د هرات جبریل ښارګوټي کې په خاتمالانبیا جامع جومات کې د تېر ماښام د چاودنې د قربانیانو د جنازې مراسم ترسره شول. د دې پېښې د قربانیانو یوشمېر کورنۍ وايي، نور یې هېواد کې د امنیت ټينګښت هیلې له لاسه ورکړي او هره ورځ د خونړیو پېښو او د خپلو خپلوانو له لاسه ورکولو شاهدان دي.
د هېواد وتلی محلي سندرغاړی استاد سلام لوګری تېره جمعه د ورپېښې ناروغۍ له امله ومړ او پرون یې جنازه خاورو ته وسپارل شوه.
په خوست ولايت کې د رزمي لوبو لوبغاړي وايي چې د مالي ستونزو له امله نهشي کولای، بهرنيو هېوادونو کې لوبې وکړي.
په افغانستان کې د وچکالۍ پرلپسې دوام زرګونه کرنیز او مالداره کورنۍ اړ کړي چي خپل کلي او کورونه پرېږدي او ښارونو ته مخه وکړي.
یوشمېر مدني فعالان د نړیوالې ټولنې او مرستندویه بنسټونو له لوري د بشرپاله مرستو پر ناانډول وېش نیوکه کوي او وايي چې دغه مرستې د ټولنې اړمنو او مستحقو کسانو ته نه ورکول کېږي. نوموړی د بشرپالو مرستو د وېشلو بهیر له ناانډول او له قومي چلن څخه ډک بولي.
هندي رسنیو رپوټ ورکړی چې دغه هېواد له پاکستان سره هوکړې ته رسېدلی چې د پاکستان له لارې افغانستان ته د هند مرسته شوي غنم ولېږدوي. په رپوټ کې راغلي چې تمه ده د زرګونو باروړنکو موټرو دغه جوپه د روان میلادي کال د فبرورۍ په لومړیو کې افغانستان ته ولېږدول شي.
هرات کې ځینې سرچینې سلام وطندار ته وایي چې نن ماښام د هرات ښار په حاجي عباس سیمه کې په یو فلانکوچ ډوله موټر کې هغه مهال درنه چاودنه وشوه چې یوشمېر مسافرین یې له مرکز څخه د خاتمالانبیا سیمې ته روان کړي و.
له تېرې شپې د واورو او سختو توپانونو له امله د سالنګونو په ګډون د بادغیس – هرات لویه لار او د غور، بامیان او دایکندي لویې لارې د مسافرو پر مخ تړل شوي دي.
د بهرنیو چارو سرپرست وزیر امیرخان متقي په مشري د اسلامي امارت یو لوړپوړی پلاوی د ناروې په رسمي بلنه دغه هېواد ته روان شوی دی. د رپوټونو له مخې، د امریکا او ناروې استازي او د اسلامي امارت چارواکي او یوشمېر مدني فعالان به د ناروې په اوسلو غونډه کې ګډون وکړي.
خوست او پکتيا کې د چرګانو یوشمېر فارملرونکي وايي، له پاکستان څخه په پراخه کچه د چرګانو په واردېدو سره یې کاروبار زيانمن شوی دی. دوی له اسلامي امارت غواړي چې پاکستان څخه د غوښې چرګانو په واردولو محصول زيات کړي، څو په کور دننه توليدات پراختيا پيدا کړي.
یوشمېر پاکستاني رسنیو رپوټ ورکړی چې د پاکستان د مالیې وزارت د اقتصادي همغږۍ کمېټې په یوې ناسته کې دې ته اجازه ورکړې چې یوشمېر صادراتي توکي په کلدارو پیسو افغانستان ته ولېږدول شي. بلخوا، د پاکستان د مالیې وزارت د وارداتو د څارنې کمېسیون له افغانستان څخه د جلغوزیو له وراداتو ۴۵سلنه ګمرکي تعرفه لرې کړې ده.
د ملګرو ملتونو د بشردوستانه مرستو همغږي کوونکې ادارې یا «اوچا» ویلي چې د دغه سازمان د لومړنیو موندنو پربنسټ، د افغانستان په لوېدیځ کې د تېرې اوونۍ زلزلې چې مرکز یې بادغیس ولایت و، شاوخوا ۱۰۰۰ کورنیو ته زیان رسېدلی او یا هم ویجاړ شوي دي.
په کندوز کې محلي باوري سرچینې سلاموطندار ته وایي چې په دغه ولایت کې یوشمېر بندیانو له څو ورځو راهیسې د زندان دیوالونه د تېښتې لپاره کیندلي وو چې نن ماښام په تېښته بریالي شوي دي. سرچینې زیاته کړې، اوس د کندوز ښار نظامي بڼه خپله کړې او د اسلامي امارت ځواکونو له دغه بندخونې څخه پاتې بندیان بل ځای ته انتقال کړي دي.
د ناروې د بهرنیو چارو وزارت ویلي، ټاکل شوې تر راتلونکو دوو ورځو پورې دغه هېواد د افغانستان په اړه د یوې غونډې کوربهتوب وکړي. د ناروې د بهرنیو چارو وزارت په وینا، په دې غونډه کې د اسلامي امارت چارواکي هم ګډون کوي. د اعلامیې په وینا، د اسلامي امارت استازي به په دغه دوه ورځنۍ غونډه کې د ګډون سربېره د ناروې مقاماتو او د نړیوالې ټولنې له استازو په ځانګړې توګه د ناروې له متحدینو سره هم وګوري.
د ملګرو ملتونو سرمنشي په افغانستان کې د لوږې او بېوزلۍ له امله د مړینو د ګواښ زیاتوالي په اړه خبرداری ورکړی او د بېړنیو مرستو غوښتنه یې کړې ده.
د اسلامي امارت د بهرنیو چارو وزارت د افغانستان په اړه د امریکا د ولسمشر جو بایډن وروستیو څرګندونو ته چې ویلي و، د یوه حکومت لاندې د دغه هېواد یو موټی کول ناشوني دی، غبرګون ښودلی او هغه یې درواغ بللي. د بهرنیو چارو وزارت ویاند لیکلي، د بایډن دا خبره چې افغانستان د امپراطوریو هدیره ده، په خپله د افغانانو د یووالي ښکارندوینه کوي.
