د افغانستان بشري وضعیت لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي رپورټر ریچارډ بنیټ، د هېواد په یوشمېر ولایتونو کې پر ښوونځیو او جوماتونو ترهګریزو بریدونو وروسته ویلي چې د افغانانو د بشري حقونو وضعیت باید خوندي شي.
نوموړي پر خپل ټویټرپاڼه لیکلي چې د تېرې اوونۍ د خونړیو بریدونو له امله د وژل شویو کسانو له کورنیو سره څنګ کې ولاړ دی.
د اسلامي امارت ویاند ذبیحالله مجاهد پر خپل ټویټرپاڼه د تښتول شوي ماشوم عبدالروف د خوشې کېدو په اړه وضاحت ورکړ. مجاهد لیکلي، بلخ کې د تښتول شوي ماشوم عبدالرووف د ژغورنې لپاره څه باندې ۲۰ ورځو راهیسې د ژغورنې عملیات روان و چې پرون شپه د یوشمېر انسان تښتوونکو تر وژلو او یوشمېر تر نیولو وروسته، عبدالرووف وژغورل شو.
سرچینې وایي چې نن د کابل ښار په پښتونستان څلور لاري کې یو ډاکټر د اسلامي امارت د ځواکونو په ډزو کې ټپي شوی دی.
نوموړی نن په مزارشریف کې د اسلامي امارت د مسوولانو له لوري د یوې غونډې په ترڅ کې خپلې کورنۍ ته تسلیم شو.
کندوز ولایت کې د مولوي سکندر پر جومات د تېرې ورځې د برید په اړه له غبرګونوو وروسته، د ایران د بهرنیو چارو وزارت دغه برید غندلی. دغه وزارت په افغانستان کې وروستیو بریدونو ته په اشارې په دغه هېواد کې د تاوتریخوالو زیاتوالی د ژورې اندېښنې وړ بللی دی.
د کابل په ګډون د هېواد په یوشمېر ولایتونو کې وروستیو خونړیو بریدونو او چاودنو ګڼشمېر افغانان اندېښمن کړي دي. د پلازمېنې کابل اوسېدونکي وايي چې له ګڼې ګوڼې څخه په ډکو سیمو کې چاودنو د خلکو ترمنځ وېره پیدا کړې.
د کندوز ولایت د امام صاحب ولسوالي یوه جومات کې خونړۍ چاودنه شوې. د اسلامي امارت ویاند په ټویټر کې لیکلي چې د کندوز ولایت امام صاحب ولسوالي اړوند د « خانقا مولوي سکندر» جومات په چاودنه کې د ماشومانو په ګډون ۳۳ ملکیان وژل شوي او ۴۳ نور ټپیان شوي دي.
باختر خبري اژانس خبر ورکړی چې د اسلامي امارت ځانګړو ځواکونو د بلخ ولايت په مرکز مزارشريف ښار کې د شيعه ګانو پر جومات د بريد طرحه کوونکی کس نيولی دی. باختراژانس په دې اړه نور جزیات نه دي لیکلي.
پرون د مزار شریف ښار په مرکز کې د « سه دوکان» پر جومات له خونړۍ برید وروسته د اسلامي امارت ځواکونو او د بلخ د مخکیني والي عطا محمد نور د خوریي سهیل زمري او د جمعیت اسلامي ګوند د انشعابي څانګې د مشر ترمنځ نښتې پیل شوې چې په پای کې دا نښته د سهیل زمري په وژل کېدو پای ته ورسېد. دا نښته پرون ماښام شاوخوا ۷ بجې رامنځته شوې وه.
نن غرمه شاوخوا ۱۲:۴۰ دقیقې د مزارشریف د «سه دوکان» جومات کې خونړۍ چاودنه وشوه. ویل کېږي چې دا د شیعیګانو اړوند جومات دی. سرچینې تاییدوي چې په دې چاودنه کې تراوسه له ۳۰ زیات کسان وژل شوي او تر ۸۰ ډېر ټپیان شوي چې د مزارشریف ښار حوزوي روغتون ته لېږدول شوي دي.
پر خوست او کونړ ولایتونو د پاکستاني پوځیانو له بریدونو څو ورځې وروسته د دغه هېواد د بهرنیو چارو نوې وزیرې حنا رباني کهر ویلي، هېواد یې د افغانستان خپلواکۍ، حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا ته درناوی لري.
« پلار یې معیوب و، زه خوشحاله وم چې مشر زوی لرم، زه به ستا لپاره مړه شم!» دا د هغې مور له درده ډک غږ ده چې پرون د کابل ښار په لوېدیځه سیمه کې د عبدالرحیم شهید لیسې په چاودنه کې خپل ۱۸ کلن زوی میلاد یې له لاسه ورکړ.
په دې وروستیو کې کندهار ولایت کې تر بل هر وخته جنايي پېښې ډېرې شوي چې د دغه ولایت د اوسېدونکو اندېښنې یې زیاتې کړې دي.
د کابل په لوېدیځه سیمه کې نن درېوو پرله پسې چاودنو پراخ ملي او نړیوال غبرګونونه راوپارول. په افغانستان کې د ملګرو ملتونو ځانګړې استازولۍ یا یوناما نن د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره د کابل په لوېدیځ کې د پرله پسې چاودنو په اړه غبرګون ښودلی او هغه یې غندلې دي. دغه بنسټ عدالت ته د دغو پېښو د عاملینو د راکاږلو غوښتنه کوي.
په ملګرو ملتونو کې د افغانستان دایمي استازي پر خوست او کونړ ولایتونو د پاکستان د هوايي بریدونو په اړه امنیت شورا ته شکایت کړی دی.
د افغان ځوانانو مدني ټولنه پر خوست او کونړ ولایتونو د پاکستان هوايي بریدونو او ایران کې د افغان کډوالو پر زورونې د نیوکې په څرګندولو سره وایي چې نړیواله ټولنه دې پر دغو دوو هېوادونو بندیزونه ولګوي څو د هغوی ورته کړنې تکرار نه شي.
