د کابل ښار یوشمېر اوسېدونکي په دې وروستیو کې د وسلهوالو غلاوو له ډېروالي شکایت کوي. دوی وايي چې وسلهوال غله په رڼا ورځ له خلکو د ټوپک او توپانچې په زور پیسې، موبایل او نور وسایل اخلي. د کابل یو اوسېدونکی رویا کوشا سلاموطندار ته وايي چې څو ورځې وړاندې وسلهوالو غلو ترې د ټوپک په زور پیسې او موبایل واخیستل.
د غزني د پوهنې ریاست روان کال د دغه ولایت د «اندړ» «ناوه» او «خوګیاڼو» ولسوالۍ په لرو پرتو کلیو کې پنځه ښوونځي جوړ کړي چې ورسره یادو سیمو کې سلګونه زدهکوونکو ته د زدهکړو زمینه برابره شوې ده.
له هغه وروسته چې اسلامي امارت په ټولو کورنیو او بهرنیو نادولتي موسسو کې د ښځینه کارکوونکو کار وځنډاوه، په ملي او نړیواله کچه پراخ غبرګونونه را وپارېدل.
په دې لړ کې د ملګرو ملتونو سازمان، اروپايي هېوادونو، د بښنې نړیوال سازمان او یوشمېر نورو نړیوالو بنسټونو او هېوادونو د اسلامي امارت دا پرېکړه په سختو ټکو وغندله.
د بهرنیو چارو وزارت سرپرست امیرخان متقي وايي، افغانان د اسلامي امارت له حکومت څخه امنیت، سوداګري، کار او زدهکړې غواړي.
هغه زیاتوي: «ملت نن خدمت غواړي، ملت له تاسې امنیت، سوداګري، کار او زدهکړې غواړي.»
د ریاستالوزرا اداري او دویم مرستیال عبدالسلام حنفي نن یکشنبه د مرغومې څلورمه کابل کې یوې غونډې ته د وینا پر مهال ویلي چې د سوداګرو او پانګوالو د تېرو کلونو د مالیاتي سرغړونو جریمې د دوی د هڅونې او د هېواد اقتصادي پرمختګ په موخه بښل شوي دي.
د افغانستان په غیردولتي کورنیو او بهرنیو موسسو کې د اسلامي امارت له لوري د ښځو پر کار د بندیز پرېکړې ته په غبرګون کې د افغانستان لپاره د امریکا ځانګړي استازي توماس وېسټ دغه پرېکړه غیرمسوولانه بللې ده.
د بښنې نړیوال سازمان د اسلامي امارت د هغې پرېکړې پر وړاندې غبرګون ښودلی چې له مخې یې، کورنیو او بهرنیو نادولتي موسسو ته سپارښتنه شوې، څو تر بل امر پورې د ښځینه کارکوونکو کار وځنډوي.
د اسلامي امارت له لوري په پوهنتونونو کې د نجونو د زدهکړو مخنیوي پر وړاندې د را پارېدلیو غبرګونونو په دوام، د اسلامي امارت یوشمېر چارواکو هم له دې پرېکړې سره مخالفت کړی دی.
د کورنیو چارو وزارت سلاکار انس حقاني پر ټویټر د قلم ارزښت کمېدو او په دې برخه کې د چوپتیا په اړه څو بیتونه لیکلي دي.
د اقتصاد وزارت په یوه مکتوب کې ټولو کورنیو او بهرنیو نادولتي موسسو ته سپارښتنه کړې چې تر بل امر پورې دې د ښځینهوو کارکوونکو دندې وځنډوي.
د اقتصاد وزارت په دغه مکتوب کې چې پر ټولنیزو رسنیو لاس په لاس کېږي، لیکل شوي چې که کومې کورنۍ او بهرنۍ نادولتي موسسې په دې برخه کې ناغېړي وکړه، دغه وزارت به یې جوازونه لغوه کړي.
یوشمېر زدهکړیالانو نن د اعتراض په توګه په هرات او تخار ولایتونو کې د نجونو پر زدهکړو د اسلامي امارت د بندیز پر وړاندې لاریون وکړ.
معترضانو خپل لاریون د تخار د مرکز تالقانو ښار د تېلو پلورنځای له څلورلارې نه پیل کړ او غوښتل یې چې تر استقلال څلورلارې پورې ولاړې شي، خو د اسلامي امارت د ځواکونو له مخالفت سره مخامخ شوې.
له هغه وروسته چې اسلامي امارت د نجونو پر مخ د پوهنتونونو دروازې وتړلې، د افغانانو ترڅنګ، د سیمې او نړۍ هېوادونو د دې پرېکړې پر وړاندې غبرګونونه وښودل.
تازه د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند ناصر کنعاني هم ویلي چې د اسلامي امارت دې پرېکړې خواشیني کړي دي.
پوهنتونونو ته د افغان نجونو پر تګ بندیز او پر وړاندې یې د پوهنتون دروازو د تړل کېدو په دوام، له پرون راهیسې د هېواد د بېلابېلو خصوصي او دولتي پوهنتونونو نږدې ۵۰ استادانو له دندو استعفاوې کړې دي. د کابل پوهنتون استاد عبیدالله وردګ لومړنی استاد و چې پرون یې د ا.ا د دې پرېکړې په غبرګون کې د اعتراض په توګه له استادۍ استعفا وکړه.
د افغانستان مخکیني ولسمشر محمداشرف غني د اسلامي امارت له لوري پوهنتونونو کې د نجونو د زدهکړو ځنډېدو په غبرګون کې روان وضعیت جنسیتي اپرټایډ بللی او له ا.ا یې غوښتنه کړې چې د دوحې هوکړې پټ «ضمایم» افغانانو سره شریک کړي. خو اسلامي امارت ته نږدې څېره او سیاسي فعال سیدذکرالله هاشمي وايي، د دوحې هوکړه ضمیمه نهلري.
د پکتیا د اریوب ځاځي ولسوالي اوسېدونکي وايي چې لومړنیو روغتیايي خدمتونو ته لاسرسی نه لري او دې برخه کې له ګڼو ستونزو سره مخ دي.
په پوهنتونونو کې د نجونو د زدهکړو بندېدو په اړه د غبرګونونو پر دوام د سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزارت ویلي چې د اسلامي امارت له دې پرېکړې خواشینی او حیران شوی دی.
یوشمېر افغان خبریالان او د بشري حقونو فعالان چې بېګاه د پاکستان په پلازمېنې اسلاماباد کې د اعتراض په توګه را ټول شوي وو، له نړیوالې ټولنې، په تېره د ملګرو ملتونو سازمان، امریکا، کاناډا او نورو اروپايي هېوادونو وغوښتل چې له دوی سره پر کړیو ژمنو دې عمل وکړي.
