د ولسمشر لومړی مرستیال امرالله صالح وايي، پر کابل پوهنتون د شوي برید په تړاو یې نوې موندنې ښيي چې ترهګرو تر برید وروسته خپلې ګوتې پرې کړي او لاسونه یې په بمونو الوځولي دي. نوموړی وايي، دغه کار ښيي چې ترهګر پوهول شوي وو چې د نه پېژندګلوۍ لپاره یې باید د ګوتو ثبوت پاتې نه شي او له منځه یې یوسي.
د امریکا ولسمشریزو ټاکنو کې د ډیموکرات ګوند نوماند جوبایډن خپل جمهوریت پلوه سیال ډونالډ ټرمپ ته په ټاکنو کې ماتې ورکړه او د دې هېواد ۴۶م ولسمشر شو. بایډن په داسې حال کې واک ته رسېږي چې په افغانستان کې د سولې او جګړې بحثونه تاوده دي او ټرمپ په قطر کې د افغان دولت او طالب استازيو ترمنځ د سولې خبرو پروسه پيل کړې ده.
کابو یوه میاشت مخکې وروسته له هغې چې د غور ولایت د سمک سیمې اوسېدونکيو د مرغاب ولسوالۍ له مرکز نه د امنیتي ځواکونو او وسلهوالو طالبانو د وتلو لپاره اعتراضي لاریونونه وکړل، امنیتي ځواکونو دغه سیمه پرېښوده؛ خو اوس د یادې ولسوالۍ برخلیک ناڅرګند پاتې دی.
د ولسمشر لومړي مرستیال امرالله صالح او د ملي امنیت شورا سلاکار حمدالله محب د ولسي جرګې استجوابیه غونډې ته له ورتګه ډډه وکړه.
ټاکل شوې وه نن ولسي جرګه د امنیتي وضعیت په ځانګړي ډول پر کابل پوهنتون د برید په اړه د ولسمشر د لومړي مرستیال، د ملي امنیت سلاکار، د ملي دفاع وزارت سرپرست، د کورنيو چارو وزارت او د ملي امنيت سرپرست رييس په موجوديت کې بېړنۍ ناسته وکړي؛ خو امرالله صالح او حمدالله محب ولسي جرګې ته حاضر نهشول.
د افغانستان د اسلامي جمعيت ګوند اجرایي رييس عطا محمد نور طالبانو ته په خطاب کې وايي، که له وژلو لاس وا نهخلي، اړ کېږي چې وسلې ته لاس ور وړي. نوموړي د سولې روانو خبرو ته په اشارې له طالبانو وغوښتل چې په رښتينې توګه سوله وکړي.
د ملي دفاع وزارت مرستیال شاه محمود میاخېل پر خپله ټوېټر پاڼه ليکلي، افغانستان کې د غوڅ ملاتړ ماموریت افغان امنیتي او دفاعي ځواکونو سره د مرستو په دوام کې ۴۵۰ نوې هاموې ټانکونه، ۸۰ میلیونه مرمۍ، د شپې دوربینونه او ځینې نور پوځي تجهیزات افغان پوځ ته سپارلي.
ولسي جرګې د نن ورځې په عمومي غونډه کې د الکټرونيکي پېژندپاڼو د قانون د تعدیل طرحه تاييد کړه.
په دې طرحه کې چې شاوخوا ۶۰ وکيلانو لاسليکونه کړي وو، وړانديز شوې ده چې د دولتي کار کوونکيو، متقاعدینو، معلولانو او د شهیدانو د کورنیو معاشونه او حقوق د پخوانۍ کاغذي تذکرې له مخې ورکړل شي.
ولسي جرګې هېواد کې د ناامنيو د ډېرېدو له کبله غوښتي چې د افغانستان او امريکا ترمنځ امنیتي تړون لغوه شي.
د يادې جرګې غړيو نن د دې جرګې په عمومي غونډه کې وویل، سره له دې چې امریکا ژمنه کړې وه چې د امنیتي تړون په لاسلیک سره به په افغانستان کې سوله ټینګه شي؛ خو اوس له څو کلونو وروسته د امریکا او افغانستان ترمنځ امنیتي تړون د هېواد امنیتي وضعیت ښه والي لپاره مرسته نه ده کړې.
د هرات د والي وياند جېلاني فرهاد سلاموطندار ته وايي، د کورنیو چارو وزارت د درنو جرمونو پر ضد د مبارزې ادارې کارکوونکيو د ولایتي چارواکيو په همکارۍ د ياد ولايت ښاروال غلامحضرت مشفق له خپلو ۹ کارکوونکيو سره يو ځای د اختلاس او د دولتي عوایدو د حيف او ميل په تور نیولي دي.
د افغانستان د ازادو او عادلانه ټاکنو بنسټ یا فیفا غړيو نن په کابل کې د یوې خبرې ناستې پرمهال وویل چې د وزارتونو د سرپرستۍ چارو تنظیمونو قانون بې مانا دی او هېڅ ډول اجرايي ضمانت نه لري.
د شمالي اتلانتیک تړون يا ناټو یوه اعلامیه کې ویلي، ياد سازمان او غړيو هېوادونو يې د افغان امنیتي او دفاعي ځواکونو د ۲۰۲۱ م کال د ملاتړ لپاره پر خپلو مالي ونډو خبرې کړي او ټولو تایید کړې چې تر ۲۰۲۴ م کال پورې به د افغان ځواکونو مالي ملاتړ ته دوام ورکوي.
د هېواد په بېلابېلو برخو کې د جګړو له شدت سره په یوه وخت، د جګړې په لومړۍ کرښه کې مېشت سرتېري شکایت کوي او وايي، د وسلو، مهماتو او خوراکي موادو له کمښت سره مخ دي او په خپل وخت ورته اکمالات نه کېږي.
سره له دې چې وړاندې د افغان دولت او طالبانو مرکچي پلاويو ویلي وو، بینالافغاني خبرو کې به بهرنیان ونډه نه لري او افغان لوري به په خپله یوې پرېکړې ته رسېږي. خو اوس قطر کې د حکومت د مرکچي پلاوي یو غړی چې نه غواړي نوم یې خپور شي وايي، امریکا او ځینو نورو هېوادونو داسې یو میکانیزم چمتو کړی چې که هوکړه پرې وشي، نو ځینې بهرنیان به بینالافغاني خبرو کې د دواړو مرکچي ډلو ترمنځ د تسهیل کوونکيو په نامه کار کوي.
د الکټرونیکي تذکرو د انلاین فورمې د بهرنیو ژبو په لېست کې د فارسي ژبې ثبتولو نه وروسته د نیوکو په لړ کې، د احصايیې او معلوماتو ملي ادارې رييس جاوېد رسولي په دې اړه د سپیناوي ورکولو لپاره ولسي جرګې ته وغوښتل شو.
ولسي جرګې نن دو شنبه د رایو په غوڅ اکثریت د هغو ادارو لغو کېدل تصویب کړل چې د ولسمشر د تقنیني فرمان له مخې جوړې شوې وې. دغه پرېکړه وروسته له هغه کېږي چې د ولسي جرګې یو شمېر غړیو د تېرې چهارشنبې ورځې په عمومي غونډه کې د ملي امنیت شورا او د چارو ادارې په څېر هغو ادارو د لغو کېدو غوښتنه وکړه چې وايي په ناقانونه ډول جوړې شوې دي.
بررسی دیدهبان شفافیت افغانستان در مورد تطبیق قانون دسترسی به اطلاعات در نوزده نهاد دولتی کشور نشان میدهد که وزارت داخله در تطبیق قانون دسترسی به اطلاعات بدترین نهاد دولتی است.
