اسلام امیرلیگی صناعت و سودا وزیرلیگی رسمیلری سلام‌وطندار بیلن صحبتده ایتیشلریچه، قویاش ۱۴۰۵ ییل باشیدن حاضرگچه ۵۵۰ میلیون دالرلیک دییرلی ایکی میلیون تُن بوغدای اونی، قوشنی و منطقه مملکتلردن افغانستان گه کیلتیریلگن.
پنجشیرده‌گی توستدن یوز بیره‌دیگن سوو تاشقین‌لری، توپراق بوزیلیشی و یاغینگرچیلیک ترتیبی‌نینگ اوزگریشی ایکین میدانلری همده دهقانلرنینگ تیریکچیلیگینی خوف آستیگه قویماقده. پنجشیر ولایتی زراعت اداره‌سی معلوم قیلیشیچه، جاری ییل‌نینگ دستلبکی آلتی آیی‌ده عنابه و آبشار تومنلریده زراعت گه عاید ۱۱ ته آست قوریلمه لایحه‌سی عملگه آشیریلگن.
سمنگان‌ده بیرقطار شفاکارلرنینگ ایتیشیچه، خاتین-قیزلرنینگ ناتوغری آوقت‌لنیشی اولرده کم‌قانلیک کیلیب چیقیشیگه سبب بولماقده. بو معما عیاللر ارگانیزمی‌نینگ کسللیک‌لر گه قرشی کوره‌شیش قابلیتینی پسه‌یتیره‌‌دی.
قورغاقچیلیک‌نینگ کوچه‌یشی و سوو منبعلرینینگ کمه‌یشی آرتیدن میدان‌وردک ولایتیده بیرقطار دهقانلر مقابل ایکینچیلیک ایکینی و ینگی درآمد منبعی صفتیده هنگ (آنغوزه) ییتیشتیریش گه قیزیقیش بیلدیرگن. اولرنینگ ایتیشیچه، بو اوسیملیک کوپلب باشقه ایکینچیلیک ایکین‌لریگه نسبتن کمراق سوو و خره‌جت طلب قیله‌دی.
اسلام امیرلیگی ایکینچیلیک وزیرلیگی سلام‌وطندار گه ایتیشیچه، اوشبو ییل مملکتده جمعی ۷ میلیون ۵۳ مینگ هکتار ایکین ایکیش ییرنینگ قریب اوچ میلیون هکتاری‌ده ایکین ایکیلگن.
کنر ولایتی مرکزی اسعدآباد شهری اهالیسی‌نینگ بیر قسمی سونگی ییللرده قوریلیش ایشلری‌نینگ کینگه‌یشی نتیجه‌سیده شهرده‌گی یشیل حدودلرنینگ کتته قسمی یوقالیب کیتگنینی ایته‌دیلر. اولرگه کوره، یشیل حدودلرنینگ قیسقریشی حرارت‌نینگ آشیشی، چنگ-توزان و اطراف-محیط افلاسلنیشی‌نینگ کوچه‌یشیگه آلیب کیلگن.
افغانستان‌نینگ رواجلنیب باره‌یاتگن شهرلریدن بیری بولگن پروان ولایتی‌نینگ مرکزی چاریکار شهریده اهالی‌نینگ کوپه‌یشی، تورر جای حدودلری‌نینگ کینگه‌یشی همده آقاوه سوولرنی ییغیش و تازه‌لش بوییچه ستندردلر گه جواب بیره‌دیگن تیزیم‌نینگ یوقلیگی سببلی، شهر آقاوه سوولرنینگ کتته قسمی آچیق اریقلر و عنعنوی اصوللر آرقه‌لی چیقریب یوباریله‌دی. اقلیم اوزگریشی طفیلی سوو منبعلرینینگ کمه‌یب باره‌یاتگنی بیلن بیرگه، بو اصول ییر آستی سوولری‌نینگ افلاسلنیش خوفینی ینه‌ده آشیرگن.
لیلما نوری اوستاخانه‌سینی ایش قوراللری آوازی و تاش‌لرنینگ یونیلیشیدن چیقه‌یاتگن تاووش‌لر تولدیریب توره‌دی. عیاللر دقت بیلن ایشلب و تاش‌لر گه شکل بیریشه‌دی. بو عیاللر اوچون تاش گه اویمه‌کارلیک قیلیش شونچه کی صنعت ایمس بلکی هنر اورگه‌نیش، درآمد تاپیش و عایله‌لریگه یاردم بیریش امکانیت دیر.
«طبیعی آفت‌لر خطرلرینی کمه‌یتیریش خلق‌ارا کونی» مناستبی بیلن، بوگون (۲۱ میزان/۱۳ اکتوبر، سه‌شنبه) اسلام امیرلیگی ییریک عملدارلری، مملکتلرنینگ ایلچیلری و خلق‌ارا تشکیلات‌لرنینگ وکیللری اشتراکی بیلن کابل‌ده ییغیلیش اوتکزیلدی. اسلام امیرلیگی رسمیلری اوشبو ییغیلیشده، افغانستان‌ده طبیعی آفت‌لر آلدینی آلیش و جبرلنگنلر گه یاردم بیریش اوچون دنیا همجمعیتدن مالیه‌وی و تخنیکی یاردم بیریشینی سوره‌دیلر.
اسلام همکارلیک تشکیلاتی اورین باسری و اوشبو تشکیلات‌نینگ باش کاتبی و افغانستان اوچون مخصوص وکیلی طارق‌علی بخیت، کابل گه قیلگن سفری دایره‌سیده اسلام امیرلیگی باش وزیری‌نینگ اداری اورین باسری مولوی عبدالسلام حنفی و تشقی ایشلر وزیری امیرخان متقی بیلن اوچره‌شگن.
افغانستان اقلیم اوزگریش‌لریگه اینگ ضعیف مملکتلردن بیری حسابلنه‌دی. بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی ترقیات دستوری معلومات‌لریگه کوره، میلادی ۱۹۵۰-ییلدن بویان مملکتده اورتچه حرارت تخمیناً ۱.۸ درجه سانتی‌گراد گه کوتریلگن. قوروقچیلیک سوو تاشقین‌لری و باشقه کیسکین اقلیم حادثه‌لری اهالی حیاتیگه تاباره کوچلی‌راق تأثیر کورستماقده.
ننگرهار ولایتیده زیتون‌نی قیته ایشلش ساحه‌سیده فعالیت یوریته‌یاتگن ایریم اهالی وکیللری‌نینگ ایتیشیچه، اوشبو ساحه گه سرمایه کیریتیش باشقه فقرالر اوچون هم ایش اورینلری و درآمد آلیش امکانیت‌لرینی یره‌تیشی ممکن.
اسلام امیرلیگی رهبری شیخ هبت‌الله آخوندزاده‌نینگ میلادی ۲۰۲۱-ییلده‌گی فرمانی‌نینگ بیشینچی ماده‌سیگه کوره، عیال وفات ایتگن ایری‌نینگ مال-ملکی‌دن شونینگدیک فرزندی، آته‌سی و باشقه قرینداش‌لریدن «فرضیت و عصبیت» اساسیده بیلگی‌لنگن میراث حقی گه ایگه. هیچ کیم اونی اوشبو حقوق‌دن محروم قیله آلمه‌یدی.
خوست ولایتیده بیر گروه دهقانلرنینگ ایتیشیچه، اولر اوتگن ییللرده ضرور اوروغ و کوچت‌لرنی باشقه ولایت‌لردن آلیب کیلیشگن، بیراق ایریم اوروغ و کوچت‌لر اقلیم همده اطراف-محیط شرایط‌لریده‌گی فرق سببلی کوتیلگن نتیجه‌نی بیرمه‌گن.
کنر ولایتی سوکی تومنی اهالیسی، ایریم عایله‌لر اوی‌لریده‌گی آقاوه سوولرنی یول و عمومی کوچه‌لر گه چیقره‌یاتگنیدن شکایت قیله‌دیلر. اولرنینگ ایتیشیچه، بو حالت اطراف-محیط‌نینگ افلاسلنیشیگه و محلی اهالی سلامت‌لیگی بیلن باغلیق معمالر گه سبب بولگن.
پنچشیر اوزی‌نینگ بلند تاغ‌لری، چقور وادی (دره)لری و شدتلی دریالری بیلن طبیعی گوزه‌للیگی یانیده، طبیعی آفت‌لر برابریده افغانستان‌نینگ اینگ ضعیف ولایت‌لریدن حسابلنه‌دی. سونگی ییللرده اوشبو ولایت اهالیسی توستدن یوز بیره‌دیگن سیل، تاش کوچیشی، ییر کوچیشی همده قار کوچکی‌لریدن بیر نیچه بار شکایت قیلگن. ایریم حاللرده بو حادثه‌لر ایکینچیلیک ییرلریگه، کوپریک‌لر گه، سوو توغان‌لریگه، برق انشاآت‌لریگه، بازارلر و اهالی‌نینگ اوی‌لریگه جدی ضرر ییتکزگن.
