د فاریاب روغتیايي چارواکي او له نشهيي توکو سره د مبارزې مدیریت مسوولان وايي چې د یاد ولایت مرکز میمنې ښار کې یې پر نشهيي توکو د روږدو کسانو د راټولو کمپاین پیل کړی دی. د فاریاب د روغتیا رییس له دیني عالمانو غواړي چې د نشهيي توکو د زیانونو په اړه خلکو ته عامه پوهاوی ورکړي.
د کندوز د ملي ټلویزیون خبریال سیدحکیم حکیمي په خپل فېسبوکپاڼه لیکلي چې د بېوزلۍ له امله یې د خپل د کور توکو پلور ته مخه کړې، څو ژوندی پاتې شي. حکیمي په خپل فېسبوکپاڼه لیکلي، د اسلامي امارت له راتګ وروسته دا لومړی ځل دی چې اړ شو، څو د خپلې کورنۍ لپاره د خوراکي توکو د برابرولو لپاره د کور وسایل وپلوري.
د سیاسي چارو یوشمېر شنونکي وايي چې د اسلامي امارت مسوولان پرته له دې چې یو ځانګړی او روښانه پلان ولري، په نړیوالو غونډو کې ګډون کوي. دوی زیاتوي چې د اسلامي امارت مسوولان د نورو هېوادونو او نړیوالې ټولنې له استازیو سره په ناستو کې پرته له ځانګړي پلان او طرحې څخه ګډون کوي.
پر هېواد د طالبانو له واکمنېدو څه باندې سل ورځې وروسته ملت ته د اسلامي امارت د رییسالوزرا محمدحسن اخوند وینا د شنونکو له غبرګون سره مخ شوې ده.
د سیاسي چارو شنونکی حمیدالله هوتک وايي، که څه هم په تېر نظام کې ستونزې وې، خو د اسلامي امارت چارواکي په دې پلمه له خپل مسوولیت څخه اوږه نه شي خالي کولای.
د اسلامي امارت د کورنیو چارو وزارت وايي چې ډېر ژر به د افغانستان په پولو کې ځانګړي پوله ساتي ځواکونه ځای پر ځای کړي. د باختر دولتي اژانس د رپوټ پر بنسټ، دغه څرګندونې د کورنیو چارو وزارت د پوله ساتو ځواکونو عمومي رییس شیرمحمد شریف د کندهار ولایت سپین بولدک ولسوالي ته پرون د خپل سفر پر مهال کړې دي.
وروسته له هغې چې په ټولنیزو رسنیو کې له افغانستان څخه ګاونډیو هېوادونو ته د امریکا د پوځي تجهیزاتو او وسایطو د لېږد په اړه رپوټونه خپاره شول، اوس د اسلامي امارت د کورنیو چارو وزارت ګاونډیو هېوادونو ته د وسلو قاچاق تشې اوازې او درواغ بللي.
د هند، روسیې او چین د بهرنیو چارو وزیرانو پرون د یوې انلاین غونډې په ترڅ کې له افغانستان څخه د نشهيي توکو د قاچاق زیاتېدو په اړه اندېښنه څرګنده کړه. د چین بهرنیو چارو وزیر وانګيي، د هند بهرنیو چارو وزیر اسجي شنکر او د روسیې بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف دغه چاره د سیمې د هېوادونو د امنیت لپاره جدي ګواښ وباله.
په هېواد کې د جمهوري نظام تر سقوط وروسته، ګنشمېر کسانو خپلې دندې له لاسه ورکړي چې اوس له اقتصادي ستونزو سره لاس او ګرېوان دي. د نورو کسانو ترڅنګ په پکتیا کې د معلولینو او د هغو امنیتي سرتیرو کورنۍ چې د تېر نظام په ملاتړ یې د امنیتي ځواکونو په لیکو کې خپل اولادونه له لاسه ورکړي، له اقتصادي ستونزو څخه کړېږي.
په هېواد کې د وروستیو تحولاتو سره هممهاله په کندوز کې د انسان تښتونې او وژنې پېښې ډېرې شوي. په کندوز کې د جنايي پېښو ډېرېدو د دغه ولایت اوسېدونکي اندېښمن کړې دي. د کندوزیانو په وینا، دوه اوونۍ وړاندې وسلهوالو کسانو د کندوز ښار په درېیمه حوزه کې د اوړو د یوه کارخونې مالک او شاګرد په چکش ووژل.
د روسیې تاس خبري اژانس د یوه لوړ پوړي پاکستاني چارواکي له قوله راپور ورکړی چې په افغانستان کې د وروستیو تحولاتو او په د دغه هېواد د وضعیت له امله د ټاپي پروژې چارې ځنډول شوې دي. د ټاپي پروژې له لارې له ترکمنستان څخه د افغانستان له خاورې پاکستان او هند ته ګاز لېږدول کېږي.
په هېواد کې د ژمي په رارسېدو سره د کابل ښار ګڼشمېر اوسېدونکي د خپلو کورونو تودولو لپاره له بېکیفیته سوند توکو لکه د ډبرو سکاره، پلاستیک، ربړ او نورو توکو څخه استفاده کوي چې له امله یې د پلازمېنې کابل د هوا د ککړتیا لامل کېږي. د کابل د چاپیریال ساتنې ریاست مسوولان د روان کال ژمی په هېواد کې تر ټولو ګواښوونکی بولي.
د خصوصي پوهنتونونو اتحادیې د رسنیو برخې مسوول محمدکریم ناصري د خصوصي پوهنتونونو د وضعیت په اړه اندېښنه ښيي او وايي، د طالبانو له واکمنېدو وروسته په دغو پوهنتونونو کې د نوملیکنې کچه ۶۰ سلنه را ټیټه شوې ده. د هغه په وینا، که څه هم خصوصي پوهنتونونو د زدهکړو فیس راک کم کړی، خو بیا هم څوک نوملیکنه نه کوي.
د روسیې د ملي امنیت شورا مرستیال الکسانډر ګوربینکین روسي رسنیو ته ویلي چې د افغانستان له خاورې د منځنۍ اسیا هېوادونو او روسیې ته د ترهګرو د ورتګ او نشهیې توکو د وروړلو په اړه اندېښنه لري.
نوموړي ویلي، اوس د افغانستان وضعیت نه شي اټکل کېدای چې په کومه روان دی او په خبره یې، دوی دغه وضعیت اندېښمن کړي دي.
د افغانستان د ژورنالستانو ټولنې د رسنیو مسوول مسرور لطفي د امر بالمعرف او نهې عن المنکر وزارت له لوري د رسنیو پر وړاندې د نوې کړنلارې د خپرېدو په غبرګون کې ویلي، اسلامي امارت غواړي رسنۍ محدودې کړي.
د هرات د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو ریاست سرپرست محمدرفیق نیرومند سلاموطندار ته ویلي، زرګونه هغه بېځایه شوي چې له غور، فراه، بادغیس او نورو سوېل ختیځو ولایتونو څخه دغه ولایت ته ورغلي، په سخت اقتصادي وضعیت کې ژوند کوي.
د ملګرو ملتونو سازمان چارواکو ویلي، که د افغانستان د بانکي نظام لازم ملاتړ ونه شي، په راتلونکو میاشتو کې به وپاشل شي. د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام د دوشنبې په ورځ یو راپور خپور کړی چې پهکې د افغانستان د بانکي نظام د پاشل کېدو خبرداری ورکړل شوی دی. په دغه راپور کې غوښتنه شوې چې باید د افغانستان د بانکونو ملاتړ وشي.
