د اسلامي امارت لخوا د کابل پوهنتون د استاد او د سیاسي چارو کارپوه فیضالله جلال د نیولو په غبرګون نن په کابل کې یو شمېر مېرمنې سړکونو ته راووتلې او د اسلامي امارت لخوا یې د هغه د ازادېدو غوښتنه وکړه.
څه موده وړاندې ختیځ کې د ډیورند پر فرضي کرښه د ننګرهار او کونړ په اړوند سیمو کې د پاکستاني او افغان لوري ترمنځ جنجالونه وشول او اسلامي امارت د پاکستاني پوځ د تاسیساتو د جوړېدو مخنیوی وکړ، اوس تازه ختیځ کې د لومړي سرحدي لوا له لوري ۱۵۰ تازه دمو سرتېرو ته مسلکي روزنه ورکړل شوي چې د چارواکو په وینا، پر ډیورنډ کرښه به یې ځای پر ځای کړي.
د اسلامي امارت د بهرنیو چارو وزارت ویاند عبدالقهار بلخی پر خپل ټویټرپاڼه لیکلي چې د دغه وزارت د سرپرست امیرخان متقي په مشري یو لوړپوړی پلاوی د ایران په رسمی بلنه دغه هېواد ته تللی او د یاد هېواد له چارواکو سره به پر سیاسي، اقتصادي، سوداګریزو او ایران کې د افغان کډوالو پر مسایلو خبرې وکړي.
د بغلان ولایت د کووویډ۱۹ روغتون ډاکټرانو او کارکوونکو نن د دغه روغتون ودانۍ مخته لاس په اعتراض پورې کړ. دوی وايي چې له تېرو شپږو میاشتو راهیسې یې خپل معاشونه نه دي ترلاسه کړي او له یوه نامعلوم برخلیک سره مخ دي. دوی ټينګار کوي چې دغه روغتون د درملو او تجهیزاتو له کمښت سره مخ دی او که چېرته ستونزو ته یې رسېدنه ونه شي، دغه روغتون به وتړل شي.
یو افغان ماشوم چې د کابل په هوايي ډګر کې د تخلیې د عملیاتو په ترڅ کې یو امریکایي سرتیري ته سپارل شوی و او وروسته ورک شو، پرون په کابل کې خپلوانو ته یې وسپارل شو. رویټرز خبری اژانس وایي، دغه ماشوم چې سهیل احمدي نومېږی او د دوو میاشتو وو چې د اګست په ۱۹ نېټه پر افغانستان د اسلامی امارت له واکمنېدو وروسته د تخلیې د عملیاتو په ترڅ کې د کابل په هوایي ډګر کې ورک شو .
د افغانستان د خبریالانو او رسنیزو بنسټونو فدراسیون د اسلامي امارت له لوري د کابل پوهنتون استاد فیضالله جلال نیولکېدل، پر بیان ازادي د محدودیتونو لګول ګڼي او د ورته نیونو دوام د بشر حقونو له قانون او ارزښتونو سره په ټکر کې بولي. فیضالله جلال پرون په کابل کې د اسلامي امارت د ځواکونو له لوري په خپل کور کې نیول شوی دی.
د هرات ولایت محلي مسوولان تاییدوي چې د دغه ولایت یو نوموتی صراف عبدالرحیم صدیقي بېګاه شاوخوا ۷بجې د هرات ښار مرکز کې کور ته پر لاره، د ناپېژنده وسلهوالو له لوري وژل شوی دی. د وژل شوي صراف د کورنۍ یوشمېر غړي وايي چې صدیقي کور ته پر لاره د ناپېژنده وسلهوالو له لوري وژل شوی دی. د دغه صراف د کورنۍ یو غړی عبدالواجد له اسلامي امارت څخه غواړي چې د دغې پېښې عاملان ونیسي او د قانون منګولو ته یې وسپاري.
د جوزجان لسګونو دیني علماوو په هغه غونډه کې چې د دغه ولایت د علماوو شورا په ریاست کې د احتکار پر وړاندې د مبارزې لپاره جوړه شوې وه، وویل چې د احتکار مخه بايد ونيول شي. د هغوی په وینا، د دغه وضعیت د دوام او د لومړنیو توکو د پېر او پلور لپاره د ډالرو د راوړلو لامل مخه باید ونیول شي او هغه کسان چې له قوانینو څخه سرغړونه کوي باید مجازات شي.
یو شمېر بادغیسي ځوانان وايي، هغه بهرنۍ موسسې چې په دغه ولایت کې فعالیت کوي د ګومارنې په بهیر کې دوهګونی چلن کوي او د دغه ولایت د لوستو ځوانانو له وړتیاو څخه استفاده نه کوي.
د کانونو او پطرولیم وزارت چارواکي وايي چې ډېر ژر به د افغانستان په خاوره کې له ترکمنستان څخه افغانستان، پاکستان او هند ته د طبیعي ګازو د نللیکې د تېرېدو عملي چارې پیل شي.
د اقتصادي چارو یوشمېر کارپوهان وايي، په قزاقستان کې روانه ناامني او بېثباتي کولای چې د افغانستان پر اقتصاد منفي اغېز وکړي. دوی ټینګار کوي، که په قزاقستان کې اوسنی حالت دوام پیدا کړي، نو افغانستان ته به له یاد هېواد څخه واردات او صادرات له ستونزو سره مخ کړي.
د ژغورنې نړیوالې کمېتې د یوه رپوټ په خپرولو سره ویلي چې د افغانستان روغتیايي سیستم د پاشلتیا له ګواښ سره مخ دی او وېره شته چې د دغه هېواد څه باندې ۹۰ سلنه روغتیايي مرکزونه وتړل شي. په رپوټ کې راغلي چې د اسلامي امارت په راتلو سره کڼشمېر نړیوالو مالي ملاتړ کوونکو خپلې بشردوستانه مالي مرستې له افغانستان سره ځنډولي دي.
د ملګرو ملتونو د بشري مرستو همغږې کوونکې ادارې یا اوچا د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، تمه ده دغه سازمان د روانې اوونۍ د سهشنبې پر ورځ د افغانستان لپاره د مرستو راټولولو په موخه یوه ناسته جوړه کړي.
جمال چې دا یې مستعار نوم دی د غزني ولایت اصلي اوسېدونکی دی، خو نشې هغه د نیمروز ولایت مرکز زرنج ښار په یوې څنډه کې وېجاړې کنډوالې ته راوستی دی.
په دې وروستیو کې د پاکستان او اسلامي امارت چارواکو ترمنځ پر ډیورنډ فرضي کرښه د پاکستاني پوځ لهخوا د اغزن تار غځولو او د هېواد پر ختیځو سیمو د راکیټي بریدونو پر سر ناندرۍ زیاتې شوي دي. د چارو یوشمېر شنونکي وايي چې پاکستان په دې کړنو سره غواړي، د اسلامي امارت حکومت کمزوری کړي او خپل ولس او نړیوالو ته وضعیت ناسم وښایي.
په بامیانو کې د اغاخان پراختیايي بنسټ د روغتیا برخې مسوولان او د بهزیستي او تحرک موسسې چارواکي وايي چې له درېوو ورځو راهیسې، د درنو واورو د ورښت او سختو توپانونو له کبله د دایکندي ولایت د پنځو او د بامیانو ولایت د دوو ولسوالیو مواصلاتي لارې تړل شوي او د روغتیايي خدمتونو د وړاندې کولو بهیر له ستونزو سره مخ شوی دی.
