واشنګټن پوسټ ورځپاڼې د امریکايي چارواکو له قوله راپور ورکړی چې د امریکا متحده ایالاتو د ولسمشر جو بایډن اداره د افغانستان د اسلامي امارت له رهبرۍ سره پر داسې یوې طرحې کار کوي چې افغانستان وکولای شي، د افغانستان بانک کنګل شویو شتمنیو ته لاسرسی پیدا کړي.
له څو ورځو راهیسې په کابل کې د سرپرست حکومت له خوا د یوې لویې غونډې د جوړېدو خبرونه ورکړل شوي، خو تراوسه د یادې ناستې د اجنډا او څرنګوالي په اړه څه نه دي ویل شوي.
ګالوپ موسسې په یوې تازه سروې کې ویلي چې افغانان د نړۍ په کچه تر ټولو ډېر منفي عواطف لري. ګالوپ دغه سروې د نړۍ په بېلابېلو هېوادونو کې کړې چې نن یې پایلې اعلان کړې.
نن په کابل کې یوشمېر دیني عالمانو او مدني فعالانو د یوې کډې خبري ناستې پرمهال له اسلامي امارت غوښتنه وکړه چې ښځو ته باید د علماو په جوړېدونکې ناسته کې د ګډون اجازه ورکړي.
د اسلامي امارت ویاند ذبېحالله مجاهد پر خپله ټوېټرپاڼه لیکلي چې هېواد کې زلزله ځپلو سره د مرستې په موخه د چین هېواد له بشري مرستو بار دوه الوتکې نن کابل ته رارسېدلې دي.
د ملګرو ملتونو د بشردوستانه مرستو د همغږۍ دفتر یا اوچا د افغانستان په سوېل ختیځ ولایتونو کې د زلزله ځپلو لپاره د ۱۱۰ میلیونه ډالرو د مرستې غوښتنه کړې ده. اوچا زیاته کړې چې ملګريملتونه او د دغه سازمان بشريهمکاران په زلزله ځپلو ولسوالیو کې ۳۶۲زره زیانمنو ته ۱۱۰ میلیونه ډالر مرسته راټولوي.
په کابل او کندهار کې د روږدو کسانو د درملنې د یو شمیر مرکزونو مسوولان شکایت کوي چې په افغانستان کې د اسلامي امارت د واکمنۍ راهیسې هېڅ بنسټ ورسره مرسته نه کوي.
د هېواد په پکتیکا او خوست ولایتونو کې د تېرې چهارشنبې ورځې زلزلې سلګونه کسان مړه او سلګونه نور ټپیان کړل. د دې ترڅنګ په دغه زلزله کې په زرګونه ویجاړ شوي چې له امله یې د زلزله ځپلو سیمو اوسېدونکي له بېلابېلو ستونزو سره لاس او ګرېوان دي.
کابل کې یوشمېر خبریالان د خپلو رسنیزو فعالیتونو پرمهال اطلاعاتو ته د نه لاسرسي له امله شکایت کوي. دوی وايي چې ډېری وخت حکومتي چارواکي د اړوند موضوعاتو په اړه پر وخت معلومات نه ورکوي او په دې برخه کې له ګڼو ستونزو سره مخ دي. په کابل کې یو خبریال تاجولي غورځنګ وايي چې رسنۍ معلوماتو ته اړتیا لري او حکومت باید ورته پر وخت معلومات ورکړي.
پکتیکا کې د تېرې چهارشنبې له مرګونې زلزلې وروسته چې سلګونه کسانو ته یې مرګژوبله واړوله، اوس زلزله ځپلو سیمو کې د بېلابېلو ناروغیو د خپرېدو احتمال ډېر شوی دی.
د سره صلیب نړیوالې کمېټې په خپل تازه راپور کې ویلي چې په سوېلي ولایتونو پکتیکا، پکتیا او خوست کې د شوې زلزله له امله څه باندې ۶۰زره کورنۍ چې ۲۰۰زره کسان کېږي، زیانمن کړي دي.
نن د جون میاشتې ۲۶ له نشهيي توکو سره د مبارزې له نړیوالې ورځې سره برابره ده. هېواد کې پر نشهيي توکو یوشمېر روږدي وايي چې له سخت روحي فشار سره مخ دي.
ټاکل شوې د روانې چنګاښ میاشتې په اتمه نېټه د «چهارشنبې» پر ورځ د ا.ا د سرپرست حکومت له لوري په کابل کې لویې جرګې ته ورته ستره غونډه جوړه شي. د یادې غونډې په تړاو په ټولنیزو رسنیو کې یو مکتوب هم لاس په لاس کېږي چې ښيي دغه غونډه کې به د هرې ولسوالي په استازیتوب دوه دیني عالمان او یو ولسي مشر ګډون ولري.
په بشردوستانه چارو کې د ملګرو ملتونو د سرمنشي مرستیال مارتین ګریفیټس ویلي چې دغه سازمان افغانستان کې له زلزله ځپلو سره د ۱۰ میلیونه ډالرو په ارزښت بېړنۍ مالي مرسته کوي.
نوموړي پرون پر خپله ټوېټرپاڼه لیکلي چې دغه ۱۰ میلیونه ډالري مرسته به د ملګرو ملتونو د اضطراري صندوق له لارې افغانستان کې زلزله ځپلو ته ورکړل شي.
که څه هم سرپرست حکومت او یوشمېر هېوادونو په پکتیکا او خوست کې زلزله ځپلو ته د مرستولو رسولو لړۍ پیل کړې، خو د پکتیکا زلزله ځپلې وايي چې تراوسه یې مرستې نه دي ترلاسه کړي.
د ملګرو ملتونو د بشريحقونو شورا پرون ویلي چې افغانستان کې د ښځو او مېرمنو د وضعیت په اړه بېړنۍ ناسته جوړوي.
