د افغانستان وتلې سندرغاړې افسانه نوابي مړه شوه
د افغانستان وتلې سندرغاړې پیکر سلطان چې په افسانه نوابي پېژندل کېده، په المان کې مړه شوې ده.
د اطلاعاتو او فرهنګ سرپرست وزیر محمدطاهر زهیر نن په یوه پیغام کې د هغې مړینه یوه ضایعه بللې ده.
د افغانستان وتلې سندرغاړې پیکر سلطان چې په افسانه نوابي پېژندل کېده، په المان کې مړه شوې ده.
د اطلاعاتو او فرهنګ سرپرست وزیر محمدطاهر زهیر نن په یوه پیغام کې د هغې مړینه یوه ضایعه بللې ده.
په افغانستان کې د سولې راتلل او د دې لپاره روان مذاکرات تراوسه لا په خورا پېچلې حالت کې دي او د حکومت او طالبانو له لوري د سولې په برخه کې لا هم د یوه کوچني پرمختګ زېری خلکو ته نه دی ورکړل شوی. همدا څو ورځې مخکې د امریکا د بهرنیو چارو وزیر ولسمشر غني ته لیک ولېږه چې د سولې لپاره په کور دننه له یوشمېر سیاستوالو سره ګډ کار وکړي.
د ولسمشر د ملي امنیت سلاکار حمدالله محب وايي، د افغانستان استازي د مسکو او استانبول په غونډو کې چې د افغان سولې په اړه د روسیې او ترکیې په کوربهتوب جوړېږي، ګډون کوي.
نوموړي چې نن په کابل کې د امنیتي چارواکو په غونډه کې خبرې کولې وویل، د روسیې او ترکیې په غونډو کې د افغان پلاوي پر څرنګوالي او ترکیب خبرې روانې دي او افغان حکومت په دواړو هغو کې ګډون کوي.
د عامه اړیکو او ستراتیژیکو چارو رييس او د ولسمشر محمد اشرف غني ستر سلاکار وحید عمر وايي، هېڅ کس یا اداره اجازه نهلري چې د اساسي قانون پر خلاف هېوادوالو لپاره محدودیتونه وټاکي.
د وحيد عمر دغه څرګندونې نن وروسته له هغه شوي کله چې د پوهنې وزارت د وروستۍ پرېکړې په اړه چې له مخې يې له ۱۲ کلنۍ وروسته نجونې نهشي کولای د نارينه په غونډو کې ترانې ولولي.
د پکتيا د اريوب ځاځيو ولسوالي غرونه تر ډېره په طبيعي ځنګلونو پوښل شوي او يو شمېر کروندګر يې په هوارو ځمکو کې د چرسو بوټي کرل؛ خو سږ کال د دې ولسوالي يو شمېر کروندګرو هوډ کړی چې پهخپلو ځمکو د نشهيي توکيو کښت نهکوي او د ولسي تړون پر بنسټ به نورې غلې دانې وکري.
د کورنیو چارو وزارت وايي چې د بېاسناده موټرو د ثبتولو موده پای ته رسېدلې او تر دې وروسته به د ګرځېدو پر مهال نه یوازې درول کېږي، بلکې ضبط به هم شي.
دغه وزارت نن په یوه خبرپاڼه کې لیکلي چې تر دې وروسته به د بېاسناده موټرو پر تګراتګ جدي څارنه کوي او له لیدو سره سم به یې ضبط کړي.
د ملګرو ملتونو امنيت شورا په افغانستان کې د تاوتريخوالي او د هدفي وژنو له زياتېدو اندېښنه ښودلې او غوښتي يې دي چې دغه بريدونه دې ژر تر ژره ودرول شي.
يادې شورا تېره ورځ د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي، په دغو بېرحمانه بریدونو کې د ښځو په ګډون ملکي مامورین، قاضیان، خبریالان، روغتیا پالان او مدني فعالان په نښه کېږي.
د کندوز امنیتي سرچینې وايي چې په دغه ولایت کې د طالبانو بریدونو له کبله ۷ سرتېري وژل شوي او ۳ نور ټپیان دي.
یوې امنیتي سرچینې چې نه غواړي نوم یې یاد شي، سلاموطندار ته ویلي چې طالبانو بېګاه شاوخوا یوولس نیمې بجې د خاناباد ولسوالي په «عکس داوود» او د کندوز ښار د درېیمې امنیتي حوزې په «زاخېل» سیمو کې د ملي اردو پر پوستو بریدونه کړي دي.
د کورنيو چارو وزارت وايي، هرات ولايت کې موټربم چادونې ۸ کسان وژلي او ۵۴ ټپيان کړي دي. د ياد وزارت وياند طارق ارین وايي، په وژل شويو کسانو کې يو نظامي، ۳ ماشومان، ۲ ښځې او ۲ نارينه شامل دي.
د طارق ارين په وينا، په ټپيانو کې بيا ۷ نظاميان او ۴۷ ملکي کسان دي.
د ترکيې د بهرنيو چارو وزير مولود چاووش اوغلو ويلي، پلان لري په اپرېل مياشت کې د افغانستان د سولې د خبرو په اړه کوربهتوب وکړي او انقره افغانستان لپاره ځانگړی استازی وټاکي.
ترکي رسنيو ويلي، دغه غونډه به د دوحې ځای ناستې غونډه نه وي بلکې د هغې بشړوونکې ده او د قطر دولت سره په همغږۍ جوړېږي.
د کاپیسا سیمهییز مسوولان وايي، د ياد ولايت د امنيې قومندانۍ د جنایي جرمونو د مبارزې مديريت د کشف امر مستقیمخان ترور شوی دی.
د کاپیسا د امنیې قوماندانۍ د مطبوعاتي دفتر مسوول شایق شورش سلاموطندار ته وايي، دغه امر نن وروسته له غرمې خپل کور سره نږدې د موټرسايکل سپرو وسلهوالو طالبانو له لوري ووژل شو.
په کندوز کې يو شمېر خبريالان وايي، سره له دې چې څو کاله کېږي معلوماتو ته د لاسرسي قانون تصویب او توشيح شوی؛ خو لا هم دا قانون د دې ولایت په يو شمېر دولتي ادارو کې نه دی بنسټيز شوی. د دوی په وینا، حکومت باید د کندوز ټولې دولتي ادارې اړې کړي چې د ياد قانون په اړه بشپړ معلومات ترلاسه کړي او له رسنیو سره همکاري وکړي.
دغه خبريالان وايي، د قانون پر بنسټ ټولې دولتي او نادولتي ادارې اړې دي چې خبريالانو او هېوادوالو ته اطلاعات ورکړي او ټول هېوادوال او په ځانګړې توګه خبريالان بايد په ازادانه توګه اطلاعاتو ته لاسرسی پيدا کړي.
د افغانستان د ازادو رسنيو د ملاتړ بنسټ یا نی نن د خبريالانو د وضعيت په اړه خپل تازه راپور خپور کړ. د نی اجراييوي رييس مجیب خلوتگر د خبريالانو د هدفي وژنو له زياتوالي په اندېښنې سره وويل، دې وضعيت د رسنيو ټولنې ته جدي ضربه وارده کړې او له کبله يې د رسنيو د کارکوونکيو شمېر را کم شوی دی.
د افغانستان د بیارغونې پر چارو د امریکا پلټونکې ادارې يا سیګار په خپل کلني راپور کې په افغانستان کې د لوړې کچې ګواښونو تر نامه لاندې اتو جدي ګواښونو ته اشاره کړې چې د ناامنیو ډېرښت په کې په لوړه کچه ښودل شوی دی.
د راپور له مخې، د دوحې د سولې هوکړه او د سولې له بینالافغاني مذاکراتو وروسته سولې او د تاوتریخوالي کمښت ته د هیله مندیو سربېره، د طالبانو په بریدونو کې زیاتوالی راغلی دی.
د هرات ـ کندهار لویه لار د هېواد له سترو اقتصادي لارو شمېرل کېږي چې هره ورځ پرې زرګونه باروړونکي موټر او مسافران تګ و راتګ کوي. خو طالبانو له تېرو څو اوونیو راهیسې د کندهار ژېړۍ او میوند ولسوالیو او د هلمند «کشک نخود، ګرشک او شورابک» سیمو او د فراه ولایت فراهرود سیمه کې د دغې لویې لارې ځینې برخې د ټرافیکو پر مخ تړلي دي.
د افغانستان د بشر د حقونو خپلواک کميسيون د پوهنې وزارت له لوري تر ۱۲ کلنۍ د زيات عمر لرونکيو نجونو د ترانې ويلو د بنديز په غبرګون کې ويلي، د ماشومانو پر ازاديو د محدوديت لګول، د ماشومانو د حقونو د ملاتړ د قانون د اصولو خلاف کړنه ده.
له ياد کميسيونه نن په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي چې زدکړه، د وينا ازادي او هنري مهارتونو ته لاسرسی، د سن او جنس له تبعيض پرته د ټولو ماشومانو لومړني، بنسټي حقونه دي. د خبرپاڼې له مخې، ماشومان، نجونې او هلکان کولی شي د قوانينو په چوکاټ کې په برابر او ازاد ډول له خپلو حقونو ګټه واخلي.