د کابل ښار د ښوونځیو یو شمېر زدهکوونکي وايي، د درسي نصاب د نه پشپړېدا له کبله د ښوونځيو ازموینې په نمایشي ډول اخيستل کېږي. دغه زدهکوونکي چې درسي نصاب يې نه دی بشپړ شوی، د ازموينو له روان بهيره خوښ نه دي او وايي، پرته له دې چې ښوونيز کال کې څه شی زده کړي، ازموينې ترې اخيستل کېږي.
د بدخشان ولایت د اشکاشم ولسوالۍ فرهنګپال شاهمیري شاهپور وایي، اشکاشمي ژبه چې یوه وخت د اشکاشم ولسوالۍ خپلواکه ژبه وه، دا مهال یوازې څو ولسوالیو ته محدوده شوې او په یو شمېر کلیو او بانډو کې پرې ځوانان هم خبرې نهشي کولای.
د لوګر ولایت د اطلاعاتو او کلتور ریاست مسوولان وایي، د پخوا په پرتله په دغه ولایت کې د لیکوالۍ او شاعرۍ برخې د پام وړ پرمختګ کړی او د تېر یوه کال په ترڅ کې د بېلابېلو شاعرانو ۷ کتابه چاپ او مخکتنه یې شوې ده.
ځوانې لیکوالې نرګس کاظمي د تذکرةالشعرا په نوم کتاب چاپ کړی او د کتاب له چاپه یې هم موخه په هېواد کې د مطالعې دود پراخول او په افغانستان کې د سراسري سولې ټینګښت دی.
لسګونو شاعرانو نن د پکتيا په مرکز ګردېز کې د يوې جوړې شوې مشاعرې پر مهال په یوه غږ د سولې غوښتنه وکړه.
دا مشاعره چې د سمون ټولنې له لوري جوړه شوې وه، د شاعرانو تر څنګ، یوشمېر لیکوالانو، د ادب مینهوالو او ګڼشمېر ځوانانو برخه اخیستې وه.
د پکتيا ولايتي مسوولان وايي، په مرکز ګردېز کې د ناامنه سيمو زدهکوونکيو لپاره د ليلې ودانۍ جوړه شوه او ډېر ژر به زده کوونکي ترې ګټه واخلي.
د پکتيا والي محمد حليم فدايي وويل، دغه ودانۍ د ۴۶ ميليونه افغانيو په لګښت په څلورو پوړونو کې د پوهنې وزارت له پرمختيايي بوديجې جوړشوې چې د ۲۸۰ زده کوونکيو د اوسېدو وړتيا لري.
افغان ليکوال محمداعظم رهنورد زریاب نن د ۷۶ کلونو په عمر ومړ. نوموړی له يو مودې راهيسې په روغتون کې بستري و.
د زریاب له خپلوانو لطفالله نجفيزاده پر خپله ټوېټرپاڼه د نوموړي مړينه تاييد کړې ده او ويلي يې دي چې رهنورد زرياب تېرو اوونيو کې پر کرونا ويروس اخته شوی و.
زریاب د ليکوالۍ ترڅنګ په طلوع نيوز ټلويزون کې ايډېټور و. نوموړی په دري ژبه د هېواد مشهور رومان لیکونکی و او د ايران، هند او تاجکستان فرهنګي ټولنو يې له اثارو سره بلدتيا درلوده.
د باميانو د پوهنې رياست مسوولان وايي، ياد ولايت کې ۱۰ سلنه زدهکوونکې نجونې د ژر واده کولو له کبله ښوونځي خوشې کوي.
د ياد ولايت د پوهنې رييس ایوب امیري سلاموطندار سره خبرو کې وويل، د دوی د رياست موندنې ښيي چې له ۱۳۹۷ کال را وروسته شاوخوا ۱۲۰۰۰ نجونې ښوونځيو ته نه دي حاضرې شوي.
په یو شمېر ښوونځیو کې بېنظمیو د کورنیو اندېښنې را پارولي او وايي، د پوهنې په سیسټم کې د بېنظمیو موجوديت د منلو نه دی او د هېواد پوهنیز نظام د فلج په درشل کې دی. د دغو کورنیو په خبره، ګڼ شمېر ښوونځیو کې ښوونکي نشته او زدهکوونکي له لوست پرته بېرته خپلو کورونو ته ستنېږي.
د لوګر ارزې، خوښۍ او خروار ولسوالیو کې د نجونو پر مخ له څلورم ټولګي د پورته ښوونځیو له تړل کېدو وروسته، اوس مرکز پلعلم او برهکي برک، څرخ او محمداغې ولسوالیو کې له منځنۍ دورې پورته ښوونځي د نجونو پرمخ تړل شوي دي.
د لوګر د پوهنې ریاست ویاند شاهپور عرب سلاموطندار ته وویل، د ناامنیو زیاتېدو له کبله برهکيبرک، محمداغې او څرخ ولسوالیو کې له څلورم ټولګي او مرکز پلعلم کې له شپږم ټولګي پورته ښوونځيو کې د نجونو لیک لوست بند شوی.
دغه کتاب چې یوګ کینیډي په انګلیسي ژبه لیکلی د مسلمانانو په تاریخ کې د عباسیانو د خلافت دوره معرفي کوي. خو مخکې له دې چې د کتاب په منځپانګې تبصره ولولو، لمړی به په دې وغږېږو چې ژباړه د ملي/ادبي فرهنګ په لوړتیا کې څه رول لري او ما ولې دغه اثر د ژباړې لپاره غوره کړی.
له تېرو دوو ورځو راهیسې یوه مکتوب کې چې ویل کېږي د ارګ له خوا د لوړو زدهکړو موسسو ته استول شوی، غوښتل شوي چې تر دې وروسته پوهنتونونو کې د لیسانس دورې مونوګراف او د ماسټرۍ تېزس کې د افغانستان له اصلي ادبیاتو ګټه واخیستل شي.
لکه څنګه چې پخوا د ښار په کچه تابلوګانو نه د فارسي کلمو لرې کولو او د الکټرونیکي تذکرو وېبپاڼه کې فارسي ژبه د بهرنیو ژبو په لېست کې اچولو د هېوادوالو غبرګون راپورته کړی وو، دا ځل هم د ټولنیزو رسنیو کاروونکيو د دغه مکتوب په خپرولو سره، د ارګ په سیاستونو چې د هېواد د ملي ژبو په اړه یې غوره کړي، نیوکه کړې ده.
ولسمشر ماڼۍ اعلان کړه چې د اغاخان فرهنګي بنسټ د هرات د مصلی پنځم منار بیا رغوي.
صدیق صدیقي نن چهارشنبه پر خپله ټوېټرپاڼه وليکل چې د اغاخان فرهنګي بنسټ ولسمشر ته په يوه ليک کې ډاډ ورکړی چې د هرات د مصلی پنځم منار د بیا رغونې لپاره بشپړ چمتووالی لري.
د فاریاب ولايت محلي مسوولان وايي، طالبانو په دې ولايت کې له تدريسي نصابه د اوزبکي ژبې مضمون لرې کړ.
د ياد ولايت والي نقیبالله فایق سلاموطندار ته وايي، د فارياب ولايت دولتاباد ولسوالۍ کې د طالبانو د پوهنې مسوول مولوي حنفي د خپلې کنټرول لاندې سيمو کې د ښوونځيو مسوولانو ته لارښوونه کړې چې له تدريسي نصابه د اوزبکي ژبې مضمون لرې کړي.
د ښارجوړونې وزارت د تاریخي ځایونو او د جماتونو د بیارغونې برخې انجینیرانو د غزني د اطلاعاتو او فرهنګ ریاست په همغږۍ دغه ولایت کې د پیر تنات لرغوني درمسال د بیارغولو چارې پیل کړې دي.
د در محمد کشمي خپلوان وايي چې نوموړی نن سهار د تخار مرکز تالقانو ښار حوزوي روغتون کې مړ شو. د ياد محلي سندرغاړي زوی ويلي چې پلار يې له څو ورځو راهيسې په روغتون کې بستري و.
یادداشتی بر متن «در باب امکان عبور از خود» از کتاب «مالیخولیا و تردید» اثر عمران راتب. به مناسبت دومین سالمرگ این پژوهندۀ فلسفه که نقش تعیینکنندهیی در افزایش سطح دانش و رشد اشتیاق جوانان افغانستان در مطالعه و پژوهش فلسفه و ادبیات و هنر داشت. (۱۹۹۱-۲۰۱۸)
