د افغانستان د موسیقي انسټېټیوټ نن د افغان امنیتي او دفاعي ځواکونو د مبارزې ستاینې په موخه هغوی ته هغه دوه حماسي سندرې ډالۍ کړې چې تازه د دغه انسټېټیوټ له لوري جوړې شوې دي.
د افغانستان د موسیقي انسټېټیوڼ رییس احمدناصر سرمست وايي، افغانان له دغو دوو حماسي سندرو سره اشنا دي او تازه د قنبرعلي نوشاد په مشري د ارکسټر سمفوني ډلې له لوري بیا ویل شوې دي.
د لوګر ولایت په مرکز پل علم ښار کې د سنځل ګل دودېزې مشاعره کې د لوګر ولایت د لسګونو شاعرانو، فرهنګیانو او د شعر مینوالو په ګډون سیمه ییزو چارواکو هم ګډون کړی وو.
شاعرانو او لیکوالانو د شعر او کلتور په ژبه د سولې او ورورلۍ شعرونه زمزمه کړل او د جګړې له دواړو لورو یې وغوښتل چې په هېواد کې نوره جګړه بس کړي، سولې او دایمي اوربند ته کار وکړي.
د بدخشان په پامیر غرونو کې مېشت قرقیزیان وایي، په وروستیو کلونو کې د دولت د نه پاملرنې له کبله یې په پامیر سیمه کې ژوند سخت شوی او په وینا یې، که دولت د قرقیزیانو ژوند ته پاملرنه ونه کړي، افغانستان به پرېږدي او د سیمو هېوادونو په ځانګړي توګه قرقیزستان ته به ګډوال شي.
قرقیزیان د افغانستان د لږګیو اقلیتونو څخه شمېرل کېږي چې د پامیرغرونو په لمنو کې د سمندر له سطحې ۴زره متره لوړ ژوند کوي.
په بلخ «ام البلاد« کې حضرت علي ته منسوبه روضه د مولانا جلالالدین محمد بلخي د پلار بهاوالدین خانقاه، نهه ګنبد لرونکی جومات، د جهان نما ماڼۍ، او د هوټلونو او عصري مېلمستونونو او د پراخو شنو دښتو موجودیت د دغه ولایت د ښکلاوو یوه برخه ده چې د نړیوالو ګرځندویانو او سیلانیانو پام یې ځان ته اړولی دی.
خو په دې وروستیو کلونو کې د بلخ په یوشمېر سیمو کې د وسلهوالو پراخ موجودیت د دې لامل شوی چې دغه ولایت ته د کورنیو او بهرنیو سیلانیانو ورتګ کم شي.
د سولې کتاب نندارتون تېره جمعه د کتاب نړیوالې ورځې په مناسبت د پل سرخ فرهنګي مرکز په نوښت جوړ شو. په دغه نندارتون کې یوشمېر خپرندویه ټولنو هم ګډون کړی و او د نندارتون هره ورځ د ټولنې بېلابېلو برخو وګړو ته ځانګړې شوې وه.
د دغه نندارتون جوړوونکی شاهد فرهوش وایي، دغه نندارتون د کتاب نړیوالې ورځې په مناسبت او د افغان سولې بهیر په ملاتړ جوړ شوی و.
په واشنګټن کې افغان سفارت ویلي چې د افغانستان اړوند ۳۳ تاریخي اثار ورته سپارل شوي دي.
د دغه سفارت په خبرپاڼه کې لیکل شوي چې یاد اثار پرون د امریکا د «نیویارک سیمې» د څارنوالي په دفتر کې افغان سفیرې رویا رحماني ته سپارل شوي دي.
د خبرپاڼې له مخې، د دغو تاریخي اثارو مخینه له دویمې تر اتمې پېړۍ پورې رسېږي او د افغانستان د بډایه کلتور او تاریخ ښکارندويي کوي.
د لوګر د اطلاعاتو او فرهنګ ریاست په نوښت جوړ نندارتون ته د لوګر والي عبدالقیوم رحیمي د لمړي ځل لپاره په لوګر ولایت کې د نقاشۍ او رسامۍ د نندارتون جوړېدل یوه لویه لاسته راوړنه وبلله او ويې ویل، د داسې نندارتونونو له لارې به نقاشان او رسامان لا وهڅول شي، څو په خپل لاس نقاشي شوې تابلوګانې او انځورونه د پلور په موخه نندارې ته وړاندې کړي.
« ما ته د هندوې خطاب کوي. حتی خپل همکاران مې چې زما په اړه پوره پوهاوی لري وايي چې د هند په تړاو له هنریارې څخه وپوښتئ ځکه نوموړې په هند کې زیاته بلده ده.»
دا د یوې سک او په مشرانو جرګه کې د یوې استازې انار کلي هنریار خبرې دي چې تېره اوونۍ یې په کابل کې د ابن سینا سولې نړیوالې جایزې ترلاسه کولو په مراسمو کې کړي چې…
یو افغان او ځوان انځورګر عرفان هزاره په ترکیه کې کډوال دی. عرفان په ډېره کمه موده کې د ترکي چارواکو پام ځان ته اړولی او په دغه هېواد کې یې ځانګړی ځای خپل کړی دی. نوموړي د خپلې انځورګرۍ په برخه کې نویو نوښتونو سره د ترکیې د لوړپوړو چارواکو پام ځان ته اړولی او له دې لارې یې خپل نوښتونه د ترکیې خلکو ته نندارې ته وړاندې کړي دي.
د بامیان د ښځو چارو ریاست مسوولانې په بدو کې د یوې کمعمره نجلۍ د ورکړې خبر ورکوي.
د بامیان د ښځو چارو رییسه ذکیه رضايي وايي، د دغه ولایت په شیبر ولسوالي کې یوې کورنۍ خپله پنځه کلنه لور په بدو کې ورکړې ده. د هغې په وینا، د یادې نجلۍ پلار دیني عالم دی او د ګاونډي پر مېرمنې د جنسي تېري د تور په بدل کې یې خپله لور په بدو کې ورکړې ده.
بلخ کې سږ کال د جنډې پورته کولو مراسم د زرګونو کورنیو او بهرنیو مېلمنو په ګډون سره په امن کې تېر شول. که څه هم هر کال به په دغو مراسمو کې د حکومت مرکزي ادارې لوړپوړو چارواکو ګډون کاوه، خو سږ کال د ناڅرګندو لاملونو له کبله نه وو ورغلي.
د نوي کال نمانځلو لپاره یوازې د ګوتو په شمېر ورځې پاتې دي او دغه جشن د هېواد په بېلابېلو ولایتونو او بهر کې هم نمانځل کېږي.
هر کال د نوي کال په را رسېدو سره په بلخ کې د خلکو ګڼه ګوڼه زیاتېږي او سږ کال د تېر هغه په پرتله ډېره شوې ده. ټول خلک هڅه کوي چې خپل نابشپړ کارونه سر ته ورسوي، د پېر او پلور بازار تود دی او ښاریان د نوي کال نمانځلو او مېلمنو ته د ښه راغلاست لپاره پر چمتووالي بوخت دي.
پکتیا کې مېرمنې که څه هم شکايت کوي چې لا هم د اسلام او قانون له لوري ورکړل شوي حقونه په بشپړه توګه نه دي ورکړل شوي او په ترلاسه کولو کې یې له ستونزو سره مخامخ دي، خو زیاتوي چې په ځينو برخو کې مثبت بدلونونه هم راغلي دي.
دغو مېرمنو دا خبرې په ګردېز کې د بشري حقونو په يوه جوړه شوې غونډه کې کړې دي.
د افغانستان وتلې سندرغاړې پیکر سلطان چې په افسانه نوابي پېژندل کېده، په المان کې مړه شوې ده.
د اطلاعاتو او فرهنګ سرپرست وزیر محمدطاهر زهیر نن په یوه پیغام کې د هغې مړینه یوه ضایعه بللې ده.
د بامیان ولایت سلګونو فرهنګیانو پرون ماښام په یوه اعتراضي لاریون کې د صلصال او شهمامه سمڅو په مخ کې د الیکین څراغونو په لېږدولو سره د طالبانو له لوري د بودا مجسمې ورانول وغندل او د دې ډلې د محاکمې غوښتنه یې وکړه.
په مزارشریف کې ۴۰ نجونو او هلکانو خپل ودونه په ډلهييزه توګه وکړل. دا ډلهييز واده چې شاوخوا يو ميليون افغانۍ لګښت پرې راغلی د څو خصوصي بنسټونو په مالي مرسته وشو. دغه جوړې وايي، له دې کاره يې موخه ډلهييزو ودونو ته د خلکو هڅول دي او په دې کار سره غواړي چې د ودونو ناوړه دودونه له منځه يوسي.
