۲۹ سپتمبر – بوتون جهان یوره‌ک کونی گه تینگ؛ بو کون هر ییلی یوره‌ک کسللیک‌لری حقیده خبردارلیک‌نی آشیریش شونینگدیک، اولرنینگ آلدینی آلیش و اوز وقتیده انیقلش مهم‌لیگینی تأکیدلش مقصدیده نشانلنه‌دی. شفاکارلرنینگ ایتیشیچه، عیاللر هم تورلی یوره‌ک کسللیک‌لری خوفی آستیده، یوقاری قان باسیمی، دیابت، قان چربیسی، سیمیزلیک، کم‌حرکتلیک، چیکیش، ارثی عامللر همده ایریم هورمون اوزگریش‌لر یوره‌ک کسللیک‌لریگه چلینیش خوفینی آشیریشی ممکن.
افغانستان ساغلیق‌نی سقلش وزیرلیگی، چیگره بیلمس شفاکارلر تشکیلاتی و بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی جمعیت صندیغی‌دن آلینگن معلومات‌لر، شونینگدیک ۱۱ ولایت‌ده سکیز نفر نسایی-ولادی شفاکار و ۱۷ نفر عیال بیلن اوتکزیلگن صحبت‌لر شونی کورسته‌دی کی، افغانستان‌ده چقه‌لاق‌لر اولیمی‌نینگ اکثریتی آلدینی آلیش ممکن بولگن عامللر سبب یوز بیره‌دی.
اسلام امیرلیگی رهبری شیخ هبت‌الله آخوندزاده‌نینگ، ۱۴۰۳ییل، آلتینچی فقره بیرینچی ماده‌سی فرمانیده، جمعیتده ناتوغری عرف-عادت‌لرنینگ آلدینی آلیش باره‌سیده عیال‌نینگ مهر حقی رعایه ایتیلیشیگه تأکیدلنگن. فرمان‌ده مهرنی بیلگی‌لشده حددن آشیش توغری ایمس‌لیگی، مهر عیال‌نینگ حقی ایکنی و باشقه هیچ کیم اونی آلیشگه حقلی ایمس‌لیگی قید ایتیلگن. شونینگدیک، آغیر و حددن تشقری کتته مقدارده‌گی مهرلر نکاح و تورموش قوریشگه توسقین‌لیک قیلوچی نامقبول عرف-عادت‌دن بیری صفتیده بهالنگن.
پروان ولایتی سیاه‌گرد تومنیده ایریم عیاللرنینگ ایتیشیچه، کیچیک توزلمه (ترشی)، رُب و محلی سوت محصولات‌لری (لبنیات) ایشلب چیقریش ایشخانه‌سی‌نینگ آچیش، نه‌فقط اولر اوچون ایش و درآمد منبعی بولگن، بلکی قیشلاق عیاللریده اوزیگه بولگن ایشانچ و کیله‌جککه امیدینی هم اویغاتگن.
عایله، اقتصادی احوال، امکانیت‌لردن فایده‌لنیش، یاش و عیاللر همده قیزلرنینگ خبردارلیک درجه‌سی – بولرنینگ برچه‌سی اولرنینگ کیله‌جککه بولگن قره‌ش‌لرینی شکللنتیریش‌ده مهم رول اوینه‌یدی.
اسلام عایله‌وی حیات‌ده مصلحت قیلیش، اوز ارا توشونیش، حقوق و مجبوریت‌لر گه رعایه قیلیش همده یخشی معامله قیلیش گه کتته اعتبار قره‌ته‌دی. حقوق‌شناس‌لر و دین علمالری هم ایر-خاتین اورته‌سیده‌گی عایله‌وی حیات گه عاید مسئله‌لرده مصلحت قیلیشنی عایله‌وی مناسبت‌لرنی مستحکم‌لش و یخشی‌لشگه تأثیر قیلوچی عامللردن بیری دیب حسابله‌یدی.
افغانستان‌نینگ ۹ ولایتیده ۲۴ نفر عیال‌نینگ ایتیشیچه، ایش بازاریگه کیریب باریش اولرنینگ عایله‌لری اقتصادی احوالینی یخشیله‌گن و عایله‌لریگه بولگن قره‌ملیگینی کمه‌یتیرگن. بیراق درآمدلری‌نینگ پست‌لیگی، مناسب بازارنینگ یوقلیگی، تجربه و امکانیت‌لرنینگ آزلیگی هنوزگچه اولرنینگ مالیه‌وی مستقل‌لیککه ایریشیش یولیده‌گی اساسی معمالردن بولگن.
روان‌شناسلرنینگ ایتیشیچه، اوز-اوزینی اولدیریش عادت‌ده بیته عامل‌نینگ نتیجه‌سی ایمس؛ بلکی روحی قیینچیلیک‌لر، کوچلی امیدسیزلیک، عاجزلیک حسی، تروما تجربه‌لر و حیات‌ده‌گی آغیر باسیملر اوز-اوزینی اولدیریش گه آلیب کیله‌دی.
دایکندی ولایتیده عیاللر اقتصادی چیکلاولر، ایش فرصت‌لری‌نینگ کم‌لیگی و کیچیک بازار کبی معمالر گه دوچ کیله‌یاتگن بیر پیتده، تسمه کشته‌چیلیگی (روبان دوزلیک) صنعتی ایریم قیزلر و عیاللر اوچون درآمد تایش همده مالیه‌وی مستقل‌لیککه ایریشیش امکانیتیگه ایلنگن.
جوزجان‌ده کیتمه-کیت دوام ایته‌یاتگن قوروقچیلیک، یاغینگرچیلیک‌نینگ کمه‌یشی و سوو منبع‌لری‌نینگ قوریب باریشی اوشبو ولایتده‌گی دهقانلرنینگ زراعت همده حیات طرزینی اوزگرتیرگن. جوزجان‌ده ایریم عیال دهقانلرنینگ ایتیشیچه، اولر تامچیلتیب سووغاریش، سوودن ثمره‌لی‌راق فایده‌لنیش، اوی باغچه‌لرینی تشکیل ایتیش آرقه‌لی عایله‌لری‌نینگ آزیق-آوقت خوفسیزلیگی و درآمدینی سقلب قالیشگه حرکت قیلماقده.
سلام‌وطندار بیلن صحبت قیلگن ایریم عیاللر، اوی‌ده و طبیات مرکزلریده توغروق پیتیده دوچ کیلگن قیینچلیک‌لریدن شکایت قیلیشگن. اوشبو گزارش‌ده سونگی بیر ییل ایچیده اوی‌ده یا کی شفاخانه‌ده توغروق تجربه‌سینی باشدن کیچیرگن ۲۰ یاش‌دن ۴۸ یاشگچه بولگن سکیز ولایت‌دن ۱۰ نفر عیال بیلن صحبت قیلینگن.
نسایی‌ولادی شفاکارلری‌نینگ ایتیشیچه، اندومتریوز (بچه‌دان‌دن تشقریده اوسووچی توقیمه)، عیاللر آره‌سیده کینگ ترقه‌لگن بچه‌دان کسللیگی بولیب، بچه‌دان‌دن تشقریده مثلاً تخمدانلر و بچه‌دان لوله‌لریده اوسه‌دی. اوشبو کسللیک حیض پیتیده کوچلی آغریق‌لر، تاس (لگن) ساحه‌سیده آغریق و آخر-عاقبت عیاللرده بی‌پُشت‌لیککه سبب بولیشی ممکن.
اسلام امیرلیگی رهبری شیخ هبت‌الله آخوندزاده،، میلادی ۲۰۲۱-ییلده عیاللر حقوق‌لری توغریسیده چیقرگن فرمانی‌نینگ بیشینچی ماده‌سیده، عیال وفات ایتگن ایری‌نینگ مال-ملکی‌دن، فرزندلری، آته‌سی و باشقه قرینداش‌لریدن شرعی میراث حقوقیگه همده بیلگی‌لنگن اولوشگه ایگه ایکنینی و هیچ کیم اونی بو حقوق‌دن محروم قیله آلمسلیگینی تأکیدله‌گن.
اوشبو قول صناعتی بویوملری ایشخانه‌سی، ۵۰ مینگ افغانی‌دن آرتیق مبلغ عوضی گه، اقتصادی امکانیت‌لری آز بولگن عیاللرنی ایش بیلن تأمینلش مقصدیده، بیر عیال تامانیدن تشکیل ایتیلگن. ایشخانه مسئولی زرنگارنینگ ایتیشیچه، اولر طبیعت‌دن «کُلک» کبی موادلرنی ییغیب، اولرنی تیارله‌گچ، خینه تخته‌سی، قول سومکه‌سی و باشقه قول محنتی بویوملری کبی تزئینی محصولات‌لرنی تیارلشده فایده‌لنه‌دیلر.
کیچیک و ساده ایشخانه‌سی چیکه‌سیده، دقت بیلن ینگی اثر توزیش بیلن مشغول. ایشخانه‌ده‌گی سکوت فقط اونینگ ایش اوسکونه‌سی آوازی بیلن سیندیریله‌دی – بو فضا اونینگ تلاش، خلاقیت و امیدی‌دن حکایه قیله‌دی.
اقتصادی قیینیچلیک، یوللرنینگ یامانلیگی، طبی مرکزلرگچه بولگن اوزاق مصافه و قیشلاق‌لرده‌گی طبی امکانیت‌لرنینگ آزلیگی کوپلب قیشلاق عیاللری‌نینگ طبی خذمت‌لردن یخشی فایده‌لنه آلمسلیککه دوچ قیلگن.
