اسلامی فقه اینیقسه حنفی فقهسیده عیالنینگ قانونی حقلریدن محروم قیلیش، هر قندهی ظلم، حقارت و کلتکلش تقیقلنگن بولسهده؛ لیکن افغانستان ده عیاللر بعضی پیتلر عایلهوی زورهوانلیکلر خوفی آستیگه قالهدیلر. اسلام شریعتی و قانونلر دایرهسیده عیاللرگه نسبت زورهوانلیک جسمانی، روحی، جنسی زورهوانلیک یا-ده عیالنینگ انسانی قدر…
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ انسانسیورلیک یاردملر بولیمیگه کوره، افغانستان دنیا ده آنهلر اولیمی درجهسی اینگ یوقاری بولگن مملکتلردن بیری حسابلنهدی.
بلخ مرکزی، مزارشریف شهریده، ایاغیده ناگرانلیگی بولگن یاش بیر قیز، تعلیمی بیر مرکزنی آچیش بیلن تیکووچیلیک، سوادخوانلیک و آشپزلیک بولیملریده اونلب قیزگه تیکین شکلده اورگهنیش زمینهسینی یرهتگن. بو اقدام مذکور مرکزدهگی اوقووچیلردن قطاری اوچون مهارت اورگهنیش همده مالی مستقللیککه ایریشیش بوییچه بیر امکانیتگه اَیلنگن.
تیری ییرتیلیشی یاده-استریا، تیرینینگ حددن تشقری تارتیلیشی نتیجهسیده اورته گه کیلهدیگن ایزلر دیر. مذکور ایزلر کوپراق بلاغت، تنه وزنی تیز شکلده اوزگریشی و حاملهدارلیک دورهسیده تاپیلیب و بو حالت عیاللردن قطاری اوچون تشقی کورینیش خواطرلرینی اورته گه کیلتیرگن.
سلاموطندارنینگ ساغلیقنی سقلش وزیرلیگی، خلقارا تشکیلاتلر معلوماتلری همده متخصصلر بیلن صحبت نتیجهسی شونی کورستهدی کی، افغانستانده سزارین یولی بیلن توغروق حالتلری آرتیب بارماقده.
نکاحده کفائت یا کی «کفو» (تینگلیک)مهم فقهی و حقوقی توشونچهلردن بیری بولیب، ایر و خاتیننیگ نکاحیده دین، اخلاق و خُلق-اطوار، اجتماعی و مدنی موقع، شونینگدیک، اقتصادی حالت جهتیدن اوزارا ماس و تینگ درجهده بولیشینی انگلتهدی.
قندوز ولایتی دشتارچی تومنینینگ «سرمته» قیشلاغی یشاوچیسی بولمیش خانمگل، ۲۰ ییلدن بیری چاروهچیلیک بولیمیده فعالیت قیلیب و اونینگ یانیده، بیش ییلدن بویان باغدارلیککه هم باشلهگن. او، کونلرینی سیگیر و ایچکی سقلهش، باغ ایشلری همده زراعتی ییرلرده ایشلش بیلن اوتکزهدی.
هرات شهریینینگ کوچهلریدن بیریده، چرم هیدی و تیکووچیلیک ماشینلر سیسی کیچیک لیکن گوجوم بیر ایشخانهدن حکایه قیلماقده. بو ییرده حیات یولی کوتیلگن کبی کیچمهی و تحصیلگه دوام بیریش امکانیتیگه ایگه بولمهگن کامله میرزایی، حاضر بیر ایشخانهنینگ ایشیگی آرتیده ایش بیلن شغللنگن. اونینگ ایتیشیچه، مذکور ایشخانهنینگ تورت ییلدن بویان رسمی شکلده فعالیتی بولیب و عایله اعضاسینینگ همکارلیگی بیلن اداره بولماقده.
تیش شفاکارلرینینگ ایتیشلریچه، عیاللر حیاتینینگ تورلی باسقیچلری جملهدن بلاغت دوری، حاملهدارلیک و حیض کوریش پیتیده یوز بیرهدیگن هورمون اوزگریشلری تیش و تیش ایتی بیلن باغلیق قیینچیلیکلرنینگ اورته گه کیلیشی توغریسیدهگی مهم عامللردن حسابلنهدی. مذکور اوزگریشلر تیش ایتیشی پیشیشی، قانیشی، تیش چوریشی و حساسیت قیلیشیگه سبب بوله آلهدی.
سلاموطندار تامانیدن چیت ایل تیللرینی اورگنهیاتگن ۲۴ عیال بیلن اوتکزیلگن صحبت نتیجهلری شونی کورستهدی کی، افغانستانده کوپلب عیاللر تعلیم آلیش، ایش تاپیش و مهاجرت قیلیش اوچون چیت تیللرینی اورگنماقده. گزارشده صحبت قیلگن عیاللردن ۱۵ نفری تعلیمنی دوام ایتتیریش و مهاجرت قیلیش اوچون چیت تیللرینی اورگنهیاتگنینی معلوم قیلگن. شو بیلن بیرگه، اوشبو عیاللردن ۲۰ نفری چیت تیللرینی ایش تاپیش مقصدیده اورگنهیاتگنینی ایتگنلر.
قندوز ولایتیده حاملهدار آنهلردن قطاری تنهنینگ شیشیشی معماسیدن اذیت چیکماقده. اوشبو معما ایسه اولرنینگ کوندهلیک حیاتیگه سلبی تاثیر قوییب، مناسب طبی یاردم و آگاهیلیکنی طلب ایتهدی. شفاکارلرنینگ ایتیشلریچه، بو وضعیت اینیقسه حاملهدارلیکنینگ سونگی آیلریده آنه و چقهلاق ساغلیگی اوچون جدی عاقبتلرگه سبب بولیشی ممکن.
دین عالملرینینگ فکریچه، اوی عیاللر اوچون حجاب کبی دیر اگر اوی ایچیده بیگانه ایرککلر بولمسه، عیال شریعت دایرهسیده اوز خواهشیگه کوره کیینه آلهدی. هراتده ایریم عیاللر سلاموطندار بیلن صحبتده، آتهلری یا کی ایرلری اولر گه اوی محیطیده هم خواهشلریگه قرهب کیینیش گه رخصت بیرمسلیگینی ایتهدیلر.
قربان هییتی مسلمان خلقلری آرهسیده اینگ قووانچلی و مبارک بیرهملردن بیری بولیب، او شادلیک، همجهتلیک و عایلهوی دیدارلشوو بیلن نشانلنهدی. هییت کیچهسی و کونلریده آدملر حیاتلریده اونیتیلمس لحظهلرنی یرهتیش اوچون تیارگرلیک کورهدیلر. شو جریانده ایریم عیاللر هییت کیچهلرینی کلوچه و یاغده پیشیریقلر تیارلش، سونگ ایسه قوللر گه خینه قوییش بیلن اوتکزهدیلر. بو قدیمی عادت هنوزگچه افغانستاننینگ کوپلب خانهدانلریده هییتنینگ گوزهللیگی و اوزیگه خاصلیگینینگ بیر قسمی حسابلنهدی.
بادغیس ولایتیده عیاللردن قطاری جنیننینگ چَله توشیشی، بچهدانده پارچه یا-ده پلاسنتا قالیشی، جدی شکلده قان کیتیش و آنه ساغلیگینینگ تهدید آستیده قالیشی کبی قیینچیلیکلر سبب، کورتاژ قیلدیریشگه مجبور بولهدیلر؛ بیراق آگاهیلیک کملیگی، ساغلیقنی سقلش خذمتلریدن آزراق فایدهلنه آلیش و عملیاتدن کیین مراقبت قیلیش امکانیتلری یوقلیگی، اولرگه بو جریاننی قیینلشتیرگن.
۲۵ عیال شفاکار کوندهلیک رسمی وظیفه گه قوشیمچه، نوبتی (شیفت) طرزده کیچه تاماندن کسلخانهلرده ایشلهیدی ایتیشلریچه، ساغلیق مرکزلرده شفاکار آزلیگی سببلی شیفت ایشلش گه مجبور بولر، اولر گه کوره، بو احوال اولرنی چرچاق و روحی باسیملر گه دوچار قیلگن.
هر تانگ، قویاش حلی شهر تاملری اوستیگه تولیق نور ساچمسدن آلدین بالهسیگه سوت بیرهدی و اونی تینچلنتیرهدی؛ سونگ درس ریجهسینی قولیگه آلیب، مکتب یولیگه توشهدی. اونینگ اوچون مکتب گه باریش فقط بیر ایش کونینینگ باشلنیشی ایمس، بلکی بالهلر اوچون یاروغ کیلهجک قوریش سری بیر سفرنینگ باشلنیشی دیر.
