د «سرخسالي» سریال مخکتنه وشوه
د « سرخسالي» سریال چې افغانستان کې لومړنی تاریخي سریال دی، پرون یې په کابل کې د فرهنګیانو او سینماګرانو په ګډون غونډه کې مخکتنه وشوه.
د « سرخسالي» سریال چې افغانستان کې لومړنی تاریخي سریال دی، پرون یې په کابل کې د فرهنګیانو او سینماګرانو په ګډون غونډه کې مخکتنه وشوه.
د هېواد د محلي سندرو نامتو سندرغاړی او د «موسیقۍ بابا» استاد ګلزمان د ورپېښې ناروغۍ له کبله د ۸۲ کالو په عمر ومړ. یوې سرچینې تایید کړې چې نوموړی بېګاه شپه په روغتون کې مړ شوی دی. استاد ګلزمان د افغانستان د موسیقۍ وتلې څېره وه چې په پښتو ژبه یې سلګونه سندرې او ترانې زمزمه کړي دي. نوموړي په کال ۱۳۴۳ کې په لومړي ځل په رسمي توګه د افغانستان راډیو ټلوېزیون کې په سندرو ویلو پیل وکړ.
د اسلامي امارت د امربالمعروف او نهی عنالمنکر وزارت یوه اعلامیه کې د دولتي ادارو ښځینه کارکوونکو ته توصیه کړې، چې یا خو دې شرعي حجاب ولري او یا له دندو لرې کیږي.
غزني چې د اسلامي نړۍ د تمدن پلازمېنه ګڼل کېږي، یوشمېر تاریخي اثار او لرغونې سیمې یې بیارغونې ته اړتیا لري.
پر لرګيو حکاکي یو لرغونی صنعت دی چې اوس هم افغانستان کې ګڼشمېر مینهوال لري. حکاکي چې په عامه اصطلاح کې ورته «ټوکايي» وايي، خواري یې ډېره خو صنعتکاران یې د ګوتو په شمېر دي.
د هېواد وتلی محلي سندرغاړی استاد سلام لوګری تېره جمعه د ورپېښې ناروغۍ له امله ومړ او پرون یې جنازه خاورو ته وسپارل شوه.
د پکتيا مرکز ګردیز ښار کې د کتاب پلورنځيو مسوولان وايي چې د تېر په پرتله يې د کتابونو پېر او پلور ۸۵سلنه راکم شوی دی. دوی زیاتوي چې هېواد کې د سياسي بدلون سره د کتاب پېرودونکي کم شوي او په بازارونو کې د کتابونو د خرڅلاو بازار سوړ شوی دی.
د جوزجان امر بالمعروف او نهې عن المنکر رییس مولوي محمدياسين وقاص، پرون د دغه ولایت مرکز شبرغان ښار له هټیوالو او پلورنځیو څخه د لیدنې پر مهال وویل، د لوېدیځو هېوادونو د جامو پېر او پلور په هېواد کې د بهرني فرهنګونو د ترويج لامل کېږي او د اسلامي شريعت له ارزښتونو سره په ټکر کې دی.
که څه هم په هېواد کې د وروستیو تحولاتو له امله پوهنیز نظام له ګڼو ننګونو سره مخ شوی او یاد وضعیت د زدهکوونکو پر روحیه منفي اغېر کړی، خو په کابل کې د «چهار مغز» په نوم یوه ګرځنده کتابتون د ماشومانو د لیک-لوست زدهکړې په موخه خپل فعالیتونه بېرته پیل کړل.
د افغانستان د ژورنالستانو ټولنې د رسنیو مسوول مسرور لطفي د امر بالمعرف او نهې عن المنکر وزارت له لوري د رسنیو پر وړاندې د نوې کړنلارې د خپرېدو په غبرګون کې ویلي، اسلامي امارت غواړي رسنۍ محدودې کړي.
پرون د اسلامي امارت د بهرنیو چارو وزارت د امریکا له کانګرس څخه په یوه لیک د افغانستان د شتمنیو د ازادېدو غوښتنه وکړه. دغه لیک په پښتو، فارسي او انګلیسي ژبو سربېره په اردو هم لیکل شوی وو چې په اردو ژبې د دغه لیک لیکلو د ټولنیزو رسنیو د ګڼشمېر کاروونکو پراخ غبرګونونه راپارولي دي.
د هېواد په لوېدیځ لرغوني هرات ولایت کې د کاشيجوړولو کارخونه چې څو سوه کاله مخینه لري او د خطاطۍ او رسامۍ سربېره په بېلابېلو هنري برخو کې فعالیت کوي، چارواکي یې وايي چې د دغه ولایت د رسامۍ او خطاطۍ په برخه کې یوشمېر وتلي هنرمندان په دندو ګوماري.
د ننګرهار ولایت په مرکز جلالاباد ښار کې د اهنګرانو کوڅه چې څه د پاسه پنځه لسیزې کېږي، اهنګران په کې بېلابېل کرنیز او د بڼوالۍ اړوند وسايل جوړوي. که څه هم ټکنالوژي پرمختللې او اوس ډېرې چارې د ماشین پر مټ ترسره کېږي، خو دلته لا هم په دودیز ډول اوسپنیز توکي جوړيږي.
د جمهوري نظامي په بدلېدو سره خلکو او او ټلوېزیون پلورونکو اندېښنه لرله چې وسلهوال طالبان به د پخوا په څېر پر ټلوېزیونونو محدوديت ولګوي، خو اوس یې په بازارونو کې پېر او پلور په ازاده توګه کېږي.
په پکتیا کې د ټلوېزیونونو د خرڅلاو بازار تر بل هر وخته ګرم شوی او کورنۍ، په ځانګړي ډول ځوانان ليدل کېږي چې نوي ټلوېزیونونه پېري او زاړه هغه بېرته جوړوي.
د «نریمان کلا» د بادغیس د لسګونو تاریخي ځایونو له ډلې یو هغه دی چې د دغه ولایت د مرکز قلعهنو ښار لوېدیځ لوري ته په ۳۰ کیلومترۍ کې د آبکمري ولسوالي اړوند پر یوې غونډۍ پرته ده. د بادغیس یوشمېر فرهنګیان وايي چې د دې کلا ډېرې برخې له زرګونو کلونو وروسته اوس ویجاړې او له منځه تللې دي. د بادغیس یو فرهنګپال مسعود وايي، نه یوازې د نریمان کلا، بلکې د دغه ولایت ډېری تاریخي ځایونه له ورکېدو سره مخ دي.
د هر هېواد تاریخ اثار د هغه د فرهنګ ښکارندويي کوي او بغلان هم د افغانستان یو فرهنګي ولایت یادېږي، خو طالبان بهر ته د دغه ولایت د ډېرو تاریخي اثارو د قاچاق خبر ورکوي.