سلاموطندارنینگ، ایلگری ایشسیز بولیشیدن اول مستقل درآمدی بولگن ۲۰ نفر عیال بیلن اوتکزگن صحبت نتیجهسینی شونی کورستهدی کی، اولر اوز درآمدلری آرقهلی نهفقط شخصی احتیاجلرینی تأمینلهگن، بلکی عایله خرهجتلریده اولوشلری بولگن. حاضر ایسه ایشسیزلیک اولرنینگ برچهسینی بیر خیل تقدیر گه – یعنی قرهملیککه آلیب کیلگن؛ گزارشده اشتراک ایتگن عیاللر بو احوال دوام ایتگن حالده ایریم قیینچیلیکلر بیلن روپره بولیشلرینی ایتگنلر.
اولر اوقیتووچیلیک، قابلهلیک، وکالت، نادولت تشکیلاتلریده ایشلش، تیکووچیلیک، آنلاین مارکیتینگ، کاتبلیک و اجتماعی خذمتلر کبی ساحهلرده فعالیت یوریتگنلر.
گزارشده صحبت قیلگن آلتی نفر عیال، ایشسیز قالیشلرینینگ اساسی سببینی اجتماعی معمالر و جمعیتدهگی تورلی چیکلاولر بیلن باغلیق دیب بیلیشهدی.
هرات ولایتی کشک کهنه تومنی یشاوچیسی بینظیر بارکزی، اول بیر ادارهده مربی صفتیده ایشلر ایدی. اونگه کوره، حاضر او ییرده عیاللرنی ایشگه قبول قیلیشمهیدی.
اونینگ تخمیناً ۳۰ مینگ افغانی معاشی بار ایدی، ایندی ایسه اونینگ حیاتی ایرینینگ کم درآمدیگه باغلیق بولیب قالگن؛ بو قرهملیک اونینگ زمهسیگه نهفقط اقتصادی قیینچیلیکلرنی بلکی روحی باسیمنی هم ینهده آغیرلشتیرگن.
او شوندهی دییدی: «مین ایلگری تخمیناً ۳۰ مینگ افغانی معاش آلردیم. حاضر ایسه ایشسیز من چونکی بیز ایشلهگن جای یاپیلدی. کوپ ادارهلرده ایندی عیاللرنی ایشگه آلیشمهیدی، فقط ایرککلرنی قبول قیلیشهدی. حاضرده عایلهمیزنینگ احتیاجلرینی ایریم تأمینلهیدی، بو ایسه جوده قیین. شخصی احتیاجلریمنی قاندیریش هم جوده مشکل، چونکی اونینگ معاشی جوده کم. فقط اویده ضرورت بولگن نرسهلرنی آلیب بیلهمیز.»
گزارشده صحبت قیلگن ۸ نفر عیالنینگ ایتیشیچه، ایشلهیدیگن جایلری عیاللرنینگ قبول قیله آلمسلیک، پروژهلر یوقلیگی و اقتصادی قیینچیلیک سببلی فعالیتینی توختهتیب و بیکار قیلینگن.
اوشبو مرکزلر بیکار قیلینیشی بیلن نهفقط درآمد بلکی حاضرگچه ایشسیز ایکنلرینی ایتهدیلر مذکور عیاللر.
گزارشده صحبت قیلگنلردن آلتی نفر عیال، تورموش گه چیقیش یا کی عایلهنینگ ناراضیلیگینی، ایشسیز بولیش سببلریدن دیگنلر.
۳۴ یاشلی زهرا، تورموش قوریشدن آلدین کابل شهریده مکتبلردن بیریده اوقیتووچی صفتیده ایشلر ایدی، تورموش قورگنیدن سونگ ایشیگه دوام بیره آلمهگن و ایندی درآمدی یوقلیگی سببلی دستلبکی احتیاجلرینی آلالمهی و مستقلسیزلیک حسی تاپیلگنینی بیلدیرهدی. او شوندهی دییدی: «ایشسیز بولیش سببی تورموش قوریش و اوندن کیین عایله مسئولیتی اینیقسه بالهم توغیلیشی ایدی. ایشسیز بولگنیمدن کیین اقتصادی احوالیم سیزیلرلی درجهده اوزگیردی، اوزیمنی درآمدیم بار ایدی و ایرکین طرزده خواهلهگن نرسهنی آلیب بیلردیم، بیراق درآمدسیزلیکدن کیین بوتونلی قرهم بولیب قالدیم.»
اوشبو گزارشده صحبت قیلگن عیاللردن ۸ نفری ایرلری، ۸ نفری آته-آنه و تورت نفری ایسه ایناغهلریگه اقتصادی جهتدن قرهم بولگن.
فاریابلیک ۲۳ یاشلی لیلا، بوندن اول تعلیمی مرکزلردن بیریده کاتب اولهراق ایشلر ایدی، اونگه کوره، حاضر حتا دستلبکی احتیاجلرینی اوزی ساتیب آلالمهیدی و اولرنی ساتیب آلیش اوچون آتهسیگه قرهم بولگن. اونینگ کوپهیتیریشیچه، شخصی احتیاجلرینی تأمینلهی آلمسلیگی سببلی روحی باسیمی آشگن و بو احوال اونینگ خواهلهگنلرینی سیزیلرلی درجهده آلیشینی کمهیتیرگن. او شوندهی دییدی: «هر آی تخمیناً ۸ مینگ افغانی درآمدیم بار ایدی کوپینچه مصرفلریمنی اوزیم تأمینلردیم و حتا انده-سنده هم عایله گه یاردم بیرردیم. ایشسیز بولگنیمدن کیین، اقتصادی احوالیم بوتونلی اوزگردی. بیراق ایندی اینگ کیچیک احتیاجیم اوچون عایلهگه قرهم بولیشیمگه سبب بولگن.»
فاریاب ولایتی میمنه شهری یشاوچیسی ۲۴ یاشلی شگوفه، ایشسیز بولیشیدن آلدین تیکووچیلیک ایشخانهلردن بیریده مصروف ایدی، ایشسیز بولگنیدن کیین احتیاجلرینی ایناغهسی تأمینلهیدی. اونینگ ایتیشیچه، اوتمیش کبی احتیاجلرینی تأمینلهی آلمسلیک قدرسیز حسی تاپیلیشیگه سبب بولگن.
او شوندهی دییدی: «بیکار بولگنیمدن کیین حیاتیم اوزگردی. حاضرگی کونده ایناغم کیرهکلی نرسهلریمنی آلیب بیرهدی. بو قرهملیک مین اوچون آسان ایمس، چونکی آلدین همه نرسهنی اوزیم ساتیب آلردیم، بیراق حاضر احتیاجلریمنی تأمینلش اوچون باشقهلردن پول سورهش گه مجبور من.»
شو بیلن بیرگه، بادغیس ولایتی آبکمری تومنی یشاوچیسی ۳۱ یاشلی سهیلا، بوندن اول خلقارا تشکیلاتلردن بیریده مشغول بولگن، ایشسیز بولگنیدن کیین ایری اونینگ احتیاجلرینی تأمینلهیدی. اونگه کوره، اقتصادی قرهملیک اونینگ اوچون قیین و بو احوالگه قرهمسدن حتا دستلبکی احتیاجلرینی تأمینلش اوچون ایریم چیکلاولر بیلن روپهرهلیگینی بیلدیرهدی.
او شوندهی دییدی: «بیکار بولگنیمدن سونگ اقتصادی احوالیم اوزگردی و ایندی اقتصادی احتیاجلریمنی ایریم تأمینلهیدی. بو اقتصادی قرهملیک مینینگ اوچون جودهیم قیین و اساسی احتیاجلریمنی تأمینلهی آلمهی من.»
ایشسیز بولگن عیاللرنینگ ایتیشیچه، ایرککلر گه اقتصادی قرهم بولیش اولرنی ناامیدلیک، روحی باسیملر و احتیاجلرینی تأمینلهی آلمسلیک کبی قیینچیلیک بیلن روپهره قیلگن و عینزمانده، کیلهجکده تعیینلهگن هدفلری و آرزولری بیلن مصافهنی کوپهیتیرگن.
پروان ولایتی جبلالسراج یشاوچیسی ۳۸ یاشلی پروین معروف، انستیتوتلردن بیریده اوقیتووچیلیک قیلردی، بیکارلیک اونی هدفلریدن اوزاقلشتیریب و ناامید بولگنینی ایتهدی. او شوندهی دییدی: «بو احوال کوندهلیک احوال و ترقیاتیمگه تأثیر قویگن، ایشی بولگن بیر عیالنینگ ایشسیز بولگنی اونینگ اوچون علاجسیز بیر کسللیک دیر. بیردنیگه بیکار بولیش و اقتصاد جهتدن باشقه گه قرهم بولیش جوده قیین و آدمنی تورلی معمالر گه دوچ قیلهدی.»
شو بیلن بیرگه، عیال حقوقی فعاللری، اقتصاد شناسلر و روانشناسلر، عیاللرنی ایش بازاریدن حذف قیلیش، نهفقط اولرنینگ ایشسیزلیگی و اقتصادی قرهم بولیشیگه آلیب کیلهدی؛ بلکی عیاللرنینگ اجتماعی، اقتصادی و روحی سلامتلیگیگه کینگ کولمده تأثیر قویهدی.
عیال حقوقی فعالی مژده عزیزی شوندهی دییدی: «ایش و اجتماعی ساحهلرده عیاللرنینگ حضورینی کمهیتیریش فقط جمعیتنینگ بیر بولیمینی چیکلش ایمس. عیاللر عموم مکانلرده باریب ایشلهی آلمسه، اولرنینگ انسانی و حقوقی اورنی کمرنگ بولهدی و جمعیت هم یریم کوچینی تفکر و ظرفیت جهتدن قولدن بیرهدی.
باشقه تاماندن، اقتصاد شناس حنیف فرزان، اقتصادیات سکتوریده عیاللرنینگ حضوری اهمیتلی ایکنلیگیگه تأکیدلب ایتیشیچه، عیاللرنینگ حضوری و فعالیتی کمهیشی مملکت مقیاسیده بو بولیم ضرر کوریشیگه آلیب کیلیشینی بیلدیرهدی. اونینگ ایتیشیچه: «ایش بازاریده عیاللرنینگ حضوری اقتصادی ترقیات گه آلیب کیلهدی چونکی عیاللر ایشلب چیقریش بویوک امکانیت گه ایگه اگر عیاللر ایش بازاریده بولمسه ایچکی ناخالص ایشلب چیقریش کمهیشی و اقتصاد ضرر کوریشیگه سبب بولهدی.»
روانشناس زحل امیرزاده، ایشسیز بولگن عیاللر گه مراجعت قیلیب، ینگی کونیکمه (مهارت)لرنی اورگهنیش و اجتماعی علاقهلرنی سقلشنی سورهیدی. او شوندهی دییدی: «عایله یا کی اورتاقلر بیلن بیرگه بولیش روحی باسیمنینگ کمهیشیگه یاردم بیرهدی. شو بیلن بیرگه، غم، غضب و امیدسیزلیک کبی حسیاتلرنی باشقریشده جوده فایدهلی دیر. چونکی حیات فقط ایش دهگی رول بیلن چیکلنمهیدی. بو عادت آنگگه ترتیبسیزلیک و مستقلسیزلیک حسینی کمهیتیریشگه یاردم بیرهدی.»
شو بیلن بیرگه، ایش و اجتماعی ایشلر وزیرلیگی، عیاللر هنوزگچه تورلی ساحهلرده ایشلهماقده دییدی. اوشبو وزیرلیک سوزلاوچیسی سمیعالله ابراهیمی سلاموطندار بیلن صحبتده شوندهی دییدی: «اسلام امیرلیگی حاکمیتیدن سونگ عیاللر ایشلهیدیگن جایلرده تینچ جای تشکیل ایتیلیش گه تلاش قیلینگن و خورسندلیک بیلن تعلیم، ساغلیق، اجتماعی فعالیتلر و امنیتی سکتورلر کبی ساحهلرده عیاللر عملی شکلده ایشلهماقده و اسلام امیرلیگی تامانیدن اولر گه تینچ جای تشکیل ایتیلگن.»
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی عیاللر بولیمینینگ گزارشی – میلادی ۲۰۲۵ ییل جون آییده ترقهلگن شونی کورستهدی کی، عیاللرنینگ ایش بازاری سیزیلرلی درجهده کمهیگن و اولرنینگ اقتصادی قرهملیگی آشگن.
