له تېرو نږدې دوو کلونو راهیسې افغان نجونې او مېرمنې له بېلابېلو محدودیتونو سره مخ دي او له زدهکړو او کار څخه راګرځول شوي دي.
یوشمېر هغه ښځې او نجونې چې خپلې دندې یې له لاسه ورکړي او کورناستي ته اړ شوي، سلاموطندار ته وايي، روان لوی اختر یې په خوښۍ نه دی نمانځلی.
د پکتیکا زلزله ځپلې ګیان ولسوالي روغتیايي چارواکي وايي چې یاده ولسوالي کې پر خوارځواکۍ د اخته ماشومانو او مېرمنو شمېر لوړ شوی دی.
یاده ولسوالي تېرکال یوې مرګونې زلزلې وځپله چې له امله یې سلګونو کسانو خپل ژوند له لاسه ورکړ، ګڼشمېر یې ټپیان او د دې ولسوالي نږدې ټول کلي له یوې مخې پر کنډواله بدل شول.
د فاریاب د مرکز میمنې ښاروالي وايي چې له یوې میاشتې راهیسې یې په دغه ښار کې د زړو او نامعیاري هټیو ورانولو او د ښاري نظم لپاره یې د بېرته رغولو چارې پیل کړې دي.
فاطمه چې خاوند یې مړ شوی او د خپلو شپږو یتیمو ماشومانو یوازینۍ سرپرسته ده، هره ورځ له سهار تر ماښامه د جوزجان مرکز شبرغان ښار په یوې څنډه کې د «پاپړو» په یوې کارخونه کې کار کوي.
که څه هم د ا.ا د حکومت نږدې دوه کاله پوره کېږي، خو د نړیوالې ټولنې له هڅو سره سره بیا هم په افغانستان کې سیاسي، اقتصادي او بشري وضعیت کړکېچن دی.
د نړیوالو چارو یوشمېر شنونکي وايي چې ملګري ملتونه د افغانستان د اوسني ناورین حل ته د ځواکمنو هېوادونو د ګټو او سیاستونو له زاویې ګوري او همدا لامل دی چې تر اوسه د افغانستان د ستونزو غوټه نهده خلاصه شوې.
د صنعت او سوداګرۍ وزارت ویاند عبدالسلام جواد اخندزاده سلاموطندار ته وايي چې دغه طرحه به په لومړي پړاو کې د شپږو میاشتو لپاره په ازمایښتي توګه پلې او دې موده کې به یې د افغانستان پر کورني بازار د اغېزو تر ارزونې وروسته د دایمي پليکېدو په تړاو ګامونه واخیستل شي.
د لوی اختر په رارسېدو سره د کابل ښار یوشمېر اوسېدونکي وايي، د اقتصادي ستونزو له امله د جامو او د وچې مېوې پېرلو توان نهلري او د اختر ورځو لپاره یې هېڅ چمتوالی نه دی نیولی.
د کابل ښار د «قلعهفتح الله» اوسېدونکی صبور سلاموطندار ته وايي چې اقتصادي وضعیت یې کمزوری دی او له همدې امله راتلونکي لوی اختر لپاره د وچې مېوې اخیستو توان نهلري.
د غزني یوشمېر اوسېدونکي وايي، د دغه ولایت په روغتیايي مرکزونو کې د ښځینه ډاکټرانو او کارکوونکو کمښت له امله روغتیايي خدمتونو ته د ښځینه ناروغانو لاسرسی محدود شوی. د غزني د عامې روغتیا ریاست مسوولان وايي چې شمسالعارفین کلینیک د یاد ریاست تر څار لاندې نه دی او د افغاني سرې میاشتې ټولنې ریاست له لوري فعالیت کوي.
د بلخ د عامې روغتیا ریاست مسوولان وايي چې د دغه ولایت د دهدادي ولسوالي په «کود برق» سیمه کې یې یو ۵۰بستریز روغتون ګټې اخیستنې ته سپارلی دی.
د بلخ د عامې روغتیا رییس نجیبالله توانا وايي چې دغه روغتون د عامې روغتیا وزارت له لوري د ۱۰۹ میلیونه افغانیو په لګښت جوړ شوی دی.
د کابل یوشمېر اوسېدونکي او هټۍوال وايي چې له تېرو څو ورځو راهیسې په یوه شپه او ورځ کې څه باندې لس ساعته برښنا نهلري چې له امله یې له ګڼو ستونزو سره لاس او ګرېوان دي.
هېواد کې د یوشمېر رسنیو خبریالان او کارکوونکي وايي چې د دندو له لاسه ورکولو له امله اړ شوي چې د خپلې کورنۍ اړتیا پوره کولو لپاره درنو او نورو کارونو ته مخه کړي.
محمدحسن شېرزاد چې لس کاله یې په رسنیو کې کار کړی، وايي، د جمهوریت له پرځېدو او د دندې له لاسه ورکولو سره اړ شوی چې کابل ښار کې ټکسي وچلوي.
د غزني اوسېدونکو نن (د چنګاښ دویمه، د جمعې ورځ) د دغه ولایت په جاغوري ولسوالي کې د څه باندې ۵۰۰ زره افغانیو په مالي لګښت د یوه پُل د جوړېدو چارې پیل کړې.
هرات کې د لوی اختر رانږدېکېدو په مناسبت د سوداګرو ښځو تولیداتو لپاره نن «پنجشنبه د سرطان لومړۍ» نندارتون پرانېستل شو چې د پنځو ورځو لپاره به دوام وکړي.
د هېواد په بازارونو کې د افغاني بانکنوټونو له زړښت او ډېروالي د شکایتونو ترڅنګ ځینې صرافان وايي چې په نویو چاپ شویو لسګون او شلګون افغاني بانکنوټونو پر وېش تجارت روان دی.
د پکتیکا، پکتیا او خوست ولایتونو په ګډون د هېواد په ځینو نورو سیمو کې هم تېرکال پر همدې ورځ مرګونې زلزلې د سلګونه کسانو ژوند واخیست او د هستوګنې ګڼشمېر کورونه یې ویجاړ کړل. د ګیان اوسېدونکی ګلروف وايي، ژمي کې د سړې هوا او اوس د ګرمۍ له امله په ستونزو کې دی.
د جمهوریت له پرځېدو وروسته د ښځو حقونو ملاتړي بنسټونه د افغانستان حقوقي-اداري جوړښت څخه څنډې ته کړل شوي او حقوقي خدمتونو ته د ښځو لاسرسی خورا محدود شوی او ځینو برخو کې لهمنځه تللی دی. په ورته مهال د افغانستان محکمو د تاوتریخوالي دیوان چې د تاوتریخوالي پر وړاندې د ښځو اړوند قضیو ته به یې رسېدنه کوله هم لهمنځه تللی دی.
