د پخلاینې ملي شورا رییس عبدالله عبدالله وايي، که څه هم په افغانستان کې د سولې خبرو اترو د پاتې پړاوونو دوام ته لومړیتوب ورکوي، خو په وینا یې، د مذاکراتو ځای باید د دغو خبرو د دوام پر وړاندې خنډ ونه ګرځي.
ولسي جرګې په نننۍ عمومي غونډه کې د سولې د بینالافغاني خبرو د پایلو په اړه غوښتنه وکړه چې د حکومت مذاکره کوونکی پلاوی دې جرګې ته ور وغوښتل شي.
د يادې جرګې رییس میر رحمان رحماني وویل، د حکومت خبرې کوونکی پلاوی دې د بینالافغاني خبرو له پایلو د راپور ورکولو او دويم پړاو لپاره د اجنډا د توضېح په موخه، جرګې ته حاضر شي.
ولسمشر محمداشرف غني وايي، د هېواد په دننه کې د دولت او طالبانو ترمنځ د سولې خبرو اترو د دویم پړاو پر مخ بیولو ته لومړیتوب ورکوي.
د افغانستان د مدني ټولنې مجتمع یا مجما مسوولان وايي، د دې بنسټ د څېړنې پربنسټ ۹۳سلنه هېوادوال غواړي له سولې وروسته حکومت کې د ټولنې په بېلابېلو برخو کې ښځو ته د ګډون حق ورکړل شي.
د مجما د برنامو مسوول ایوب شهریار نن د «ټول شموله سولې، د ښځو غوښتنې او اندېښنې» په نامه یوې غونډه کې کابل کې وویل، د هېواد په ۳۱ ولایتونو کې د دوی د یوې میاشتنۍ څېړنې پایله ښیي چې ۹۳ سلنه هېوادوال له سولې وروسته په حکومت کې د ښځو د حضور غوښتنه کوي.
د بشري حقونو او د تاوتریخوالي د مخنیوي موسسې او د مدني ټولنې او بشر حقونو شبکې نن په کابل کې د «د افغانستان زیانمن لږکي او د سولې بهیر» په اړه د یوې نظرپوښتنې پایلې خپرې کړې.
ځینو سرچینو سلاموطندار ته ویلي، د افغان دولت او وسلهوالو طالبانو د سولې مرکچیانو هوکړه کړې چې له څو ورځني ځنډ وروسته به د سولې خبرې اترې بیا پیلوي.
د ولسمشر د ملي امنیت سلاکار حمدالله محب طالبانو ته وړاندیز کړی چې د سولې خبرو اترو پاتې پړاوونه په افغانستان کې پر مخ یوسي.
د بشري حقونو خپلواک کمیسیون مشرې شهرزاد اکبر نن کابل کې د جګړې قربانیانو لومړنۍ غونډه کې، هېواد کې د جګړې د قربانیانو وضعیت د اندېښنې وړ وباله او ويې ویل، دغه قربانیان ډېرو ننګونو په ځانګړې توګه خپلو اساسي حقونو ته نهلاسرسي سره مخ دي.
د بشري حقونو کمیسیون مشرې وویل، بینالافغاني خبرو کې باید پر بېړني اوربند او د جګړې پای ته رسولو هوکړه وشي او دغه بهیر باید قربانيمحوره وي.
د ملي مصالحې عالي شورا په دوحه کې د مذاکره کوونکيو پلاويو ترمنځ د جدي بحثونو له پیله خبر ورکوي. د يادې شورا رييس عبدالله عبدالله چې نن په کابل کې د سولې، رسنۍ او مدني ټولنو په نوم یوه غونډه کې وينا کوله وويل، د دوحې د مذاکراتو لومړی پړاو چې پر کړنلاره بحث و، تېر شوی او تېره ورځ هم دواړو لوريو پر اجنډا خبرې کړې دي.
عبدالله زیاتوي چې نن هم د دواړو لوريو مذاکره کوونکيو پلاويو خپلو کې سره سلا مشورې درلودې او په پام کې ده سبا د پلاويو ترمنځ جدي بحثونه پیل شي.
تېرو شاوخوا ۲ میاشتو کې له کله چې د افغان دولت او طالبانو مرکهچي پلاوو قطر کې د سولې بینالافغاني خبرې پیل کړي، د هېواد په کچه تاوتریخوالی لوړې کچې ته رسېدلی دی؛ خو د بینالافغاني خبرو پر طرزالعمل له هوکړې وروسته تمه کېده چې د تاوتریخوالي کچه به راکمه شي چې داسې ونهشول. یو شمېر هېوادوال اندېښنه ښيي، که یو پر بل بریدونه دوام وکړي، نو د سولې روانې خبرې به زیانمنې شي.
د افغان سولې لپاره د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد د ملي مصالحې عالي شورا د رهبرۍ د لومړنۍ ناستې هرکلی کړی او ويلي يې دي چې د افغانستان د سياسي رهبرانو اجماع پرېکړې نیونې لپاره يو مهم ګام دی.
نوموړی وايي، د ملي مصالحې عالي شورا د رهبرۍ کمېټه د سولې خبرو کې د واک د وېش او دایمي اوربند لپاره یو با صلاحیته بنسټ دی.
له شاوخوا ۷ مياشتو ځنډ وروسته نن په ارګ کې د ملي مصالحې عالي شورا لومړنۍ ناسته وشوه. د ناستې پرانيسته کې ولسمشر محمد اشرف غني، د ملي مصالحې عالي شورا رييس عبدالله عبدالله، سياسي رهبرانو، د حزبونو رهبرانو، د ملي شورا غړيو، ښځو او مدني ټولنو او همداراز د يادې کمېټې غړيو حضور درلود.
دې ناسته کې ولسمشر غني وویل، د روغې جوړې عالي شورا د افغانستان د یووالي استازیتوب کوي او اړتیا ده چې سولې ته د رسېدو لپاره ټول سره متحد شي.
د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مایک پامپیو وايي، دوحه کې يې د افغان حکومت او طالبانو مرکچي پلاویو ته ویلي، که د مذاکراتو پر مهال تاوتریخوالی روان وي او پای ته ونه رسېږي د سولې خبرې به کومه پايله ور نه کړي.
نوموړي دغه څرګندونې تېره ورځ جمعه د بحرین په پلازمېنه مانامه کې د سټراټيژیکو مطالعاتو نړیوالو انسټيټیوټ ته په ویډیويي کنفرانس کې وکړې.
د ډېسمبر درېیمه نېټه د معلولانو له نړیوالې ورځې سره برابره ده. سږکال د دې ورځې د نمانځنې پر مهال ګڼ شمېر هغو معلولانو چې نظامي دندې يې درلودې او پهکې ټپي شوي دي، پر حکومت نیوکه وکړه چې دوی ډېرې ستونزې لري او حکومت له پامه غورځولي دي.
دوی وايي، که څه هم د خپلو خلکو او هېواد لپاره يې د بدن غړي له لاسه ورکړي؛ خو د سولې په پروسه کې چې د افغانستان برخلیک ټاکي، دوی له پامه غورځول شوي دي.
د ناټو سرمنشي ينس سټولټنبرګ د قطر په دوحه کې د سولې بينالافغاني خبرو کې د بنبست ماتېدو هرکلی وکړ.
قطر کې د حکومت او د طالبانو مرکچي پلاويو تېره ورځ وويل، د مذاکراتو د کړنلارې په اړه پخوا هوکړه شوې وه او د مقدمې په اړه هم هوکړه وشوه.
د افغانستان د اسلامي جمهوريت د مرکچي پلاوي غړی نادر نادري او د طالبانو د مرکچي پلاوي وياند محمد نعيم په دوحه کې ويلي چې دواړه لوريو د سولې د خبرو پر اجنډا خبرې پيل کړې دي.
قطر کې د حکومت د مرکچي پلاوي یوه غړي چې نه یې غوښتل نوم یې خپور شي سلاموطندار ته وویل، د مذاکراتو د کړنلارې په اړه پخوا هوکړه شوې وه او د مقدمې په اړه ځینې ستونزې وې چې وضاحت ته اړتیا وه.
سرچینه وایي، وړمه ورځ انګلستان، امریکا، ملګروملتونو او اروپایي ټولنې د ځینو غړیو هېوادونو لکه جرمني او ناروې د استازو په منځګړیتوب سره حکومتي پلاوي ته وضاحت ورکړل شو چې د دواړو لورو د قناعت وړ و او پر مقدمې هم هوکړه وشوه.
