په سوېل ختیځ زون پکتیا، پکتیکا او خوست ولایتو کې یوشمېر خبريالان او د رسنيو مسوولان وايي چې په تېرو درېوو مياشتو کې تر سلو زيات خبريالان چې له چاپي رسنۍ، راډيوګانو او انځوريزو رسنيو سره یې کار کاوه، وزګاره شوي او يا هم پرته له کوم امتياز څخه رسنیزې چارې مخ ته وړي.
د ماشومانو لپاره د ملګرو متلونو ملاتړي اداره یا یونیسف په خپل تازه رپوټ کې د افغانستان د بشري وضعیت په اړه خپله اندېښنه څرګنده کړې. د دې بنسټ په رپوت کې راغلي چې په افغانستان کې د وروستیو تحولاتو په پایله کې د یاد هېواد وګړي د اړتیا وړ لومړنیو توکو په برابرولو کې له ستونزو سره مخ دي.
د هوا په سړېدو سره د کندوز د زوړ ښار د «نمکبازار» سیمې هټۍ، سرایونو او د کراچیو پر سر د لیلامي او کارول شویو جامو پېر تر بل هر وخت زیات شوی دی.
رویټرز خبري اژانس نن د یوې باوري سرچینې له قوله رپوټ ورکړی چې نړیوال بانک د یوه داسې وړاندیز د وروستي کېدو په درشل کې دی چې له مخې یې د افغانستان له کنګل شویو پیسو څخه ۵۰۰ میلیونه ډالر ازادوي. د رویټرز په رپوټ کې راغلي چې ټاکل شوې د نړیوال بانک مدیره پلاوی نن په دې برخه کې په غیررسمي توګه سره وویني.
د کندوز د ملي ټلویزیون خبریال سیدحکیم حکیمي په خپل فېسبوکپاڼه لیکلي چې د بېوزلۍ له امله یې د خپل د کور توکو پلور ته مخه کړې، څو ژوندی پاتې شي. حکیمي په خپل فېسبوکپاڼه لیکلي، د اسلامي امارت له راتګ وروسته دا لومړی ځل دی چې اړ شو، څو د خپلې کورنۍ لپاره د خوراکي توکو د برابرولو لپاره د کور وسایل وپلوري.
د هند، روسیې او چین د بهرنیو چارو وزیرانو پرون د یوې انلاین غونډې په ترڅ کې له افغانستان څخه د نشهيي توکو د قاچاق زیاتېدو په اړه اندېښنه څرګنده کړه. د چین بهرنیو چارو وزیر وانګيي، د هند بهرنیو چارو وزیر اسجي شنکر او د روسیې بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف دغه چاره د سیمې د هېوادونو د امنیت لپاره جدي ګواښ وباله.
په هېواد کې د جمهوري نظام تر سقوط وروسته، ګنشمېر کسانو خپلې دندې له لاسه ورکړي چې اوس له اقتصادي ستونزو سره لاس او ګرېوان دي. د نورو کسانو ترڅنګ په پکتیا کې د معلولینو او د هغو امنیتي سرتیرو کورنۍ چې د تېر نظام په ملاتړ یې د امنیتي ځواکونو په لیکو کې خپل اولادونه له لاسه ورکړي، له اقتصادي ستونزو څخه کړېږي.
د روسیې تاس خبري اژانس د یوه لوړ پوړي پاکستاني چارواکي له قوله راپور ورکړی چې په افغانستان کې د وروستیو تحولاتو او په د دغه هېواد د وضعیت له امله د ټاپي پروژې چارې ځنډول شوې دي. د ټاپي پروژې له لارې له ترکمنستان څخه د افغانستان له خاورې پاکستان او هند ته ګاز لېږدول کېږي.
د خصوصي پوهنتونونو اتحادیې د رسنیو برخې مسوول محمدکریم ناصري د خصوصي پوهنتونونو د وضعیت په اړه اندېښنه ښيي او وايي، د طالبانو له واکمنېدو وروسته په دغو پوهنتونونو کې د نوملیکنې کچه ۶۰ سلنه را ټیټه شوې ده. د هغه په وینا، که څه هم خصوصي پوهنتونونو د زدهکړو فیس راک کم کړی، خو بیا هم څوک نوملیکنه نه کوي.
د هرات د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو ریاست سرپرست محمدرفیق نیرومند سلاموطندار ته ویلي، زرګونه هغه بېځایه شوي چې له غور، فراه، بادغیس او نورو سوېل ختیځو ولایتونو څخه دغه ولایت ته ورغلي، په سخت اقتصادي وضعیت کې ژوند کوي.
د ملګرو ملتونو سازمان چارواکو ویلي، که د افغانستان د بانکي نظام لازم ملاتړ ونه شي، په راتلونکو میاشتو کې به وپاشل شي. د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام د دوشنبې په ورځ یو راپور خپور کړی چې پهکې د افغانستان د بانکي نظام د پاشل کېدو خبرداری ورکړل شوی دی. په دغه راپور کې غوښتنه شوې چې باید د افغانستان د بانکونو ملاتړ وشي.
د افغانستان لپاره د روسیې ځانګړي استازي ضمیر کابلوف ویلي چې هېواد یې په افغانستان کې د اقتصادي او سوداګریزو پروژو کې د ګډون لپاره چمتو دی.
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړې استازې ډیبورا لاینز په افغانستان کې په راتلونکي ژمي کې له وخت وړاندې د انساني ناورین له پېښېدو او له امله یې د زیاتې مړینې خبرداری ورکړی دی. مېرمن لاینز چې د ملګرو ملتونو په مرکزي دفتر کې له خبریالانو سره خبرې کولې، وویل چې هر څه ژر باید له دغه وضعیت څخه د وتلو لپاره د حل یوه لار پیدا شي.
د پکتیا د صنعت او کانونو خونې رییس فضلالدین جلالزی وایي، تېرو درېوو مياشتو کې د ۸۰ سلنه فابريکو فعاليت درېدلی دی. هغه وویل، د دغو فابریکو فعالیت د خامو موادو نه موجودیت او بازارونو ته د یوشمېر بهرنیو هېوادونو د ټیټ کیفیته توکو د راوړلو له امله ځنډېدلې دي.
د ننګرهار هوایي ډګر چې د جلالاباد سوېل ختیځ ته د ښار په لنډ واټن کې پروت دی، په ۲۰۰۱ کال کې د اسلامي امارت د واکمنۍ تر نسکورېدو وروسته په کې امریکايي ځواکونه میشت شول چې د نظامي هډې په توګه یې ترې کار اخیسته. که څه هم د جمهوري نظام چارواکو ژمنه کړې وه چې ډېر ژر به ترې ملکي الوتنې وشې، خو ژمنه یې عملي نه شوه.
د مالیې وزارت ویاند احمدولي حقمل وايي، د دولتي کارکوونکو د درېوو میاشتو معاشونو د ورکړې پر طرحه یې کار پیل کړی او سر له نن به د هغوی د وږي، تلې او لړم میاشتو د معاشونو یوځای ورکړې پر اجرا یې کار پیل کړی دی.
هغه وايي، د دولتي کارکوونکو د معاشونو لپاره یې نوې طرحه په پام کې نیولې چې له مخې به یې معاشونه ورکول کېږي.
