د افغان ښځو لپاره د امریکا ځانګړې استازې کابل کې د معترضه ښځو نیول کېدل غندلي او دغه کار یې ناعادلانه بللی دي. د افغانستان د ښځو لپاره د امریکا د بهرنیو چارو وزارت استازې رینا امیري نن پر خپل ټویټرپاڼه لیکلي، که کابل د ولسي او نړیوال مشروعیت ترلاسه کولو په لټه کې وي، باید بشري حقونه په ځانګړې توګه د ښځو حقونه رعایت کړي او درناوی ورته ولري.
افغانستان کې د ملګرو ملتونو د استازولۍ دفتر یا یوناما د اسلامي امارت له کورنیو چارو وزارت څخه غوښتي چې په کابل کې د دوی د ځواکونو لهخوا د دوو معترضو ښځو د نیول کېدو ادعاو په اړه بیړني معلوماتو وړاندې کړي.
د «افغانستان د ښځو ورځې» تر عنوان لاندې د اروپايي پارلمان دوه ورځینۍ دورهای غونډه دسېشنبې په ورځ د بلجیم پلازمېنې بروکسل کې پيل شوه. اروپايي ټولنې یوه اعلامیه کې ویلي چې دغه غونډه کې افغانستان کې د بشري ناورین، د اسلامي امارت د ځپونکي حکومت او د افغان ښځو پر وړاندې د ستونزو په ګډون پر یو لړ مسایلو خبرې شوي.
د اروپايي ټولنې د پارلمان رییسې روبرتا متزولا د اسلامي امارت له لوري د ښځو پر وړاندې جنسیتي توپیري چلند غندلی او له نړیوالې ټولنې یې غوښتي چې د ښځو حقونو ته درناوی دې له اسلامي امارت سره د تعامل لپاره د شرط په توګه کېښودل شي. هغې د نړیوالو بشردوستانه مرستو پربنسټ، له افغانانو سره مرستې د نړیوالتې ټولنې اخلاقي دنده بللې ده.
اروپایي ټولنې پارلمان د افغان ښځو او نجونو د ستونزو په اړه د بحث لپاره نن دوه ورځنۍ غونډه پیل کړه. د اروپايي پارلمان خبرپاڼه کې راغلي، دغه غونډه کې چې سبا هم دوام لري، یوشمېر افغان ښځې، د ملګروملتونو او ځینو نړیوالو سازمانونو استازي ګډون لري او د اسلامي امارت له واکمنېدو وروسته د افغان ښځو او نجونو وضعیت او ستونزو په اړه خبرې کېږي.
کندوز کې یوه باوري محلي سرچینه سلاموطندار ته وايي چې پرون یوه کس د کورنیو ستونزو له امله خپله مېرمن او خسر وژلي دي. د سرچینې په وینا، دغه کس د کندوز ښار د «ابراهیمخېلو» د کلي اوسېدونکی دی.
د ملګروملتونو سرمنشي له خپلو اساسي حقونو څخه د افغان ښځو او نجونو محرومه پاتې کېدو څخه اندېښنه ښيي او وايي، اسلامي امارت دې نړیواله ټولنه کې د غړیتوب لپاره دغه حقوق په رسمیت وپېژني. انتونیو ګوترېش پر ټویټر لیکلي، افغانستان کې ښځې او نجونې د ښوونې او روزنې، دندې او برابر عدالت لپاره یو ځل بیا خپلو حقونو څخه محرومیږي.
د بښنې نړیوال سازمان په کابل کې د دوو معترضو ښځینه فعالانو تمنا زریاب پریاني او پروانه ابراهیمخیل د ناڅرګند برخلیک په اړه چې ویل کېږي د اسلامي امارت لهخوا نیول شوي، اندېښنه ښودلې او له اسلامي امارت څخه یې غوښتي چې د دغه مېرمنو د نیولو په صورت کې هغوی دې د کوم شرط پرته ژر تر ژره خوشي کړي.
د ناروې په اوسلو غونډه کې د افغان ښځو په استازیتوب یوې افغان مېرمنې هدا خموش وینا وکړه او افغانستان کې یې د ښځو پر کار، زدهکړو او سیاسي ګډون ټينګار وکړ. فاطمي زیاتوي، د افغان معترضو مېرمنو د استازې وینا باید له شرط پرته د کار او زدهکړو حقونو ورکړه او په سیاسي برخه کې د ښځو پر ګډون راڅرخېدای.
د ناروې د بهرنیو چارو وزارت ویلي، ټاکل شوې تر راتلونکو دوو ورځو پورې دغه هېواد د افغانستان په اړه د یوې غونډې کوربهتوب وکړي. د ناروې د بهرنیو چارو وزارت په وینا، په دې غونډه کې د اسلامي امارت چارواکي هم ګډون کوي. د اعلامیې په وینا، د اسلامي امارت استازي به په دغه دوه ورځنۍ غونډه کې د ګډون سربېره د ناروې مقاماتو او د نړیوالې ټولنې له استازو په ځانګړې توګه د ناروې له متحدینو سره هم وګوري.
د ملګرو ملتونو د بشر حقونو د کارپوهانو یوې ډلې ویلي چې د اسلامي امارت مشران د ښځو او نجونو پر وړاندې په پراخه توګه د تاوتریخوالي او جنسیتي تبعیض د بنسټیزهکېدو هڅې پیل کړي دي. دوی په ټولنه کې د ښځو د فعالیت او حضور په اړه د سختو محدودیتونو لګول«په ټولییزه توګه ښځو او نجونو ته د سزا» ورکولو په معني بولي.
د افغان ښځو د پیوستون بنسټ نن کابل کې د یوې غونډې پرمهال، یو ځل بیا د حکومت جوړښت کې د ګډون غوښتنه وکړه.
د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت مرستیال او د اسلامي امارت ویاند ذبیحالله مجاهد ویلي چې پوهنې وزارت هڅه کوي، څو په نوي لمریز کال کې د نجونو ټول تړل شوي ښوونځي بېرته پرانیزي. نوموړي له اسوشیټډپرېس خبري اژانس سره په یوې مرکه کې ټينګار کړی چې اسلامي امارت هیلهمند دی، څو په نوي ښوونیز کال کې د نجونو ښوونځي بېرته پرانیزي.
د بشري حقونو څار سازمان په ۲۰۲۱ میلادي کال کې په افغانستان کې د بشري حقونو د وضعیت په اړه خپل کلنۍ راپور کې ویلي چې په تېر اګست میاشت کې د اسلامي امارت له راتګ وروسته په افغانستان کې اوږد مهاله جګړه د بشري ناورین او بشري حقونو بحران ته لاره هواره کړه.
د لوړو زدهکړو وزارت سرپرست نن په کابل کې یوې غونډې ته د خپل څلور میاشتني کاري رپوټ د وړاندې کولو پر مهال وویل چې د اقتصادي او نورو ستونزو له امله په هېواد کې د شاوخوا ۴۰ دولتي پوهنتونونو د زدهکړو بهیر درېدلی او هڅې روانې دي چې دغه ستونزې هوارې شي.
یوشمېر ښځو نن یو ځل بیا په کابل کې د اسلامي امارت لهخوا د لګول شویو بندیزونو پر ضد لاریون وکړ او واټونو ته راووتلې.
