د اسلامي امارت د بهرنیو چارو وزارت سیاسي معاون پر افغانستان د پخواني شوروي اتحاد د یرغل د ۴۲مې کلیزې په تړاو په جوړې شوې یوې غونډه کې وویل چې افغانستان تل په پوځي ډګر کې د نړۍ سترو قدرتونو ته ماته ورکړې، خو په سیاسي او اقتصادي برخه کې ناکام پاتې شوی دی.
په پنجشېر کې سرچینې وایي چې د دغه ولایت لسګونو اوسېدونکو د یاد ولایت په عنابه ولسوالي کې د اسلامي امارت ځواکونو لهخوا د یوه ځوان د وژلکېدو په غبرګون کې لاریون وکړ. د سرچينې په وینا، لاريون نن له غرمې وروسته پيل شو او د شپې تر اوو بجو يې دوام وکړ.
د اسلامي امارت د بهرنیو چارو وزارت سیاسي مرستیال شېرمحمد عباس ستانکزي کابل کې یوې ولسي غونډې ته د وینا پر مهال وویل چې له افغانستان څخه د امریکا وتل او ماته د ۲۱ پېړۍ معجزه وه او پر دغه هېواد یې غږ وکړ چې د افغانستان په کورنیو چارو کې له لاسوهنې ډډه وکړي.
نورستان چې دوه کاله وړاندې د ملي پارک په نوم ونومول شو، مرکز پارون يې د ګوتو په شمېر هټۍ لري او اکثریت خلک یې درو او کلیو کې اوسېږي. له مرکز پارون ۴۰ کیلومتره لرې «کانتياو دره» کې چې د څارویو لپاره پراخ څړځایونه لري، ژوند په بشپړه توګه ساده او د خلکو لګښتونه له خپلې مالدارۍ دي.
په وروستیو درېوو یعنې تلې، لړم او لیندۍ میاشتو کې د ځانوژنې د پښو په اړه د سلاموطندار موندنې ښيي چې د هېواد په ۹ولایتونو کې د ځانوژنې ۱۳ پېښې ثبت شوي دي. د یادو موندو پر بنسټ، دغه ځانوژنې د وزګارتیا، د روان ګونګ وضعیت او کورني تاوتریخوالي له امله شوي چې ډېری پکې ښځې دي.
د افغانستان د صنایعو او کانونو خونې رییس شېرباز کمینزاده نن په کابل کې یوې خبري ناستې ته وویل چې د اسلامي امارت له راتلو سره هممهاله تولیدي شرکتونه د خامو موادو له کمښت سره مخ دي.
د اسلامي امارت امنیتي چارواکي وايي چې نن غرمه یې د کابل پر پاسپورټ ریاست د برید مخه نیولې او برید کوونکی یې له موخې وړاندې وژلی دی.
د افغانستان د کورنیو چارو وزارت د رویټرز خبري اژانس هغه راپور رد کړ چې ویلي و، ملګري ملتونه د افغانستان کورنیو چارو وزارت ته د دوی د تاسیساتو او کارکوونکو د امنیت ساتلو لپاره د ۶میلیونه ډالرو د ورکړې وړاندیز کړی دی.
د ملګرو ملتونو امنیت شورا د اسلامي امارت تر کنټرول لاندې، افغانستان ته د بشري مرستو رسولو د اسانتیا برابرولو لپاره یو پرېکړهلیک تصویب کړ. دا مرستې په افغانستان کې د لومړنیو بشري اړتیاوو د ملاتړ په موخه دي او د اسلامي امارت پر اړوندو بنسټونو د بندیزونو لرې کولو په معنی نه دي.
چین د روسیې په ملاتړ د ملګرو ملتونو امنیت شورا کې د امریکا لهخوا د هغې چمتو شوې، طرحې مخالفت کړی او هغه یې رد کړې چې پر بنسټ یې په افغانستان کې له بشري مرستو پرته اقتصادي بندیزونه لګېدل. د نړیوالو چارو شنونکی جاوید مومند وایې چې اسلامي امارت باید په افغانستان کې د نړی د سترو هېوادونو د سیالیو مخه ونیسي.
د فاریاب امنیه قومندان مولوي نېکمحمد حذیفه ویلي چې د افغانستان اسلامي امارت «سپېڅلی الهي نظام» دی او په وینا یې، د دغه نظام قانون قران او سنت دی او بیرغ یې د «الله» او د «رسول» بیرغ دی، نو له همدې امله د دغه نظام پر وړاندې درېدل او یا هم جګړه ورسره کول، د اسلام له داېرې د وتلو خطر لري.
ملګرو ملتونو په افغانستان کې د خپلو تاسیساتو او کارکوونکو د امنیت ساتنې لپاره د اسلامي امارت د کورنیو چارو وزارت ته د ۶ میلیونو ډالرو د ورکړې وړاندیز کړی دی. رویټرز خبري اژانس د یوه پټ سند او له دغې موضوع څخه د یوې باخبرې سرچینې له قوله ویلي چې وړاندیز شوې پیسې به په راتلونکي کال کې د اسلامي امارت ځواکونو ته ورکړل شي.
د ژمي په پیل او هېواد کې د بېوزلۍ او لوږې پراختیا سره هممهاله، د بامیانو یوشمېر اوسېدونکي په دغه ولایت کې د خیریه موسسو د مرستو پر ناانډول وېش نیوکه کوي او په دغه بهیر کې له شته فساد څخه شکایت لري.
د بېپولې خبریالانو ټولنې د افغانستان د رسنیو په اړه په یوې سروې کې ویلي، له هغه راهیسې چې اسلامي امارت پر دغه هېواد واکمن شوی نږدې ۲۳۱ رسنۍ تړل شوي او شاوخوا ۶۴۰۰ خبریالانو او د رسنیو کارکوونکو خپلې دندې له لاسه ورکړي دي. په سروې کې همداراز راغلي چې په دغه موده کې د نارینه خبریالانو په پرتله ښځې تر ډېره اغېزمنې شوې دي.
د ننګرهار ولایت چارواکي وايي چې د دغه ولایت اړوند په لعلپورې ولسوالي کې د اسلامي امارت ځواکونو پر ډیورنډ کرښه د پاکستاني ځواکونو د تازه تاسیساتو د جوړېدو مخه نیولې او اغزن تار یې هم ورټول کړی دی.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویاند نډ پرایس وايي چې د ژمي په رارسېدو سره په افغانستان کې بشري وضعیت خورا خراب شوی او امریکا افغانانو ته د مرستو د لېږد پر لارو چارو بوخته ده چې څه ډول دغه هېواد ته بشري مرستې ورسوي. نډ پرایس ویلي چې امریکا له ملګرو ملتونو او نورو هېوادونو سره افغانستان ته د بشري مرستو پر لېږد ګډ کار کوي.
