د غور د اطلاعاتو او فرهنګ ریاست مسوولان وایي، سږکال دوی د جګړو د ډېروالي او بودجې د نهشتون له امله ونه شوای کړای، هغو سیمو ته چې تاریخي ابدات پکې موقعیت لري، لاړ شي او د دغو لرغونو تاریخي ابدات وضعیت له نږدې څخه وګوري. د غور فرهنګپال هم په دغه ولایت کې د تاریخي ابدو له ویجاړېدو اندېښنه څرګندوي او له حکومت حخه د مرستې غوښتنه کوي.
په هلمند کې د ۲۱۵میوند قول اردو قوماندان سمیع سادات وايي چې له طالبانو څخه د لښکرګاه ښار د پاکولو عملیات په چټکۍ سره روان دي او ډېر ژر به د وسلهوالو طالبانو تر ولکې لاندې سیمې بېرته د دولت تر کنټرول لاندې راشي.
په هرات کې د ولسي مقاومت خوځښت ځواکونو څخه د ملاتړ لپاره د مرستو د راټولو صندوقونه جوړ شوي دي. هرات کې د ولسي مقاومت د حرکت ویاند عبدالرازق احمدي سلاموطندار ته وایي چې دغه صندقونه د خلکو له لوري جوړ شوي او په نږدې راتلونکي کې به یې په رسمي توګه پرانیسته وکړي.
په کندهار کې د افغان امنیتي او دفاعي ځواکونو او وسلهوالو طالبانو د وروستیو جګړو له امله ګڼشمېر ملکیانو ته مرګژوبله اوښتې او یوه برخه یې اړ شوې چې خپلې مېنې پرېږدي.
له تېرو دوو میاشتو راهیسې په هېواد کې د وسلهوالو طالبانو له لوري د بریدونو په زیاتېدو سره، وضعیت نورهم پېچلی شوی او هېوادوالو ته یې ګڼې اندېښنې رامنځ ته کړي دي.
د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت د ویاند مرستیال رضا باهر سلاموطندار ته وایي چې په دې وروستیو کې د جګړو پراخېدو او د طالبانو له خوا د ولسوالیو او د ځینو ښارونو په سقوط سره، د بېځایه شوو کورنیو شمېر زیات شوی چې یوازې په وروستیو دوو اوونیو کې د جګړو له امله ۵۰۰۰ کورنۍ بېځایه شوي.
د سپینې ماڼې ویانده جن ساکي وایي چې د امریکا ولسمشر جو بایډن ویلي، هغه وخت رارسېدلی چې د طالبانو د تاوتریخوالي او تیري پر وړاندې ودرېږو او افغان دولت د بریا لپاره خلک او امنیتي ځواکونه لري چې ښه روزل شوي او د طالبانو پر وړاندې د درېدو لپاره کافي تجهیزات په واک لري.
د اداري فسار پر وړاندې د مبارزې کمېسیون رییس عبدالقیوم نظامي نن په کابل کې د یوې خبري غونډې پر مهال له اداري فساد سره د مبارزې د روڼتیا د ژمنو سند لاسلیک کړ.
کابل کې د امریکا سفارت په یوې خپره کړې خبرپاڼه کې د طالبانو له لوري د ولایتونو پر مرکزونو بریدونه غندلي او ویلي یې دي چې دا بریدونه د خبرو له لارې سیاسي حل په اړه د طالبانو له ژمنو سره په ټکر کې دي. د امریکا سفارت د طالبانو له لوري پر زرنج، شبرغان ښار بریدونه او د لښکرګاه او د نورو ولایتونو د نیولو هڅې، له تاوتریخوالي ډکې بللې دي
د هرات له جګړې څخه ۱۱ ورځې تېریږي، خو اوس هم د هرات ښار او د انجیل او ګذرې ولسوالیو ځینو سیمو کې طالبان حضور لري او امنیتي ځواکونه نه دي توانېدلي چې طالبان د انجیل او ګذرې ولسوالیو په ځینو برخو کې وځپي. د هرات د والي ویاند فرهاد جیلاني وایي، د امنیتي او دفاعي .ځواکونو ترمنځ همغږي موجوده ده او عملیات په ګډه توګه روان دي
د پکتيا په سيدکرم ولسوالي کې پرون ماښام د سړک غاړې ماين چاودنې له امله د یوې کورنۍ ۱۲ غړي وژل شوي او ۲ نور ټپيان دي. د یادې کورنۍ يو غړی نورجان چې د پکتيا حوزوي روغتون ته يې د پېښې له ځای څخه دوه ټپي ماشومان راوړي وو، سلام وطندار ته وويل چې په دې پېښه کې يې د پلار په ګډون درې نارينه، درې ښځې او شپږ ماشومان وژل شوي او د کورنۍ ۲ نور غړي یې ټپيان دي.
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړې استازې دېبرا لاینز د ملګرو ملتونو د امنیت شورا فوق العاده غونډې ته په افغانستان کې د تاوتریخوالي د ډېرېدو په اړه وایي چې دغه هېواد یوه ګواښونکي مرحله کې دی او که پاملرنه ورته ونه شي، د سوریې له برخلیک سره به مخ شي. په دغه ناسته کې د ملګروملتونو د غړو هېوادونو استازیو په افغانستان کې روان تاوتریخوالی غندلی او د اوربند او یوې سیاسي حل لارې غوښتنه یې کړې ده.
کابل ته له تخار څخه را کډه شوې کورنۍ وايي، د دغه ولایت محلي او امنیتي چارواکو د تخار د امنیت ساتنې په برخه کې بېغوري کړې او حکومت باید ژرترژره د دغه ولایت د امنیتي وضعیت ښه کېدو برخه کې اقدام وکړي.
پکتيا کې یوشمېر سوداګر وايي، سره له دې چې افغان چارواکو څو ځله ورسره ژمنه کړې چې د ګردېز ـ پټان لویهلار به په رسمي توګه ټرانزیټي لاره کړي، خو دغه ژمنه تراوسه نه ده عملي شوې. دوی وايي، دغه لار د منځنۍ اسيا له هېوادونو سره د سوداګريزې راکړې ورکړې تر ټولو غوره لار ده چې د نورو تجارتي لارو په پرتله ۳۰۰ کيلومتره لنډه ده.
په جوزجان ولایت کې یوه امنیتي سرچینه وایي چې وسلهوالو طالبانو نن سهار د دغه ولایت پر زندان ډلهییز برید کړی چې دغه زندان یې نیولی او شاوخوا ۱۰۰۰بندیان چې په بېلابېلو جرمونو بندیان وو، خوشې کړي دي. د سرچینې په وینا، جګړه د دغه ولایت د ملي امنیت ریاست او ۵سوه فامیلو سیمه چې د دوستم کور ته نږدې پرته ده، دوام لري.
د کورنیو چارو وزارت د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي چې د حکومت د اطلاعاتو او رسنیو مرکز رییس دواخان مینهپال نن غرمه د کابل ښار اړوند په اوومه ناحیه کې وژل شوی دی.
