د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت مطبوعاتي سلاکارعبدالباسط انصاري وایي، له تېرو دوو میاشتو راهیسې چې امنیتي وضعیت ترینګلی شوی، له بېلابېلو ولایتونو څخه ګڼشمېر کورنۍ کابل ته راکډه شوي او د ښار په مختلفو سیمو کې ځای پر ځای شوې دي چې هڅه کوي بېرته یې خپلو سیمو ته ستنې کړي.
واشنګټن ټایمز راپور ورکړی چې تمه ده د امریکا د حکومت لوړپوړي چارواکي له افغانستان څخه د امریکايي ځواکونو د وتلو بهیر په اړه د ځواب ویلو لپاره د دغه هېواد د کانګرس له لوري احضار شي. د امریکا د بهرنیو چارو وزیر انتوني بلنکین به لومړی کس وي چې د استازیو د بهرنیو چارو او د سنا جرګې د بهرنیو اړیکو کمېټو ته حاضر شي.
د ملګرو ملتونو ښوونیز، علمي او فرهنګي سازمان یا یونیسکو خبرداری ورکړی چې په افغانستان کې د ښوونې او روزنې لاستهراوړنې چې په تېرو شلو کلونو کې ترلاسه شوي، له ګواښ سره مخ دي. دغه سازمان ویلي چې افغانستان د نړۍ د خوارو هېوادونو په ډله کې دی او د انساني پرمختیا له اړخه په تر ټولو ټیټه کچه کې دی.
په ملګرو ملتونو کې د افغانستان پخوانیو استازیو محمود صیقل او دوکتور روان فرهادي، په ترکیې، اسپانیې او هند کې مخکینی افغان سفیر مسعود خلیلي، او په اروپايي ټولنه کې مخکیني استازي همایون تندر د ملګرو ملتونو مشر انتونیو ګوترش ته یو لیک لیکلی او پکې یې له امنیت شورا غوښتي چې افغانستان کې د پاکستان تیري ته رسېدنه وکړي.
د نړۍ په بېلابېلو هېوادونو کې زرګونه افغانانو د طالبانو له لوري د افغانستان د نیولو په اعتراض کې د آزادۍ په شعار سړکونو ته راوتلي دي. دغو اعتراض کوونکو په افغانستان کې د پاکستان ښکاره لاسوهنه وغندله او له نړیوالې ټولنې یې غوښتنه وکړه چې افغانستان کې دي د جنایت پر وړاندې خپله چوپتیا ماته کړي.
د لوړو زدهکړو وزارت سرپرست عبدالباقي حقاني نن په کابل کې د یوې خبري غونډې پر مهال د دولتي پوهنتونونو د درسونو ژر پیلېدو خبر ورکړ.
هغه وايي، د پوهنتونونو د پیلېدو څرنګوالي په اړه یې ارزونې روانې دي او ټاکل شوې تر راتلونکې یوې اوونۍ پورې پیل شي.
په بامیانو کې د اغا خان د پراختیا بنسټ د روغتیايي خدماتو مسوول حسین مستمندیار وایي چې له افغانستان سره د نړۍوال بانک د مرستو درېدل، په دغه ولایت کې د روغتیایي خدماتو د وړاندې برخه د بودیجې له کمښت سره مخ ده.
کابل ښار کې د معاملاتو د لارښوونې ځينې دفترونه وايي چې هېواد کې د امنیتي وضعیت او د نظام بدلون له کبله د کورونو د پېر او پلور او ګروۍ بهیر په ټپه ولاړ دی او د کورونو کرایې هم ټیټې شوې دي. د کابل ښار د دغو دفترونو مسوولان نظامالدین خیرخوا او سلیمان داوري وايي، هغه کور به چې مخکې په پنځلس زره افغانۍ نیول کېده، اوس په شپږ زره هم نه ځي.
که څه هم د طالبانو له لوري د غور د مرکز فېروزکوه ښار د نیول کېدو شاوخوا یوه میاشت تېرېږي، خو تر اوسه هېڅ خصوصي بانک پهکې فعالیت نه دی پیل کړی او دغه کار خلکو ته د سخت سرخوږي جوړولو لامل شوی دی.
د لومړي ځل لپاره نن کابل کې د یو لړ مراسمو په ترڅ کې د افغانستان د وسپنې او فلزاتو د ویلې کولو ټولنه جوړه شوه چې موخه یې د دغه صنعت پراختیا په کوته شوې ده.
طالبانو پر افغانستان تر ولکې درې اوونۍ وروسته کابینه اعلان کړه، خو دا چې کابینه یې انحصاري او یوه قوم پورې اړوند بلل کېږي، د سیمې او نړۍ هېوادونو پرې نیوکې وکړې.
سیاسي شنونکي وايي، طالبانو تراوسه د خپل حکومت په رسمیت پېژندلو لپاره د نړیوالې ټولنې هېڅ شرط نه دی پوره کړی او راتلونکي کې یې د ژمنو عملي کول هم لرې برېښي.
نږدې یوه میاشت کېږي چې طالبانو پر هېواد ولکه خپله کړې چې له امله یې د هېواد په ګڼو ولایتونو له هغې ډلې په بغلان ولایت کې بانکونه تړلي چې دغې چارې د یاد ولایت اوسېدونکي اندېښمن کړي دي. د بغلان اوسېدونکي وایي چې دې ته اندېښمن دي چې پیسې به یې له بانکونو ورکې شي. دینمحمد چې د بغلان ولایت اوسېدونکی دی، وايي، د دوه میاشتو معاش یې په بانکي حساب کې دی او نه دی بریالی شوی چې خپلې پيسې ترلاسه کړي
په ملګرو ملتونو کې د ایران استازي مجید تختروانچي پرون د دغه سازمان په غونډه کې وویل، که طالبان پر خپلو ژمنو عمل وکړي، د ایران دولت به یې په رسمیت وپېژني. هغه ویلي، طالبان باید د ټاکنو له لارې د یوه ټول ګډونه حکومت جوړېدو، په ټاکنو کې د ښځو ګډون او د قومي، ژبني او مذهبي لږکیو حقونو ته ژمن واوسي او په عمل کې یې ثابت کړي.
د بریکس غړو هېوادونو روسیې، هند، چین، برازیل او سوېلې افریقا پرون د افغانستان په اړه ان لاین غونډه جوړه کړې وه او په دغه ناسته کې یې وویل چې طالبانو د خپلو څرګندونو خلاف ټول ګډونه حکومت نه دی جوړ کړی.
د ملګرو ملتونو د پراختیا پروګرام وړاندوینه کړې، که چېرته په افغانستان کې روان ناورین له منځه لاړ نه شي، د دې احتمال شته چې د دغه هېواد نږدې ۹۷ سلنه نفوس د بېوزلۍ له کرښې لاندې راشي.د افغانستان په چارو کې د ملګرو ملتونو .ځانګړې استازې دېبرا لاینز وایي، د دغه هېواد د پیسو کنګل کولای شي افغانستان د بېوزلۍ له ناورین سره مخ کړي
په افغانستان بانک کې یوې سرچینې د نوم او غږ نه خپرېدو په شرط سلاموطندار ته ویلي چې ټولو دولتي او خصوصي بانکونو ته امر شوی چې د پخوانیو وزیرانو، معینانو، سیاسي مشرانو او ټولو لوړپوړو چارواکو بانکي حسابونه دې وتړي. سرچینه وايي چې په دې اړه به نن رسمي اعلامیه هم خپره شي.
