
افغانستان کې د مینانو ورځ؛ سږکال یې نمانځنه کمرنګه وه
نن د فبرورۍ ۱۴ د مینانو له نړیوالې ورځې سره برابره ده. ادریس بېنوا چې د کابل ښار ګلفروشي کوڅې ته راغلی وايي، د تېرو کلونو په پرتله سږکال د یادې ورځې نمانځنه کم رنګه ده.

نن د فبرورۍ ۱۴ د مینانو له نړیوالې ورځې سره برابره ده. ادریس بېنوا چې د کابل ښار ګلفروشي کوڅې ته راغلی وايي، د تېرو کلونو په پرتله سږکال د یادې ورځې نمانځنه کم رنګه ده.

د اینډېپېنډېنټ فارسي خبري سایټ د یوې سرچینې په خبره ویلي، د پاکستان د استخباراتو مشر جنرال ندیم احمد انجم د تېرې جمعی پر ورځ د ترکیې په انقرې ښار کې د افغانستان د یوشمېر سیاسي ګوندونو له مشرانو عبدالرشید دوستم، عطامحمد نور او محمد محقق سره لیدلي دي.

د عامې روغتیا وزارت مسوولان وايي چې هېواد کې د کورونا ویروس د نوې موندل شوې اومېکرون بڼې له امله د مړینې شمېرې ډېرې شوې دي. د یاد وزارت مسوولان په هېواد کې د اومېکرون د خپرېدو په اړه هم اندېښنه څرګندوي او وايي چې یاد ویروس په چټکۍ د خپرېدو په حال کې دی.

جوزجان کې د نجونو او هلکانو لپاره د وړیا زدهکړو لومړنی ښوونیز مرکز نن د یو لړ مراسمو په ترڅ کې پرانستل شو. دغه ښوونیز مرکز چې ۲۵۰۰۰ ټوکه کتابونه لري، په بېلابېلو ټایمونو کې ۱۰۰۰ نجونو او هلکانو ته پهکې زدهکړې ورکول کېږي.

د لوګر ولایت د امنیه قومنداني مسوولان وایي چې د پاسپورټ امریت ټولې تخنیکي ستونزې هوارې شوي او نن دوشنبه یې د پاسپورټ د وېش لړۍ بېرته پيل کړه.

د چین د بهرنیو چارو وزارت د امریکا هغې پرېکړې ته غبرګون ښودلی چې له مخې یې دغه هېواد د افغانستان د اووه میلیارده ډالرو پانګې نیمايي هغه یې د سپټمبر یوولسمې پېښې د قربانیانو کورنیو ته د غرامت په توګه ورکوي. یاد وزارت دې پرېکړې ته په غبرګون کې ویلي: «د نړۍ بډایه هېواد په ښکاره د بېوزله هېواد شتمني غلا کوي.»

د بدخشان ځايي چارواکي وايي، هېواد کې له وروستیو بدلونونو وروسته یې تېره ورځ د دغه ولایت د اطلاعاتو او فرهنګ ریاست کې د یوه پروګرام په ترڅ کې د لومړي ځل لپاره نیسا مبارز د بدخشان د ښځو استازې په توګه غوره او معرفي کړه.
د بدخشان د اطلاعاتو او فرهنګ رییس معزالدین احمدي وايي چې ښځې کولی شي د افغانستان اسلامي امارت په نظام کې ټولو برخو، ان نظامي او امنیتي برخه کې هم دنده ترسره کړي.

د سوداګرۍ او پانګونې خونې مسوولانو په یوه خبري غونډه کې د افغانستان د کنګل شویو زېرمو په اړه د جو بایډن د وروستي فرمان په غبرګون کې وویل، که د افغانستان پیسې په بشپړه توګه ازادې نه شي په افغانستان کې به خصوصي سکتور له ګڼو ستونزو سره مخ شي.

د امریکا ولسمشر جوبایډن د جمعې په ورځ د افغانستان د کنګل شوې شتمنۍ د وېشلو فرمان صادر کړ. د دغه فرمان له مخې امریکا کې د افغانستان د مرکزي بانک ۷ میلیارد ډالره کنګل شوې شتمني په دوو مساوي برخو وېشل کېږي چي د دغو پیسو نیمايي برخه له افغانستان سره د بشري مرستو او پاتې نورې يې د ستمبر ۱۱مې د پېښې قربانیانو لپاره ساتل کیږي.

نن د فبرورۍ ۱۳مه د راډیو له نړیوالې ورځې سره برابره ده. په افغانستان کې څه باندې یوه پېړۍ وړاندې په لومړي ځل د راډیو فعالیتونه پیل شول، خو لا هم په ټول هېواد کې خپل اورېدونکي او مینهوال لري. د رسنیو ملاتړي بنسټونه وايي، د محدودیتونو لګول د دې لامل شوي چې خصوصي رسنۍ خپل فعالیتونه محدود او یاهم په ټپه ودروي.

پخوانی ولسمشر حامد کرزی وايي، امریکا دې د افغانستان د پیسو په اړه پر خپلې کړې پرېکړې بیا کتنه وکړي. جو بایډن وړمه ورځ یو فرمان لاسلیک کړ چې له مخې یې د افغانستان له اووه میلیارده ډالرو څخه نیمايي د یوولسم سپټمبر د پېښې د قربانیانو کورنیو ته ورکول کېږي او پاتې یې په افغانستان کې د بشري ناورین د کابو کولو لپاره ځانګړې شوي.

د ملګروملتونو د ماشومانو د ملاتړ اداره یا «یونیسف» وايي چې افغانستان کې د بشر ناورین په ژورېدو سره، کابل کې د انډارا ګاندي روغتون هره ورځ پر شدیدې خوارځواکۍ د اخته ماشومانو ۸ پېښې ثبتوي.

وروسته له هغې چې د ښځو فعاله پروانه ابراهیمخېل له بنده خوشې شوه، داسې راپورونه خپاره شوي چې نیول شوې درې ښځینه فعالانې هم له بنده ازادې شوي، خو تراوسه په رسمي توګه دا راپورونه نه دي تایید شوي. یوناما د یادو ښځينه فعالانو له خوشې کېدو هرکلی کړی او ویلي یې دي چې د نیول شویو ښځو خوندیتوب او سلامتي لویه اندېښنه ده.

د بشري حقونو مدافع وکیل او په الیانوس پوهنتون کې د نړیوالو حقوقو استاد پروفیسو فرانسیس بویل وايي چې د اسعاري زېرمو په اړه د جوبایډن پرېکړه د افغانستان خلاف یوه غیرمشروع اقتصادي جګړه او ښکاره غلا ده.

د روغتیا نړیوال سازمان ویاند کریستین لندمایر وايي چې په افغانستان کې د شري ناروغي مخ په زیاتيدو ده. هغه زیاته کئي یوازي په جنوري میاشت کې له ۱۵۰ ډېر ماشومان مړه شوي دي.

پرون د امریکا ولسمشر جو بایډن یو فرمان لاسلیک کړ چې له مخې یې د افغانستان کنګل شوي اووه میلیارده ډالر ازاد شول. د بایډن د لاسلیک شوي فرمان پر بنسټ، د افغانستان له اووه میلیارډه ۳،۵ میلیارډه ډالر د سېپټمبر د یوولسمې د پېښې د قربانیانو کورنیو ته ورکول کېږي. اسلامي امارت دغه فرمان ته غبرګون ښودلی او هغه یې غیرانساني پرېکړه بللې ده.