د هېواد د شمال په پنځو ولایتونو کې ۲۲صنعتکارو او سوداګرو مېرمنو سلاموطندار سره د مرکو په ترڅ کې ویلي چې کاروبار یې بازار نهلري.
یادو مېرمنو خپلو مرکو کې اندېښنه څرګنده کړې چې د لاسي صنایعو عاید یې کم دی، خو په وینا یې، اړ دي د خپلې کورنۍ اړتیاوو برابرولو لپاره پر دې کار ځان بوخت وساتي.
د خوست د عامې روغتیا ریاست مسوولان وايي چې دغه ولایت کې پر «تلاسیمیا ناروغۍ» ۱۰۰۰ ماشومان اخته دي او د درملنې لپاره یې هېڅ دولتي روغتیايي مرکز هم نهلري. نوموړي وويل چې خوست کې د دې ناروغۍ درملنې يوازې یو خصوصي مرکز شته او په دولتي کچه به هم امکانات برابر کړي.
د غزني د لرې پرتو سیمو یوشمېر مېرمنې وايي چې د ناڅرګنده لاملونو له امله پر یو ډول جلدي ناروغیو اخته شوې دي.
د یاد ولایت د خوګیاڼیو ولسوالي اوسېدونکې شهناز چې غزني ښار ته د خپلې جلدي ناروغي د درملنې لپاره راغلې، سلاموطندار ته وايي، له دې سربېره، خور یې هم پر دې ناروغي اخته شوې.
د پکتیا د میرزکې ولسوالي «کړکین دره» چې شاوخوا ۸۰۰ کورنۍ پهکې ژوند کوي، اوسېدونکو یې په لومړي ځل دې سیمې ته د سړک لپاره د لارې د هوارېدو چارې پیل کړې دي.
د یادې سیمې اوسېدونکي په خپل شخصي لګښت او اشر په مرسته دې سیمې ته د سړک د تېرېدو هڅې کوي.
د سرپرست حکومت د کابینې یوشمېر غړي، د چین سفیر او د لوګر محلي چارواکو له عینک کان څخه لیدنه وکړه.
د یادې لیدنې پرمهال د لوګر ولایتي چارواکو د «امسيسي» چینایي شرکت له مسوولانو غوښتنه چې ژر تر ژره د عینک کان د مسو استخراج عملي چارې پيل کړي.
د میدانوردګ چارواکي وایي چې د دغه ولایت په مرکز او ولسوالیو کې د وروستیو اورښتونو او سېلابونو له امله خلکو ته د ځاني زیان سربېره، درانه مالي زیانونه هم اوښتي دي.
د کورنيو چارو وزارت د نشهيي توکو پر وړاندې د مبارزې معينيت د دفتر رییس حسیبالله احمدي سلاموطندار ته وايي، د روان ۱۴۰۳کال له پیل راهيسې هېواد کې د عملياتو پرمهال شاوخوا ۱۸۰۰هکټاره ځمکه د نشهيي توکو له کښت پاکه کړې. همداراز د یاد ولایت یوه بل کروندګر عبدالروف وايي، د کوکنارو ښې بیې له امله خلک دغه بوټی کري.
افغانستان کې د ملګروملتونو د استازولۍ دفتر «یوناما» سلاموطندار ته په یوې رالېږل شوې خبرپاڼه کې ویلي، د ملګروملتونو په مالي او اداري چارو کې د مشورتي کمېټې یو پلاوی د یوناما چارو ارزونې په موخه کابل ته راغلی دی. د دوی په وینا، یوناما د وروستیو کلونو پرمهال پر دې نهده بریالۍ شوې چې خپلې دندې په سمه توګه پرمخ بوځي.
لوګر کې د ۲۰۳ منصوري قولي اردو چارواکي وایي چې د کشفي او استخباراتي راپورونو له مخې، امنیتي ځواکونو په څرخ، برهکي برک او ازرې ولسوالیو کې عملیات کړي او یوشمېر وسلې او مهمات یې نیولي دي.
د تخنیکي او مسلکي زدهکړو ادارې اړوند د افغان ټکنالوژۍ انسټیټیوټ دوو زدهکړیالانو یوه بېپېلوټه الوتکه جوړه کړې.
د برکتالله اکبري او احمدشجاع اکبري په نومونو دغه دوه زدهکړیالان د کاپیسا د نجراب ولسوالي اوسېدونکي دي او کابل کې د افغان ټکنالوژۍ انسټیټیوټ د برښنا او ماشین میخانیک برخه کې زدهکړې کوي.
د ملي دفاع وزارت د پاکستان د پوځ ویاند هغه ادعا ته چې ګواکې په دغه هېواد کې پر چینایي وګړو شوی ځانمرګی برید په افغانستان کې پلان شوی و، غبرګون ښودلی او دغه ادعا یې په کلکو ټکو غندلې. د خورازمي په وینا، د ورته پېښو او موضوعاتو د «پړې ګوته افغانستان ته نیول په کلکو ټکو غندي.»
د غور یوشمېر ځوانانو د دغه ولایت د مرغاب او چهارسدې ولسوالیو له سېلابځپلو سره د مرستو راټولولو کمپاین پیل کړی دی.
یوشمېر دغه ځوانان چې د یاد ولایت مرکزي چوک کې یې خیمې وهلي، له خلکو، سوداګرو او مرستندويه بنسټونو غوښتنه کوي چې له سېلابځپلو کورنیو سره مرسته وکړي.
د ریاستالوزرا سیاسي مرستیال مولوي عبدالکبیر وايي چې د ا.ا مخالفان دې له خپل مخالفت لاس واخلي او هېواد ته دې راشي.
نوموړي دغه څرګندونې نن سهشنبه، غويي ۱۸مه پروان کې د یوې غونډې پرمهال کړې دي. د نوموړي په وینا، ګاونډیان او د سیمې هېوادونه پر دې سلا او مشور بوخت دي، څو «امارت» په رسمیت وپېژني.
د لوګر د پوهنې ریاست محلي چارواکي وایي چې د ماشومانو لپاره د ملګروملتونو ملاتړې ادارې (UNICEF) له لوري د مرکز پلعلم په ګډون د شپږ ولسوالیو په شاوخوا ۶زره او ۵۰۰ زدهکوونکو د لیکلوست کتابونه او قرساسیه ووېشل شول.
غزني کې د پوهنې ریاست چارواکي وايي چې د دغه ولایت اوسېدونکي په خپل شخصي لګښت یوه ښوونځي ته ودانۍ جوړوي.
د چارواکو په وینا، دغه ښوونځي د یاد ولایت د جاغوري ولسوالي په «داوود زیرک» کلي کې جوړېږي چې د ودانۍ د جوړېدو لګښت یې د سیمې د اوسېدونکو له لوري ورکول کېږي.
د ننګرهار د کرنې، اوبولګولو او مالدارۍ ریاست مسوولان وایي چې د دغه ولایت په یوشمېر ولسوالیو کې د شېدو ټولولو مرکزونه جوړ شوې دي.
د یاد ریاست په وینا، دغه مرکزونه افغان ځوانانو خدماتي موسسې په تخنیکي همکاري او ملګروملتونو کې د مېرمنو چارو سازمان په مالي لګښت رامنځته شوي. یاد ۲۵ مرکزونه د ننګرهار په خوږیاڼو، شېرزاد، دره نور او کامې ولسوالیو کې جوړ شوې دي.
