د ویانا غونډې ګډونوالو له ملګرو ملتونو غوښتي چې له ا.ا سره دې تر هغه تعامل نه کوي چې سیاسي بدلون ته یې لاره نه وي هواره کړې. د ا.ا مخالفو سیاستوالو او د بشري حقونو فعالانو د روانې اوونۍ له یکشنبې تر سهشنبې پورې د اتریش په وین ښار کې د یوې غونډې له جوړولو وروسته له ملګرو ملتونو غوښتي چې په افغانستان کې د سیاسي بدلون رامنځته کولو لپاره عملي ګامونه اوچت کړي.
د هلمند د عامې روغتیا ریاست مسوولان وايي، له تېرو دوو ورځو راهیسې د دغه ولایت د مرکز لښکرګاه په بُست خصوصي روغتون کې د سترګو پر ناروغیو د ۵۰۰۰ اخته ناروغانو درملنه پیل شوې او لس ورځې به دوام وکړي.
د تورخم کمیسار مولوي عصمتالله یعقوب وایي، پاکستان بېګاه ناوخته یو ځل بیا د تورخم دروازه د ټرانزیټ پر مخ وتړله.
د نوموړي په وینا، د پاکستان نظامي مسوولانو بېګاه ناوخته غوښتل چې د تورخم دروازې ته څېرمه شل متره د افغانستان خوا ته د لوحې په پلمه بله دروازه جوړه کړي، خو دوی یې د جوړېدو مخه نیولې ده.
د ا.ا د سوداګرۍ او صنایعو وزارت په یوه خبرپاڼه کې لیکلي چې افغانستان په تېرو یوولسو میاشتو کې د یو میلیارډ او ۷۱۷ میلیونه ډالرو په ارزښت سوداګریز توکي بهر ته صادر کړي دي.
د ملګرو ملتونو د کډوالۍ عالي کمېشنرۍ د افغانستان څانګې مسوولان وايي، پر افغانستان د لګېدلو بندیزونو تر څنګ، له پاکستانه د افغان کډوالو په زوره اېستلو دغه هېواد له سخت بېړني حالت سره مخامخ کړی دی.
په همدې حال کې هغه افغانان چې تازه له پاکستان څخه راکډه شوي، د ژمې په را رسېدو سره د مرستو درېدو په اړه شکایت کوي.
د پروان امبولانس د فعالیت له کمېدو وروسته د دغه ولایت یوشمېر اوسېدونکي وايي، له سیمو څخه روغتیايي مرکزونو ته د ناروغانو په لېږدولو کې له سختو ستونزو سره مخامخ دي.
د دوی په وینا، دا ستونزه لامل شوې چې خپل ناروغان په لوړ لګښت روغتون ته ولېږدوي او کلهناکله داسې هم کېږي چې ناروغان یې په لاره کې ساه ورکړي.
په خوست کې د «ګلاغا پرواني خيريه بنسټ» لهخوا ۳۰ جوړو ته د ډلهييز واده مراسم جوړ شول. د دغه بنسټ مسوولان وايي، نن سهشنبه یې د هغو ۳۰ جوړو لپاره د ډلهيیز واده مراسم برابر کړل چې بېوسه وو او له کلونو راهیسې یې د واده لګښت نه شوای پوره کولای.
په هېواد کې د خلکو، په ځانګړې توګه ځوانانو لهخوا د نوشابې او انرژي ډېر کارول نه یوازې زیات شوي، بلکې ځوانان پرې روږدي شوي هم دي. د کابل ښار يوشمېر ځوانان وايي، د خپلې تندې ماتولو او ستړيا دمه کولو لپاره بېلابېل ډوله نوشابې او انرژي کاروي.
د کابل ښار یوشمېر اوسېدونکي په ښار کې د هوا ککړتیا د زیاتوالي په اړه شکایت کوي او د سرپرست حکومت له اړوندو ادارو غواړي چې د هوا ککړتیا مخه ونیسي. د کابل ښار اوسېدونکی رفېعالله اميني چې د هوا ککړتيا له کبله ناروغ شوی، وايي:
«زه چې دباندې کاروبار کوم، ځینې وخت د هوا ککړتیا له امله مې سترګې او ستونی خوږېږي. دا ککړتیا چې له دود څخه جوړه شوې، زما د ناروغېدو لامل کېږي.»
ایراني رسنیو راپور ورکړی چې په وروستیو دوو میاشتو کې له دغه هېواده د افغان کډوالو د اېستلو لړۍ چټکه شوې ده. دغو رسنیو د ایراني چارواکو له خولې لیکلي چې یوازې تېره پنجشنبه ۱۶زره افغانان له ایرانه اېستل شوي دي.
افغانستان د نړۍ په کچه شپږم هېواد دی چې د اقلیمي بدلونونو له امله له نورو ډېر اغېزمنېږي. دغه بدلون په وروستیو کلونو کې د هېواد په کچه کرنیز حاصلات کم کړي، تر ځمکې لاندې اوبو کچه ټیټه شوې، د بېموسمه سېلابونو له امله میلیونونو وګړو ته د سر او مال سخت زیانونه اوښتي او د وچکالۍ له امله خلک د خپلو مېنو پرېښودو ته اړ شوي دي.
څو شېبې مخکې په چمن کې د پښتون ژغورنې غورځنګ پر مشر منظور پښتین وسلهوال برید شوی، خو هغه له دغه برید څخه روغ وتلی دی. په چمن کې سیمه يیزو سرچینو سلام وطندار ته ویلي، منظور پښتین په چمن کې د پاسپورټ او ویزو خلاف روان پرلت غونډه کې له وینا وروسته د تربت په لوري روان و چې پر موټر یې ډزې شوې دي.
په کابل کې د جاپان سفارت نن (د لیندۍ دیارلسمه، د دوشنبې ورځ) پر خپلې اېکسپاڼې لیکلي چې هېواد یې له افغانستان سره ۵۸،۴ میلیونه ډالره مرسته کوي. د جاپان سفارت هیلهمندي ښودلې چې دا پیسې به د افغانانو د باعزته ژوند او پر ځان بسیاینې لپاره مرسته وکړي.
د یوشمېر سوېلي ولایتونو، په تېره د کندهار ښاریانو له هغه وروسته د توکو د لوړو بیو په اړه شکایتونه وکړل چې په یادو ولایتونو کې د بهرنیو اسعارو، په ځانګړې توګه د پاکستانۍ کلدارې پر راکړهورکړه بندیز ولګېده.
د روغتیا نړیوال سازمان په ۱۹۹۸ کال کې د ډسمبر میاشتې لومړۍ نېټه «له ایډز ناروغي سره د مبارزې» نړیوالې ورځې په نوم ونوموله. له هغه را وروسته هر کال دغه ورځ د اېډز ناروغي په اړه د عامه پوهاوي او له اېډز سره د مبارزې په موخه د بودیجې ځانګړي کولو په موخه د نړۍ په بېلابېلو هېوادونو کې نمانځل کېږي.
په نړۍ کې د معلولانو نړیواله ورځ داسې مهال نمانځل کېږي چې هېواد کې معلولان په خپل ټولنیز او فردي ژوند کې له ګڼو ننګونو سره مخامخ دي.
یوشمېر دغو معلولانو د یکشنبې ورځ په کابل کې «د افغان او زیانمنو معلولانو» ټولنې لهخوا په جوړه شوې غونډه کې شکایت وکړ چې له کار او زدهکړو څخه د محرومیت او له دوی سره د خلکو ناسم چلن د بېوسۍ احساس ورکړی دی.
