د ماشومانو لپاره د ملګرو متلونو ملاتړي اداره یا یونیسف په خپل تازه رپوټ کې د افغانستان د بشري وضعیت په اړه خپله اندېښنه څرګنده کړې. د دې بنسټ په رپوت کې راغلي چې په افغانستان کې د وروستیو تحولاتو په پایله کې د یاد هېواد وګړي د اړتیا وړ لومړنیو توکو په برابرولو کې له ستونزو سره مخ دي.
د اسلامي امارت د رییس الوزرا سیاسي مرستیال عبدالکبیر ویلي چې اسلامي امارت د رسمیت پېژندنې ټول شرایط پوره کړي دي. د اسلامي امارت د ویاند مرستیال انعامالله سمنګاني په خپل ټویټرپاڼه لیکلي چې عبدالکبیر دغه څرګندونې نن له غرمې مخکې د افغانستان لپاره د ازبکستان له ځانګړي استازي عصمتالله ایرګاشف سره په لیدنه کې کړې دي.
سعودي عربستان پرون د اسلامي همکاریو له سازمان څخه وغوښتل چې افغانستان کې د روان وضعیت ارزولو، بشري مرستو او ځینو نورو مسایلو په اړه بیړنۍ غونډه جوړه کړي چې پاکستان یې هم کوربهتوب ته چمتوالی ښودلی. د چارو یوشمېر شنونکي د دې غونډې جوړېدل د افغانستان په ګټه بولي.
د هوا په سړېدو سره د کندوز د زوړ ښار د «نمکبازار» سیمې هټۍ، سرایونو او د کراچیو پر سر د لیلامي او کارول شویو جامو پېر تر بل هر وخت زیات شوی دی.
د اسلامي امارت چارواکو د جوزجان ولایت د قوشتپې ولسوالي اوسېدونکي د زور له لارې د کډه کولو په تړاو خپاره شوي خبرونه رد کړي او هغه یې بېبنسټه بللي. د اسلامي امارت د ویاند مرستیال انعامالله سمنګاني په خپل ټویټرپاڼه لیکلي، د جوزجان ولایت اوسېدونکي په زوره د کډه کولو په اړه خپرې شوې اوازې حقیقت نه لري.
د فاریاب روغتیايي چارواکي او له نشهيي توکو سره د مبارزې مدیریت مسوولان وايي چې د یاد ولایت مرکز میمنې ښار کې یې پر نشهيي توکو د روږدو کسانو د راټولو کمپاین پیل کړی دی. د فاریاب د روغتیا رییس له دیني عالمانو غواړي چې د نشهيي توکو د زیانونو په اړه خلکو ته عامه پوهاوی ورکړي.
د سیاسي چارو یوشمېر شنونکي وايي چې د اسلامي امارت مسوولان پرته له دې چې یو ځانګړی او روښانه پلان ولري، په نړیوالو غونډو کې ګډون کوي. دوی زیاتوي چې د اسلامي امارت مسوولان د نورو هېوادونو او نړیوالې ټولنې له استازیو سره په ناستو کې پرته له ځانګړي پلان او طرحې څخه ګډون کوي.
د اسلامي امارت د کورنیو چارو وزارت وايي چې ډېر ژر به د افغانستان په پولو کې ځانګړي پوله ساتي ځواکونه ځای پر ځای کړي. د باختر دولتي اژانس د رپوټ پر بنسټ، دغه څرګندونې د کورنیو چارو وزارت د پوله ساتو ځواکونو عمومي رییس شیرمحمد شریف د کندهار ولایت سپین بولدک ولسوالي ته پرون د خپل سفر پر مهال کړې دي.
وروسته له هغې چې په ټولنیزو رسنیو کې له افغانستان څخه ګاونډیو هېوادونو ته د امریکا د پوځي تجهیزاتو او وسایطو د لېږد په اړه رپوټونه خپاره شول، اوس د اسلامي امارت د کورنیو چارو وزارت ګاونډیو هېوادونو ته د وسلو قاچاق تشې اوازې او درواغ بللي.
د هند، روسیې او چین د بهرنیو چارو وزیرانو پرون د یوې انلاین غونډې په ترڅ کې له افغانستان څخه د نشهيي توکو د قاچاق زیاتېدو په اړه اندېښنه څرګنده کړه. د چین بهرنیو چارو وزیر وانګيي، د هند بهرنیو چارو وزیر اسجي شنکر او د روسیې بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف دغه چاره د سیمې د هېوادونو د امنیت لپاره جدي ګواښ وباله.
په هېواد کې د جمهوري نظام تر سقوط وروسته، ګنشمېر کسانو خپلې دندې له لاسه ورکړي چې اوس له اقتصادي ستونزو سره لاس او ګرېوان دي. د نورو کسانو ترڅنګ په پکتیا کې د معلولینو او د هغو امنیتي سرتیرو کورنۍ چې د تېر نظام په ملاتړ یې د امنیتي ځواکونو په لیکو کې خپل اولادونه له لاسه ورکړي، له اقتصادي ستونزو څخه کړېږي.
په هېواد کې د وروستیو تحولاتو سره هممهاله په کندوز کې د انسان تښتونې او وژنې پېښې ډېرې شوي. په کندوز کې د جنايي پېښو ډېرېدو د دغه ولایت اوسېدونکي اندېښمن کړې دي. د کندوزیانو په وینا، دوه اوونۍ وړاندې وسلهوالو کسانو د کندوز ښار په درېیمه حوزه کې د اوړو د یوه کارخونې مالک او شاګرد په چکش ووژل.
د روسیې تاس خبري اژانس د یوه لوړ پوړي پاکستاني چارواکي له قوله راپور ورکړی چې په افغانستان کې د وروستیو تحولاتو او په د دغه هېواد د وضعیت له امله د ټاپي پروژې چارې ځنډول شوې دي. د ټاپي پروژې له لارې له ترکمنستان څخه د افغانستان له خاورې پاکستان او هند ته ګاز لېږدول کېږي.
د روسیې د ملي امنیت شورا مرستیال الکسانډر ګوربینکین روسي رسنیو ته ویلي چې د افغانستان له خاورې د منځنۍ اسیا هېوادونو او روسیې ته د ترهګرو د ورتګ او نشهیې توکو د وروړلو په اړه اندېښنه لري.
نوموړي ویلي، اوس د افغانستان وضعیت نه شي اټکل کېدای چې په کومه روان دی او په خبره یې، دوی دغه وضعیت اندېښمن کړي دي.
د افغانستان د ژورنالستانو ټولنې د رسنیو مسوول مسرور لطفي د امر بالمعرف او نهې عن المنکر وزارت له لوري د رسنیو پر وړاندې د نوې کړنلارې د خپرېدو په غبرګون کې ویلي، اسلامي امارت غواړي رسنۍ محدودې کړي.
والسټرېټ ژورنال ورځپاڼې په یوه رپوټ کې ویلي چې ښايي افغان کډوال امریکا ته د رسېدو لپاره کلونه کلونه په نورو هېوادو کې په تمه پاتې شي.
