د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي رپورټر ریچارډ بنټ ویلي چې په ترکیه کې له افغان مېرمنو، مدني ټولنو غړیو، زدهکړیالانو د ولسي جرګې مخکینیو غړیو او د مخکیني حکومت له یوشمېر چارواکو سره لیدلي دي. نوموړي پر خپله ټویټرپاڼه لیکلي چې دغه لیدنه غیررسمي، لنډه او ډېره ګټوره وه.
د افغانستان لپاره د امریکا ځانګړي استازي ویلي، افغان سیاسي څېرې چې تېره اونۍ یې ورسره لیدلي په دې باور دي چې تاوتریخوالی د افغانانو لپاره ښه لاره نه ده او د ناورین د حل لپاره سیاسي بهیر ته لومړیتوب ورکوي او ورته لېواله دي. خو هغه ناهیلي څرګنده کړې چې اوس د دغسې یوه بهیر څرک نه لیدل کیږي.
په دې وروستیو کې د اسلامي امارت له لوري د یوشمېر خبریالانو نیول، د رسنیو د ملاتړو بنسټونو او خبریالانو اندېښنې زیاتې کړې دي.
همایون عارفي چې د غور ولایت اوسېدونکی دی، څه باندې یوه لسیزه کېږي چې نقاشي کوي او تراوسه یې لسګونه ارزښتمن اثار په خپلو کوتو نقاشي کړي دي.
د سلاموطندار رسنیزې شبکې خبریال رومان کریمي او موټر چلوونکی سمیعالله چې نن شاوخوا لس بجې د کابل نوي ښار حاجي یعقوب څلور لارې ته د ښځو د یوه اعتراضیه لاریون د خبري پوښښ په موخه ورغلي وو، د اسلامي امارت د استخباراتو لهخوا نیول شوي او د اوو ساعتونو لپاره په بند کې وو.
له تېرو څو ورځو راهیسې په ټولنیزو رسینو کې د افغانستان د ازادو خبریالانو د ټولنې پورې تړلی، یو مکتوب لاس په لاس کېږي چې د دې ټولنې لهخوا د خبریالانو په نوم ځينې کسان چې ګواکې افغانستان کې له ګواښ سره مخ دي، یوه بهرني بنسټ ته ورپېژندل شوي دي.
له ځنډ وروسته یوشمېر ښځو نن یو ځل بیا په کابل کې سرکونو ته راووتلې او د «ډوډۍ، کار او ازادۍ» شعارونه یې ورکړل. دوی د بېوزلۍ د پراخېدو او د اسلامي امارت له لوري پر ښځو د محدودیتونو د دوام په غبرګون کې اعتراض وکړ. ټاکل شوې وه دغه اعتراض په «حاجي یعقوب» څلور لارې کې وشي، خو د ا.ا د ځواکونو له لوري یې مخه ونیول شوه.
نږدې یوه اوونۍ وړاندې اسلامي امارت د کانونو او پټرولیم وزارت د سرپرست شهابالدین دلاور په مشري له هېواد څخه بهر له افغان شخصیتونو سره د اړیکو او راستنېدو کمېسیون جوړ او په رسمي توګه یې خپل فعالیت پیل کړ.
د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیوګوترېش په افغانستان کې وروستۍ چاودنې غندلي دي. هغه نن په ټویټر کې لیکلي چې دغو بریدونو د شیعهګانو په ګډون د ګڼ شمېر ملکیانو او ماشومانو ژوند واخیست.
د اسلامي امارت د بهرنیو چارو وزارت نن په یوه خپره کړې اعلامیه کې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا وروستۍ پرېکړې ته غبرګون ښودلی دی. د بهرنیو چارو وزارت ویلي چې په افغانستان کې د ښځو د حقونو نقض په اړه د دوی اندېښنه له واقعیت څخه لرې او بېبنسټه ده.
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي رپورټر ریچارډ بنټ یوشمېر ولایتونو ته له سفر وروسته، نن په کابل کې د یوې خبري ناستې پرمهال په افغانستان کې د بشريحقونو وضعیت په اړه اندېښنه ښودلې او د اسلامي امارت سرپرست حکومت یې د بشريحقونو او امنیت په ټینګښت کې ناکام وباله.
د افغان ښځو او بشري حقونو لپاره د امریکا ځانګړې استازې رینا امیري په کابل او بلخ کې پرونیو چاودنو ته په غبرګون کې ویلي چې اسلامي امارت باید د خلکو امنیت ټينګ کړي.
نوموړې پر خپله ټویټرپاڼه لیکلي: «دغه بریدونه یوازې بېګناه افغانانو ته چې په کافي اندازه یې درد او غم لیدلي، له ویجاړۍ پرته نور څه نه لري.»
هرات کې د یوشمېر چاپخونو خاوندان وايي، نږدې یوه اوونۍ وړاندې د دغه ولایت ښاروالي ټولو چاپخونو او تبلیغاتي شرکتونو ته یو مکتوب لېږلی او ترې غوښتنه یې کړې چې د ژوندیو موجوداتو د تصویرونو له چاپ څخه ډډه وکړي.
د افغانستان لپاره د اروپايي ټولنې سفیر وان برانټ ویلي چې د یادې ټولنې سفیرانو د افغانستان وضعیت په اړه انلان ناسته جوړه کړې ده.
د ملګرو ملتونو د امنیت شورا غړیو هېوادونو له اسلامي امارت څخه غوښتنه کړې چې افغانستان کې د ښځو او نجونو پر ازادیو او اساسي حقونو د محدودیت له لګولو لاس واخلي. همداراز د امنیت شورا غړیو هېوادونو د افغانستان ناامنه وضعیت او سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او امنیتي ننګونو او پر خلکو یې د اغېز په اړه هم اندېښنه څرګنده کړې ده.
د بشري حقونو څار بنسټ د ټلویزیونونو ښځینه ویندویانو لپاره د ماسک کارولو اجباري کېدو په تړاو د اسلامي امارت د امر په غبرګون کې ویلي چې دا محدویتونه د بیان ازادۍ لپاره د ښځو د حقونو او د شخصي خپلواکۍ او مذهبي باورونو نقض دی.
