د هلمند اوسېدونکي وايي، سره له دې چې افغانستان سره پراخې نړیوالې مرستې کېږي، خو دوی لا هم له ګڼو ستونزو سره مخ دي.
د هلمندیانو په وینا، دغه ولایت کې پر اړمنو کورنیو مرستې په سمه توګه نه وېشل کېږي او د وېش پر مهال ترې محرومې وي.
د اسلامي امارت د لوړو زدهکړو وزارت ټولو دولتي او خصوصي پوهنتونونو او موسسو ته په یوه مکتوب کې لیکلي چې د کابینې د پرېکړې له مخې، تر بل امر پورې په پوهنتونونو کې د نجونو د زدهکړو بهیر ودروي. په همدې حال کې د لوړو زدهکړو وزارت ویاند حافظ ضیاالله هاشمي هم تایید کړه چې یاد مکتوب د دغه وزارت له لوري خپور شوی او سم دی.
د ملګروملتونو سرمنشي انټونیو ګوټرېش د دې سازمان په وروستۍ کلنۍ غونډه کې د افغانستان په اړه د وینا پر مهال له اسلامي امارت غوښتنه وکړه چې له خپلې خاورې د ګاونډیو هېوادونو پر ضد د ترهګریزو بریدونه مخه ونیسي. نوموړي د ټولګډونه حکومت جوړېدو، د بشري حقونو پر ټینګښت، ښځو او نجونو ته د زدهکړو حق پر ورکړې ټينګار وکړ.
د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت نن کابل کې د کورنیو بېځایه شویو د وضعیت اروزنې په موخه (د مرکزي ولایتونو ترمنځ د ستراتیژیکې همغږۍ) تر عنوان لاندې غونډه وکړه. د دې ترڅنګ، مزار شریف کې یوشمېر بېځایه شوې کورنۍ سلاموطندار ته وايي، د ژمي په رانږدې کېدو سره له سختو ستونزو سره مخ دي.
د زابل د عامې روغتیا ریاست مسوولان وايي چې د دغه ولایت په شاجوی ولسوالي کې د یوې ناپېژنده ناروغۍ له امله دوه کسان مړه شوي او ۸۰ نور پرې اخته شوي دي.
د مسوولانو په وینا، دغه ناروغۍ د شاجوی ولسوالي په «فتوزو» سیمه کې خپره شوې چې له امله یې دوه ماشومانو خپل ژوند هم له لاسه ورکړی دی.
د عامي روغتیا وزارت مسوولانو ویلي، د افغانستان په ۲۶ ولایتونو کې يې د پولیو ضد واکسین کمپاین پیل کړی چې څلور ورځې به دوام وکړي.
د عامې روغتیا وزارت مسوولان وايي چې د سالنګ تونل کې د اورلګېدنې له امله د مړو شویو شمېر ۳۱ او د ټپیان شمېر ۳۷ کسانو ته لوړ شوی دی. د عامې روغتیا وزارت ویاند همداراز زیاته کړې چې دا شمېرې وروستۍ نه دي او د معلوماتو تر بشپړېدو وروسته به رسنیو سره وروستۍ شمېرې شریکې کړي.
د عامې روغتیا وزارت یوې متخصصې ډلې په هلمند کې د سترګو ناروغۍ د سلګونه کسانو وړیا درملنه پیل کړې ده.
د هلمند د عامې روغتیا ریاست مسوولان چې دغه ولایت کې دعامي روغتیا وزارت د یو نهه کسیزه متخصیص ټیم لخوا د سترګو ناروغانو درملنه پیل شوې ده.
ټاکل شوې چې سبا سهشنبه د ډسمبر میاشتې ۲۰مه د ملګرو ملتونو امنیت شورا د افغانستان وضعیت په اړه د امریکا په نیویارک ښار کې غونډه وکړي.
د ملګروملتونو سرمنشي انټونیو ګوټرېش به د یوناما له لوري افغانستان کې د جنګي جرمونو مستند شوي راپورونه هم دې غونډه کې وړاندې کړي.
د ا.ا چارواکو د کډوالۍ نړیوالې ورځې په نمانځغونډه کې ډاډ ورکړ چې په ګاونډیو او نورو هېوادونو کې د افغان کډوالو وضعیت له نږدې څاري او هڅه کوي ستونزې یې حل کړي.
د ا.ا رییسالوزرا محمدحسن اخوند دې غونډې ته په لېږلي پیغام وویل چې هڅه کوي د کورنیو بېځایه شویو او نورو هېوادونو کې د افغان کډوالو ستونزې حل کړي.
د پروان امنیتي مسوولان تاییدوي چې د سالنګ په تونل کې د اورلګېدنې له کبله ۴۷ کسانو ته مرګژوبله اوښتې ده. مسوولانو ویلي چې بېګاه د سالنګ په تونل کې دننه یوه ټانکر اور اخیستی او اورلګېدنه رامنځته شوې ده. په ورته وخت کې د عزیزالله عمر زیاتوي چې د تېلو ټانکر د چاودنې له کبله د سالنګ تونل د چت یوه برخه هم نړېدلې ده.
د هلمند اوسېدونکي په خپلو سیمو کې د معیاري روغتیايي مرکزونو د نشتون او کمښت څخه شکایت کوي او وايي چې ډېری وخت له لومړنیو روغتیايي خدمتونو څخه محروم وي.
د ملګرو ملتونو سازمان څېړونکو د یوې ویناپاڼې په خپرولو سره افغانستان کې د بشري حقونو وضعیت په اړه اندېښنه ښودلې او له اسلامي امارت یې غوښتي چې هر څه ژر دې په عام محضر کې د دُرو وهلو او اعدام سزاګانې ودروي. په ویناپاڼې کې همداراز ویل شوي چې په عام محضر کې دُرې وهل او اعدام د شکنجې د منع نړیوالو اصولو سره په ټکر کې دي.
د سره صلیب نړیوالې کمټې مسوولان وايي چې افغانستان کې د ژمي په نږدې کېدو او ناوړه اقتصادي وضعیت خلک له یوه داسې وضعیت سره مخ کړي چې د ځان تودولو او خوړو ترمنځ باید یو انتخاب کړي. د سره صلیب نړیوالې کمېټې له دې وړاندې هم افغانستان کې د ناوړه اقتصادي او بشري وضعیت په اړه اندېښنه ښودلې وه.
د ژورنالېستانو د ساتنې کمېټې (CPJ) پرون په یوه راپور کې افغانستان د هغو هېوادونو په نوملړ کې راوستی چې ډېر خبریالان پهکې نیول کېږي.
په دغه راپور کې، ایران په تېر یوه کال کې د ۶۲ خبریالانو په نیول کېدو سره د نورو هېوادونو په سر کې راغلی دی.
د هلمند د اطلاعاتو او کلتور ریاست مرستیال محمدقاسم ریاض سلاموطندار ته ویلي، د دغه ولایت استیناف محکمې ۲۰ کسان چې پر غلا او ناروا اړیکو مجرم ګڼل شوي وو، د خلکو په مخ کې په دُرو وهلي دي.
