هرات کې په لومړي خل جوړ شوي دوه موټره نندارې ته وړاندې شول. دغه موټر چې یو یې لیموزین او بل یې د ګرځنده رسټورانټ په بڼه جوړ شوي، پرون پنجشنبه د غويي ۲۸مه د هرات ښار پر سرکونو یې ازمیایښتي حرکت وکړ چې د خلکو له تود هرکلي سره هم مخ شو. د یوه موټر جوړونکی غوثالدین بارکزی سلاموطندار ته وايي چې له فورګرس موټر څخه یې شپږ دروازې لرونکی «لېموزین» ډوله موټر جوړ دی.
د اسلامي امارت او نړۍ ترمنځ تقابل چې د تېرو شاوخوا شلو میاشتو پر مهال په افغانستان کې بشري حقونو، په ځانګړې توګه د ښځو حقونو په پام کې نه نیولو له کبله ډېر شوی، دغه وضعیت له افغانانو سره د نړیوالې ټولنې مرستې هم را کمې کړې دي.
کاپیسا کې یوشمېر ګل پلورونکي شکایت کوي چې سږکال دغه ولایت کې د ګلانو پېرلو ته د خلکو لېوالتیا ډېره شوې چې ورسره د دوی کاروبار هم سوړ شوی دی.
د ا.ا واکمنېدو راهیسې د هېواد بېلابېلو سیمو کې د یوشمېر قومونو او کورنیو ترمنځ نښتې شوي چې تر ډېره هم دغه شخړې د ځمکو پر سر دي.
یوه له دغو شخړو څخه هم د تخار د خواجهبهاوالدین ولسوالي «مهاجرقشلاق» سیمه کې د اوسېدو کورونو او ځمکو پر سر قومي شخړه ده.
د رییسالوزرا مرستیال عبدالسلام حنفي د افغانستان د یواوونیز نړیوال نندارتون په وروستۍ ورځ د نړۍ له هېوادونو څخه وغوښتل چې د صنعت او سوداګرۍ برخو تر څنګ، د کوکنارو د بدیل کښت برخه کې له افغانستان سره همکاري وکړي. په ورته وخت کې یوشمېر صنعتکاران او د سوداګرۍ او صنعت برخو مسوولان له اسلامي امارت څخه غواړي چې د دوی پر وړاندې شته ننګونې، په ځانګړې توګه د اوبو د کمښت ستونزه حل کړي.
په افغانستان کې د ملګروملتونو سیاسي استازولي «یوناما» پر خپله ټوېټرپاڼه لیکلي چې اقلیم بدلون دغه هېواد د اوبو پر سرچینو منفي اغېزې کړي او د څښاک پاکو اوبو ته یې د خلکو لاسرسی ستونزمن کړی دی. د دغه بنسټ په وینا، تېر ۲۰۲۲ میلادي کال کې د هغو کورنیو شمېر چې افغانستان کې د اوبو له کمښت سره مخ وې، ۶۰سلنې ته رسېږي.
د کندهار محلي مسوولان وايي چې د دغه ولایت د سپینبولدک له لارې له پاکستان څخه په تېرو درېوو ورځو کې ۱۴۲ کورنۍ بېرته هېواد ته راستنې شوې دي.
د کندهار د والي ویاند حاجي عزیز سلاموطندار ته ویلي چې د روانې غويي میاشتې په ۲۳مه، ۲۴وه او ۲۵مه ۱۴۲ کورنۍ چې ټول ۸۶۰ کسان کېږي، بېرته هېواد ته راستانه شوي دي.
کله چې د کابل په نوي ښار کې د انتیکفروشي کوڅې ته ورشئ، سترګې به مو د ګوتمیو او لاسبندونو په څېر پر هغو توکو ولګېږي چې زمرودو، فېروزې او یاقوتو له قیمتي ډبرو جوړ شوي او د پلورنځیو پر الماریو کې اېښودل شوي دي. برنجي سماوارونو، قالینچو او د سینګار نورو توکو بیا دې کوڅې ته نوره ښکلا هم وربښلې ده.
اسلامي امارت په یوه خبرپاڼه کې لیکلي چې د مالیې ورکولو او دولتي ادارو کې د اداري چارو سر ته رسولو برخه کې د خصوصي سکټور لپاره یې تازه اسانتیاوې په پام کې نیولې دي.
د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ صندوق یا یونیسف د افغانستان څانګه وايي چې د اسلامي پراختیايي بانک یوې ډلې د دوو قراردادونو په لاسلیکولو سره له افغانانو سره نږدې دوه میلیونه ډالره بشري مرسته کړې ده.
ګرمسېر، د هلمند د سوېلي ولسوالیو له ډلې یوه ده. د دې ولسوالي اوسېدونکي وايي، په دې ولسوالي کې ټوله راکړه ورکړه د تېرو شاوخوا دېرشو کلونو راهیسې په پاکستانۍ کلدارو کېږي. د دوی په وینا، ټولې وړې او لويي سوداګریزې راکړې ورکړې یوازې په کلدارې کیږي او په ځینو سیمو کې که هټۍوالو ته افغانۍ هم ورکړې، په افغانیو بدلوي.
په کندهار کې د غنمو د ترېشل ماشينونو جوړولو دوه کارخونې فعاليت کوي چې په دې سره هېواد ته د ترېشل ماشینونو د واردېدو مخه نیول شوې ده.
د کندهار د صنعتي پارک امر مفتي عليمحمد وايي، په دغه ولایت کې د ترېشل ماشينونو د دوو کارخونو په فعالیت سره د دغو ماشینونو پېرلو لپاره بهر ته د لسګونه ميليونه افغانیو د تلو مخه نیول شوې ده.
د ملګرو ملتونو د خوړو نړیوال پروګرام یا WFP په افغانستان کې د بېوزلۍ کچې د لوړېدو په اړه اندېښنه څرګنده کړې او ویلي یې دي چې اوس شاوخوا شل میلیونه افغانان د اړتیا وړ خوراکي توکو ته لاسرسی نه لري. په ورته وخت کې یوشمېر کابل ښاریان هم هېواد کې د وزګارتیا او بېوزلۍ کچې زیاتوالي اندېښمن کړي او وايي، اسلامي امارت باید خلکو ته د کار اسانتیاوې برابرې کړي.
له افغانستان سره د نړیوالې ټولنې د بشري مرستو په دوام، نن «د غويي ۲۴مه، د یکشنبې ورځ» د ۴۰ میلیونه نغدو ډالرو یوه کڅوړه کابل ته را رسېدلې ده.
د هوايي دهلېز له لارې د سوداګریزو توکو د لېږد رالېږد اسانتیا په موخه د مفید لوجستیکي ګروپ یوې هوايي کارګو خپل فعالیت پیل کړ.
د دغه شرکت یو مسوول عبدالکریم عارفي وايي، له دې وروسته به له افغانستان څخه سوداګریز توکي په عمده او پرچون ډول په بېلابېلو بیو صادر شي.
هلمند کې د غوښن چرګانو یوشمېر فارم لرونکي وایې چې دغه ولایت کې څه باندې ۱۰۰۰ د چرګانو فارمونه فعال دي چې پهکې شاوخوا ۶۰۰۰ کسانو ته د کار زمینه برابره شوې ده.
د غوښن چرګانو یاد فارم لرونکي سلاموطندار ته وايي چې هره ورځ، لسګونه زره کیلو غوښه د هلمند ترڅنګ نورو ولایتونو ته هم صادروي.
