیت کوي.
د بامیان محلي مسوولان وايي چې دغه ولایت کې د یوې موسسې په مرسته «۱۵» بېوزله نجونې او هلکان چې د واده لګښت یې نشوای برابرولی، د ډلهییز واده مراسم جوړ شوي دي.
د ډلهییز واده دغه مراسم تېره ورځ د «کوثرالقران» موسسې په مالي لګښت جوړ شوي و چې د یاد ولایت والي او نورو چارواکو هم پهکې ګډون کړی وو.
د ملګروملتونو د سرمنشي سیاسي مرستیالې روزمیري دیکارلو کابل ته د خپل سفر پرمهال د سرپرست حکومت له یوشمېر چارواکو سره لیدلي دي.
د ارګ لهخوا په خپرې شوې خبرپاڼه کې ویل شوي چې نوموړې د ریاستالوزرا له سیاسي مرستیال محمدعبدالکبیر سره د لیدنې پرمهال افغانستان کې د ځینو پرمختګونو له امله خوښي څرګنده کړې.
غزني کې د یوشمېر خصوصي ښوونیزو مرکزونو مسوولان سلاموطندار ته وايي، دغو مرکزونو کې د زدهکوونکو شمېر له ۵۰ تر ۸۰ سلنې کم شوی دی.
غزني کې د یوه ښوونیز مرکز مسوولان حمیدشاه وايي چې د پخوا په پرتله دغه ولایت کې د زدهکړو لپاره د زدهکوونکو انګېزه هم کمه شوې او دې چارې پر نورو زدهکوونکو هم منفي اغېز کړې.
د لوګر د اقتصاد ریاست چارواکي وایي چې د کرنې، اوبولګولو او مالدارۍ ریاست سره په همغږۍ د «NAWA» موسسې په مالي ملاتړ له ۱۰۰بېوزله مېرمنو سره د چرګانو مرستې شوې دي.
د یاد ولایت د اقتصاد ریاست مطبوعاتي مسوول جلیلالرحمن ستانکزي سلاموطندار ته وویل چې دغه مرسته د برهکي برک، محمداغې او څرخ ولسوالیو پر ۱۰۰ هغو مېرمنو وېشل شوې چې خورا بېوزله دي.
په کابل کې له ۲۴ معلولو ښځو سره د مرکو له لارې د سلاموطندار ترلاسه شوې موندنې ښيي چې دغو ښځو د حکومت له لوري د تنخوا ورکولو شرایط پوره کړي، خو اووهلس هغو یې هېڅ ډول مرسته نهده ترلاسه کړې. اووه نورې بیا څهناڅه مرستې اخلي، خو ژوند یې پرې نه چلېږي.
د ملګروملتونو د روغتیا نړیوال سازمان وايي چې د افغانستان سېلابځپلو سیمو کې زیانمنې شوې کورنۍ د ښځینه روغتیايي کارکوونکو خدمتونو ته اړتیا لري. تر دې وړاندې د عامې روغتیا وزارت سرپرست قلندر عباد یوې خبري غونډې ته ویلي و، افغانستان د ښځینه ډاکټرانو کمښت سره مخ دی.
د هېواد د شمال په پنځو ولایتونو کې ۲۲صنعتکارو او سوداګرو مېرمنو سلاموطندار سره د مرکو په ترڅ کې ویلي چې کاروبار یې بازار نهلري.
یادو مېرمنو خپلو مرکو کې اندېښنه څرګنده کړې چې د لاسي صنایعو عاید یې کم دی، خو په وینا یې، اړ دي د خپلې کورنۍ اړتیاوو برابرولو لپاره پر دې کار ځان بوخت وساتي.
د غزني د لرې پرتو سیمو یوشمېر مېرمنې وايي چې د ناڅرګنده لاملونو له امله پر یو ډول جلدي ناروغیو اخته شوې دي.
د یاد ولایت د خوګیاڼیو ولسوالي اوسېدونکې شهناز چې غزني ښار ته د خپلې جلدي ناروغي د درملنې لپاره راغلې، سلاموطندار ته وايي، له دې سربېره، خور یې هم پر دې ناروغي اخته شوې.
افغانستان کې د ورزشي سیالیو جوړېدل دغه لرغوني هېواد کې اوږده مخینه لري. د انسان سلامتیا لپاره د ورزش اهمیت ته په کتو، دې ته اړتیا وه چې یاده برخه کې پراخې څېړنې وشي، خو د ځوانانو ترمنځ د ورزش په اړه د دوی لیدلوری او دا چې څومره ځوانان ورزش کوي، څېړنه نهده شوې. د همدې لپاره سلاموطندار په دې سروې کې۷۵۱ کسان پوښتلي چې دوی ورزش کوي، که نه؟ څو د نمونوي ارزونې په مرسته دا ومومي چې څومره ځوانان ورزش کوي او همداراز د دوی ترمنځ ورزش څومره اهمیت لري.
افغانستان کې د نجونو او مېرمنو پر زدهکړو-لوړو زدهکړو د محدودیتونو دوام او د ښوونځیو او پوهنتونونو د نهپرانېستلکېدو نامعلوم برخلیک، مېندې د خپلو لورګانو ناڅرګندې راتلونکې په اړه اندېښمنې کړې دي. سلاموطندار په دې راپور کې له ۱۵ هغو مېندو سره مرکې کړي چې د ښوونځیو تړلکېدو له امله یې ځینو خپلې لورګانې واده کړې دي.
سلاموطندار په ۲۳ ولایتونو کې یوه سروې چې ۳۸۹ ښځو پهکې برخه اخیستې، کړې او له دې ډلې ۲۹۰ هغو یې ودونه کړي دي. د دې نظرپوښتنې پر بنسټ، ۶۳ سلنه هغو ښځو چې ودونه یې کړي، د خاوند او د خاوند د کورنۍ ناوړه چلن، د ژوند ناسمو شرایطو او په ژوند کې د نورو لاسوهنې له کبله له خپل ژوند خوشحاله نهدي.
په بامیان کې د دغه ولایت اوسېدونکو، په ځانګړې توګه ښځو لپاره د کار موندلو په موخه د قلب اسیا په نوم د لاسي صنایعو یو مرکز پرانېستل شو.
سلاموطندار په هېواد کې د افغان ښځو د وژلو او د هغوی له لوري د ځانوژنې پېښو شمېرې را ټولې کړي چې له مخې یې، له وروستي بدلون وروسته د افغان ښځو پر وړاندې تاوتریخوالی زیات شوی دی. سلاموطندار دا ځل په وروستیو شپږو میاشتو کې د ښځو د وژلو او ځانوژنې ۷۴ پېښې ارزولې دي. دا شمېرې ښيي چې هره میاشت په منځنۍ کچه له ۱۲ زیاتې ښځې وژل شوي یا یې هم ځانوژنه کړې ده.
