پنځه کاله وړاندې د ۲۰۱۷ کال د مې میاشتې په ۳۱مه د کابل په زنبق څلور لارې کې له چاودېدونکو توکو ډک یوه ټانکر موټر چاودنه وکړه چې شاوخوا ۶۰۰ کسانو ته پهکې مرګژوبله واوښته. د دې خونړۍ چاودنې مسوولیت چا پر غاړه وانهخیست، خو د مخکیني حکومت د ملي امنیت عمومي ریاست دغه برید د حقاني شبکې کار وباله.
د افغانستان لپاره د امریکا ځانګړي استازي ویلي، افغان سیاسي څېرې چې تېره اونۍ یې ورسره لیدلي په دې باور دي چې تاوتریخوالی د افغانانو لپاره ښه لاره نه ده او د ناورین د حل لپاره سیاسي بهیر ته لومړیتوب ورکوي او ورته لېواله دي. خو هغه ناهیلي څرګنده کړې چې اوس د دغسې یوه بهیر څرک نه لیدل کیږي.
د «مخلصین» په نوم یوې ډلې نن په کابل کې د یوې خبري غونډې پر مهال هېواد ته د بیا راتګ خبر وکړ. د دې ډلې يو شمېر غړي وايي چې اسلامي امارت ته د مشورې ورکولو لپاره بېرته هېواد ته راستانه شوي دي.
په دې وروستیو کې د اسلامي امارت له لوري د یوشمېر خبریالانو نیول، د رسنیو د ملاتړو بنسټونو او خبریالانو اندېښنې زیاتې کړې دي.
اسلامي امارت سره د نړیوالو پر تعامل د یوشمېر هېوادونو له ټینګار وروسته، د چارو ځینې کارپوهان په دې باور دي چې که اسلامي امارت نړۍ سره تعامل ونه کړي، روان وضعیت به تر دې هم ترینګلی شي او پایلې به یې د افغانانو ترڅنګ د نړیوالو په زیان وي. دوی وايي چې اسلامي امارت له نړۍ او نړیواله ټولنه باید اسلامي امارت سره تعامل وکړي.
د بهرنیو چارو وزارت په «افغانستان کې د بهرنیو ترهګرو ډلو د حضور او فعالیت» په اړه د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د څار ډلې راپور بېبنسټه او درواغ بللی دی. د ملګروملتونو د امنیت شورا څار ډلې په یوه تازه راپور کې ویلي، القاعده شبکه د اسلامي امارت تر واک لاندې خوندي مرکزونه لري.
همایون عارفي چې د غور ولایت اوسېدونکی دی، څه باندې یوه لسیزه کېږي چې نقاشي کوي او تراوسه یې لسګونه ارزښتمن اثار په خپلو کوتو نقاشي کړي دي.
د سلاموطندار رسنیزې شبکې خبریال رومان کریمي او موټر چلوونکی سمیعالله چې نن شاوخوا لس بجې د کابل نوي ښار حاجي یعقوب څلور لارې ته د ښځو د یوه اعتراضیه لاریون د خبري پوښښ په موخه ورغلي وو، د اسلامي امارت د استخباراتو لهخوا نیول شوي او د اوو ساعتونو لپاره په بند کې وو.
له تېرو څو ورځو راهیسې په ټولنیزو رسینو کې د افغانستان د ازادو خبریالانو د ټولنې پورې تړلی، یو مکتوب لاس په لاس کېږي چې د دې ټولنې لهخوا د خبریالانو په نوم ځينې کسان چې ګواکې افغانستان کې له ګواښ سره مخ دي، یوه بهرني بنسټ ته ورپېژندل شوي دي.
ملګروملتونو په یوه تازه راپور کې ویلي، القاعده شبکه د اسلامي امارت تر واک لاندې خوندي مرکزونه لري او د دې شبکې غړي په ازاده توګه افغانستان کې خپل فعالیت کوي. د چارو شنونکي وايي چې د القاعده او داعش په ګډون ټولې ډلې د امریکا او ملاتړو سره یې اړیکې لري چې د هغوی په امر فعالیت کوي او تمویلوي یې.
له ځنډ وروسته یوشمېر ښځو نن یو ځل بیا په کابل کې سرکونو ته راووتلې او د «ډوډۍ، کار او ازادۍ» شعارونه یې ورکړل. دوی د بېوزلۍ د پراخېدو او د اسلامي امارت له لوري پر ښځو د محدودیتونو د دوام په غبرګون کې اعتراض وکړ. ټاکل شوې وه دغه اعتراض په «حاجي یعقوب» څلور لارې کې وشي، خو د ا.ا د ځواکونو له لوري یې مخه ونیول شوه.
نږدې یوه اوونۍ وړاندې اسلامي امارت د کانونو او پټرولیم وزارت د سرپرست شهابالدین دلاور په مشري له هېواد څخه بهر له افغان شخصیتونو سره د اړیکو او راستنېدو کمېسیون جوړ او په رسمي توګه یې خپل فعالیت پیل کړ.
تاجکستان د افغانستان تحولات او سیمهییزو ګواښونو تر نوم لاندې د سیمې د هېوادونو د دوه ورځنۍ ناستې کوربه و. په دې غونډه کې د هند، چین، ایران، روسیې، ازبکستان، قرغزستان، قزاقستان او تاجکستان د امنیت شورا سلاکارانو ګډون کړی وو. په یاده غونډه کې د سیمې هېوادونو افغانستان کې د ترهګرو ډلو له شتون څخه اندېښنه څرګنده کړه.
په افغانستان کې د ماشومانو لپاره د ملګرو ملتونو د ملاتړې ادارې یا (یونېسف) ځانګړي استازي محمد اګ ایویا ویلي چې یوازې د دوو ورځو پرمهال دغه هېواد کې ۱۷ ماشومان وژل شوي دي.
د کندوز امنیتي مسوولان وايي چې په دغه ولایت کې د چاودنې له امله دوه ماشومان وژل شوي دي.
د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیوګوترېش په افغانستان کې وروستۍ چاودنې غندلي دي. هغه نن په ټویټر کې لیکلي چې دغو بریدونو د شیعهګانو په ګډون د ګڼ شمېر ملکیانو او ماشومانو ژوند واخیست.
