د جوزجان لسګونو دیني علماوو په هغه غونډه کې چې د دغه ولایت د علماوو شورا په ریاست کې د احتکار پر وړاندې د مبارزې لپاره جوړه شوې وه، وویل چې د احتکار مخه بايد ونيول شي. د هغوی په وینا، د دغه وضعیت د دوام او د لومړنیو توکو د پېر او پلور لپاره د ډالرو د راوړلو لامل مخه باید ونیول شي او هغه کسان چې له قوانینو څخه سرغړونه کوي باید مجازات شي.
د کانونو او پطرولیم وزارت چارواکي وايي چې ډېر ژر به د افغانستان په خاوره کې له ترکمنستان څخه افغانستان، پاکستان او هند ته د طبیعي ګازو د نللیکې د تېرېدو عملي چارې پیل شي.
د اقتصادي چارو یوشمېر کارپوهان وايي، په قزاقستان کې روانه ناامني او بېثباتي کولای چې د افغانستان پر اقتصاد منفي اغېز وکړي. دوی ټینګار کوي، که په قزاقستان کې اوسنی حالت دوام پیدا کړي، نو افغانستان ته به له یاد هېواد څخه واردات او صادرات له ستونزو سره مخ کړي.
د ژغورنې نړیوالې کمېتې د یوه رپوټ په خپرولو سره ویلي چې د افغانستان روغتیايي سیستم د پاشلتیا له ګواښ سره مخ دی او وېره شته چې د دغه هېواد څه باندې ۹۰ سلنه روغتیايي مرکزونه وتړل شي. په رپوټ کې راغلي چې د اسلامي امارت په راتلو سره کڼشمېر نړیوالو مالي ملاتړ کوونکو خپلې بشردوستانه مالي مرستې له افغانستان سره ځنډولي دي.
د ملګرو ملتونو د بشري مرستو همغږې کوونکې ادارې یا اوچا د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، تمه ده دغه سازمان د روانې اوونۍ د سهشنبې پر ورځ د افغانستان لپاره د مرستو راټولولو په موخه یوه ناسته جوړه کړي.
د ملګرو ملتونو د بشردوستانه مرستو د همغږۍ دفتر یا اوچا ویلي چې د افغانستان اوسېدونکي ډېر سخت ژمي په مخ کې لري او روان ژمي کې به د دوی اوسنی وضعیت نور هم ستونزمن او تریخ شي.
دغه بنسټ د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي چې د وروستیو ورځو په ترڅ کې درنو وارو او بارانونو په یوشمېر ولایتون اغېزمن کړي او الوتنې یې له خنډ سره مخ کړي دي.
د لومړي ځل لپاره د جوزجان مرکز شبرغان ښار کې د اکسیجن او نایتروجن د تولید کارخونې په فعالیت پیل کړی. دا کارخونې په ۲۴ ساعتونو کې د ۶۰۰ بالونه اکسیجن او نایتروجن د تولید ظرفیت لري.
د کډوالو نړیوال سازمان (IOM) په دې وروستیو کې په افغانستان کې د کورنیو بېځایه شویو کډوالو د وضعیت په اړه اندیښنه څرګنده کړې ده.
د سلام افغانستان راډیويي موسسې «سلاموطندار راډیو» په نوښت نن کابل کې د ولایتي راډیوګانو د مسوولانو سربېره د اسلامي امارت د یوشمېر چارواکو په شتون کې د «ولایتي راډیوګانو د فرصتونو او ننګونو د ارزونې» تر سرلیک لاندې غونډه جوړه کړې وه. په دغه غونډه کې د محلي راډیوګانو پر ستونزو او ننګونو خبرې وشوې.
د غالیو د صادراتو ټولنې مشر نوراحمد نوري سلاموطندار ته وايي، سره له دې چې د غالیو د تولید او صادراتو پر وړاندې ستونزې ډېرې دي، خو په تولید او صادراتو کې یې ۲۰ سلنه زیاتوالی راغلی دی. نوموړي زیاته کړه چې د هوا له لارې لس سلنه صادرات لري او له ۹۰ سلنې ډېر بیا د پاکستان له لارې ترسره کېږي.
د ترکې صباح ورځپاڼې د رپوټ له مخې، یوه افغان مېرمنه له خپلو دوو ماشومانو سره چې غوښتل یې له ایران څخه ترکیې ته واوړي، د لارې په اوږدو کې د سړې هوا له امله مړه شوې ده.
په رپوټ کې د ترکي چارواکو له قوله راغلي چې دغه مېرمن د ایران په «بلاسور» کلي کې د دواړو هېوادونو ترمنځ پولې ته نږدې مړه شوې.
هرکال به د ژمي په راتلو او د ښونځیو په رخصتېدو سره ګڼشمېر ځوانانو او زدهکونکو د راتلونکي تعليمي کال او کانکور ازموینې ته د چمتووالي لپاره کورسونو کې درسونه لوستل، اوس کابل ښار کې د ځینو ښوونیزو کورسونو مسوولان وایي، روان کال کې یې د زدهکونکو شمېر کم شوی او ترڅنګ یې فیس کې هم کموالی راغلی.
د هرات په ښار کې د تېر په پرتله د سړک غاړې او کارګرو ماشومانو شمېر ډېر شوی او له خلپې راتلونکې ناخبره په دغه ښار کې پر درنو کارونو او ځينې یې له پلو کسانو پر سوال کولو بوخت دي.
د پاکستان د جمعیت علما اسلام ګوند مشر وايي چې د پاکستان اقتصادي وضعیت ته په کتو ښايي دغه هېواد له اقتصادي پلوه ډېر ژر سقوط وکړي. مولانا فضل الرحمان زیاته کړې چې د حکومت ناسمو تګلارو د دغه هېواد د اقتصاد د غوړولو مخه نیولې او که چېرته دغه وضعیت همداسې دوام وکړي، نو ډېر ژر به دغه هېواد له اقتصادي اړخه وپاشل شي.
۲۰۲۱میلادي کال ته د ډېرو افغانانو هیلې داوې چې د جمهوري نظام او اسلامي امارت ترمنځ به د سولې خبرې پایله ورکړي او په دې سره به ددواړو لورو ترمنځ جګړه پای ته ورسېږي او دیوې دایمې سولې لپاره به لاره هواره شي، خو دا هیله یوازې هیله پاتې شوه. تر ۱۸ میاشتو مذاکراتو وروسته افغان حکومت نه بلکې، امریکا د طالبانو سره یوې هوکړې ته ورسېدل.
د امریکا د بهرنیو چارو وزیر انتوني بلنکین ویلي، د افغانستان د اقتصاد پیاوړتیا لپاره د لارو چارو پر څېړنو بوخت دی. بلنکین دغه څرګندونې د ۲۰۲۱ کال په وروستۍ ورځ په یوې خبري ناسته کې کړي دي. نوموړي په دغه ناسته کې ټينګار کړی چې امریکا په دې وروستیو کې د افغانستان له شتمنۍ څخه د ۲۸۰ میلیونو ډالرو د ازادولو په برخه کې مهمه ونډه لرله.
