اسلامي امارت د افغانستان د مرکزي بانک د یوې برخې د شتمنیو د مصادرې په اړه د امریکا د ولسمشر جوبایډن د وروستي فرمان په غبرګون یوه اعلامیه خپره کړې او هغه یې پاروونکې بللې او په اړه یې واشنګټن ته خبرداری هم ورکړی دی.
د کابل، ننګرهار، کونړ او لوګر په سلګونو اوسېدونکیو نن د افغانستان د پانګې اړوند د متحده ایالاتو د ولسمشر جو بایډن د اجراییوي فرمان په غبرګون کې لاریون وکړ.
لاریونوال وایي امریکا او متحدین یې باید تېرو ۲۰ کلونو کې د جګړې له امله د زرګونو افغانانو د وژل کېدو او د افغانستان د ویجاړۍ تاوان ورکړي. دوی وایي چې کنګل شوې پیسې د افغانانو دي او بایډن باید خپل فرمان بیرته لغو کړي.
د اسلامي امارت د اقتصاد وزارت مسلکي معین، عبداللطیف نظري بامیان ولایت ته د خپل سفر په ترڅ کې د دغه ولایت شاوخوا ۳۰۰ اوسېدوونکو ته په وینا کې له هغوی څخه وغوښتل چې له اوسني نظام (د افغانستان اسلامي امارت) سره جوړجاړی وکړي او له تقابل څخه ډډه وکړي.
د عربي متحده اماراتو د وېزې متقاضیانو نن د وېزو نه ورکړې په غبرګون اعتراض وکړ. دغه معترضان چې زیاتره یې سوداګر دي وایي، د اسلامي امارت له واکمنۍ مخکې افغانستان ته راغلي خو اوس اته میاشتې کېږي چې عربي متحده اماراتو ته له تګ نه پاتې دي.
نن د فبرورۍ ۱۴ د مینانو له نړیوالې ورځې سره برابره ده. ادریس بېنوا چې د کابل ښار ګلفروشي کوڅې ته راغلی وايي، د تېرو کلونو په پرتله سږکال د یادې ورځې نمانځنه کم رنګه ده.
جوزجان کې د نجونو او هلکانو لپاره د وړیا زدهکړو لومړنی ښوونیز مرکز نن د یو لړ مراسمو په ترڅ کې پرانستل شو. دغه ښوونیز مرکز چې ۲۵۰۰۰ ټوکه کتابونه لري، په بېلابېلو ټایمونو کې ۱۰۰۰ نجونو او هلکانو ته پهکې زدهکړې ورکول کېږي.
د چین د بهرنیو چارو وزارت د امریکا هغې پرېکړې ته غبرګون ښودلی چې له مخې یې دغه هېواد د افغانستان د اووه میلیارده ډالرو پانګې نیمايي هغه یې د سپټمبر یوولسمې پېښې د قربانیانو کورنیو ته د غرامت په توګه ورکوي. یاد وزارت دې پرېکړې ته په غبرګون کې ویلي: «د نړۍ بډایه هېواد په ښکاره د بېوزله هېواد شتمني غلا کوي.»
د سوداګرۍ او پانګونې خونې مسوولانو په یوه خبري غونډه کې د افغانستان د کنګل شویو زېرمو په اړه د جو بایډن د وروستي فرمان په غبرګون کې وویل، که د افغانستان پیسې په بشپړه توګه ازادې نه شي په افغانستان کې به خصوصي سکتور له ګڼو ستونزو سره مخ شي.
د امریکا ولسمشر جوبایډن د جمعې په ورځ د افغانستان د کنګل شوې شتمنۍ د وېشلو فرمان صادر کړ. د دغه فرمان له مخې امریکا کې د افغانستان د مرکزي بانک ۷ میلیارد ډالره کنګل شوې شتمني په دوو مساوي برخو وېشل کېږي چي د دغو پیسو نیمايي برخه له افغانستان سره د بشري مرستو او پاتې نورې يې د ستمبر ۱۱مې د پېښې قربانیانو لپاره ساتل کیږي.
پخوانی ولسمشر حامد کرزی وايي، امریکا دې د افغانستان د پیسو په اړه پر خپلې کړې پرېکړې بیا کتنه وکړي. جو بایډن وړمه ورځ یو فرمان لاسلیک کړ چې له مخې یې د افغانستان له اووه میلیارده ډالرو څخه نیمايي د یوولسم سپټمبر د پېښې د قربانیانو کورنیو ته ورکول کېږي او پاتې یې په افغانستان کې د بشري ناورین د کابو کولو لپاره ځانګړې شوي.
د ملګروملتونو د ماشومانو د ملاتړ اداره یا «یونیسف» وايي چې افغانستان کې د بشر ناورین په ژورېدو سره، کابل کې د انډارا ګاندي روغتون هره ورځ پر شدیدې خوارځواکۍ د اخته ماشومانو ۸ پېښې ثبتوي.
پرون د امریکا ولسمشر جو بایډن یو فرمان لاسلیک کړ چې له مخې یې د افغانستان کنګل شوي اووه میلیارده ډالر ازاد شول. د بایډن د لاسلیک شوي فرمان پر بنسټ، د افغانستان له اووه میلیارډه ۳،۵ میلیارډه ډالر د سېپټمبر د یوولسمې د پېښې د قربانیانو کورنیو ته ورکول کېږي. اسلامي امارت دغه فرمان ته غبرګون ښودلی او هغه یې غیرانساني پرېکړه بللې ده.
د بشري حقونو څار بنسټ د امریکا د ولسمشر جو بایډن پر هغه فرمان نیوکه کړې چې له مخې یې د افغانستان بانک ۳.۵ میلیارده ډالر د سپټمبر یوولسمې د قربانیانو کورنیو ته ورکول کېږي. دغه بنسټ ویلي چې د امریکا ولسمشر غواړي د افغانستان پر کنګل شوې شتمنۍ ولکه خپله کړي.
د امریکا ولسمشر جوبایډن دغه هېواد کې د افغانستان د کنګل شوې شتمنۍ د وېشلو اجرايي فرمان صادر کړ. د دغه فرمان له مخې امریکا کې د افغانستان د مرکزي بانک ۷ میلیارد ډالره کنګل شوې شتمني په دوو مساوي برخو وېشل کېږي.
د پاکستان د سوداګرۍ وزارت ويلي چې افغانستان ته ۱۷ قلمه توکي په پاکستانۍ کلدارو صادرېدلی شي.
د ملګرو ملتونو عمومي منشي انتونیو ګوترېش اندېښنه څرګنده کړې، چې افغانان له بشري ناورین سره چې په نړۍ کې په چټکۍ په پراخېدو دی، مخامخ دي. ګوترېش ویلي، ټاکل شوې ملګري ملتونه څه د پاسه ۲۲ میلیونه اړمنو سره مرسته وکړي، خو د خپلې اړتیا وړ بودجې ۹سلنه یې ترلاسه کړې. د ملګرو ملتونو سازمان عمومي منشي له نړیوالې ټولنې غوښتي چې له ځنډ پرته دې د دغه بنسټ د هڅو ملاتړ وکړي.
